Pikirler .
Sońǵy jyldary álem ekonomıkasynda «Halal standarty» deıtin júıe paıda boldy. Tipti Dúnıejúzilik saýda uıymynyń quramynda «Total Global Halal industries» atty qurylym óz jumysyn sátti júrgizip keledi. Qurylymnyń quryltaıshysy – Malaızııa. Bul elde shyǵarylatyn ónimniń 95 paıyzy halal standartqa saı.
24 Qańtar, 2020
1980-jyldardyń ortasynda «Komsomolskaıa pravda» gazeti Máskeý turǵyny, Jýkovskıı atyndaǵy áýe-áskerı akademııasynyń túlegi, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor, polkovnık Raýnaq Esenberlınge óz ómirine áser etken tulǵa jaıly estelik jazyp berýdi ótinipti. Raýnaq kókemiz ári-beri oılanyp «Men úshin erekshe adam» degen taqyryppen jalǵyz aǵasy, taý tulǵaly jazýshy Ilııas Esenberlın jaıly qalam tartqan eken.
21 Qańtar, 2020
Qazirgi tańda adamzatty alańdatyp otyrǵan dúnıe azyq-túlik ónimderiniń gendik modıfıkasııaǵa ushyraýy. Bul degenimiz – jasandy jolmen laboratorııa jaǵdaıynda óndirilgen, qazaqsha aıtqanda býdan ónimder. Mysaly, AQSh-ta jemis-jıdekke jandy organızmniń DNK-syn qosyp býdan ónim shyǵarý isi áldeqashan jolǵa qoıylǵan. Bul tájirıbe qazir Qytaı ekonomıkasynyń da jetistigi sanalýda.
16 Qańtar, 2020
Qazirgi tańda adamzatty alańdatyp otyrǵan dúnıe azyq-túlik ónimderiniń gendik modıfıkasııaǵa ushyraýy. Bul degenmiz – tabıǵı emes jasandy jolmen laboratorııa jaǵdaıynda óndirilgen, qazaqsha aıtqanda býdan ónimder. Mysaly, AQSh-ta jemis-jıdekke jandy organızmniń DNK-sin qosyp býdan ónim shyǵarý isi áldeqashan jolǵa qoıylǵan. Bul tájirıbe qazir Qytaı ekonomıkasynyń da «jetistigi» sanalýda.
13 Qańtar, 2020
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynda: «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵany tarıhtan belgili» degen paıym aıtady. Rasynda, qazaq halqy úshin jylqy túliginiń tarıhı-áleýmettik mańyzy óte zor. Ataqty aqyn Ilııas Jansúgirov aıtqandaı:
20 Jeltoqsan, 2019
Súıispenshiliktiń anasy – yqylas
Súıispenshilik kúlli jaratylys ataýlynyń – sebepkeri. О́ıtkeni, Alla adamdy Abaı atamyz aıtqandaı súıispenshilikpen jaratqan. Sondyqtan da súıispenshilik uıalaǵan qoǵam, otbasy tynyshtyq pen berekeniń bastaýy. «Otbasy nemese shańyraq súıispenshilikke toly bolsa – izgiliktiń kórkem saraılarynyń biri, al berekesiz bolsa – azaptyń tereń shuńqyrlarynyń biri» dep, jazady mysyrlyq tanymal oqymysty Ata ás-Synbatı.
13 Jeltoqsan, 2019
Baıyrǵy babalardan búginge jetken: «Bala uıada ne kórse, ushqanda sony iledi» deıtin qundy támsil bar. Osy támsildi sál tápsirlep kórsek, ıaǵnı balanyń otbasy oshaq qasynda kórgen tárbıesi men úırengen ónegesi onyń ómirlik ustanymyna aınalady. Otbasynan ábes qylyq kórip ósken bala úlkeıgende sony jasaıdy. Bul talas týdyrmaıtyn másele.
28 Qarasha, 2019
Resmı derek boıynsha, Qazaqstan halqynyń 30 paıyzy, ıaǵnı 4,8 mıllıon adam temeki tartady. Osylardyń 1 mıllıony áıel zaty, ıaǵnı qyz-kelinshek, kempirler. Tipti osyndaǵy áıel jynystylardyń 120 myńy 13-15 jastaǵy jasóspirim qyzdar bolsa, 12-14 jas aralyǵyndaǵy jetkinshekterdiń 10 paıyzy, 15-17 jas mólsherindegi bozbalalardyń 21 paıyzy, 18-19 jastaǵy jas jigitterdiń 32 paıyzy, 20-29 jastaǵylardyń 39 paıyzy shylym shegedi eken. Sol sııaqty 29-59 jastaǵy er adamdardyń 65 paıyzy temekige qumar.
19 Qarasha, 2019
Kórnekti ǵalym, professor Mekemtas Myrzahmetov 2001 jyly «Parasat» jýrnalynyń 9-sanynda jaryq kórgen «Rýhanı kámpeske» atty maqalasynda: «...Asa qaterli máseleniń biri – qazaq ultyn jer betinen tutas joǵaltyp jiberip, olar jaılaǵan ulan-baıtaq, baı ólkeni bosatý úshin josparly baǵdarlamalar da bolǵan. Bul Reseıdiń jeti qat jer astynda saqtalatyn memlekettik qupııasy. Sondyqtan ol qujattardy eshqashan qolmen ustap, kózben kóre almaımyz» dep jazypty.
31 Qazan, 2019
Qazaqta burynnan kele jatqan «Ýáde – qudaı aty» deıtin óte mándi tirkes bar. Nege mándi? О́ıtkeni ýáde buzylyp, onyń qoǵamdaǵy rýhanı hám ımanı qundylyǵy álsiregen jerde bereke qashady. О́ıtkeni ýáde degenimiz – qaýymdy berekesizdikten saqtaıtyn ári adamdar arasyndaǵy ártúrli qarym-qatynasty buzbaı ustap turatyn myzǵymas ustyn.
22 Qazan, 2019
Búgingi tańda «baıyrǵy adamı qundylyqtar joıylyp bara jatyr» degendi árkim aıtady. Bul óte oryndy pikir. Qandaı bir halyq zamanǵa saı ósip-órkendep, álem qaýymdastyǵy aldynda óziniń ulttyq bet-beınesin saqtap qalý úshin san ǵasyrdan beri úzilmeı kele jatqan baıyrǵy qundylyqtary: salty men dástúri, tili men dini, eshkimge uqsamaıtyn turmystyq hám rýhanı qarym-qatynas erekshelikteri úlken ról atqarady. Tótesin aıtqanda, rýhanı-mádenı qundylyqtaryn saqtaı almaǵan ulttyń bolashaǵy bulyńǵyr.
12 Qyrkúıek, 2019
Árbir halyqtyń tabıǵı jaratylysynda ózin basqalardan erekshelep turatyn kemel qasıeti bolady. Aıtalyq, aǵartýshy Ybyraı Altynsarın 1879 jyly Orynborda jaryq kórgen «Qazaq hrestomatııasy» atty eńbeginde, qazaq jaratylysy óte taza halyq, onyń sana-sezimi men suńǵylalyǵy bireý salyp bergen tar sheńberge syımaıdy dese, HIH ǵasyrda ómir súrgen polıak zertteýshisi A.Iаnýshkeevıch kúndeliginde, «qazaqtardyń aqyl-oı qabileti men suńǵylalyǵyna eriksiz tańyrqaı, tańdanbasqa amal joq» dep halqymyzdyń basqalardan artyq kemel qasıeti jaıly tamsana jazady.
03 Qyrkúıek, 2019
Úndi halqynyń qaıratkeri Javaharlal Nerý «otarlanǵan eldiń tarıhyn otarlaýshy jazady» degeni sııaqty kezinde qazaqtyń úlken aqyny Ǵafý Qaıyrbekov jorta ańqaýsyp: «Osy orystyń handarynyń bári aqyldy da, qazaqtyń handary nege aqymaq» dep qınalatyn kórinedi.
14 Tamyz, 2019
Jalpy «alaýyzdyq» degen jaqsy nárse emes. Atam qazaq «altaý ala bolsa aýyzdaǵy ketedi» dep beker aıtpaǵan. Qazirgi tańda álemdik sosıologtar «Til alaýyzdyǵy» deıtin termındi qoldanyp júr. Osy taqyryp boıynsha uzaq jyl eńbektengen AQSh-tyń Braýn ýnıversıtetiniń professory Alaka Hollannyń paıymdaýynsha, tildik alaýyzdyq – otarlaýshy til men otarlanýshy tildiń araqatynasy saldarynan paıda bolatyn rýhanı hám saıası teńsizdik eken.
08 Tamyz, 2019
Qazaq tanymynda asa qudiretti, óte qadirli «tektilik» deıtin uǵym bar. Mysaly, ataqty jyraý Aqtamberdi: «Elden eldi aralap, Tektiden tekti saralap Synǵa tolsa sııaǵy, Álbeti shamnyń shyraǵy, Muhıttan súzip shyǵarǵan, Qymbatty gaýhar baǵasy...» dep tektiliktiń qasıeti týraly tolǵasa, Sypyra jyraý: «Baı balasy baıǵa uqsar, Baılaýly turǵan taıǵa uqsar. Bı balasy bıge uqsar, Alty qanat úıge uqsar, Han balasy hanǵa uqsar, Bıik-bıik shyńǵa uqsar. Qul balasy qulǵa uqsar, Mal taptaǵan gúlge uqsar» dep tektiliktiń ne ekenin túıindepti.
23 Shilde, 2019
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasy Nursultan Nazarbaev 2011 jyly Astana qalasynda uıymdastyrylǵan Dúnıejúzi qazaqtarynyń IV Quryltaıynda: «Halqymyzdyń tarıhı sanasyn qalyptastyratyn dúnıe tarıhy men mádenıeti» degendi qadap aıtty. О́ıtkeni tarıhı sanasy jetilmegen, ıakı qalyptaspaǵan halyq óziniń ult retindegi tolyq bolmys-bitimin saqtaı almaıdy. Sol sebepti memleket retinde joıylyp ketpeýdiń, ult retinde assımılıasııaǵa ushyramaýdyń basty kepili – buqaranyń tarıhı sanasyn oıatý.
12 Shilde, 2019
Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin Koreı eliniń ekonomıkasy adam kórgisiz quldyrady. Tipti álemdegi eń kedeı memleketterdiń qataryna qosyldy. 1962 jylǵy damý kórsetkishi boıynsha Ońtústik Koreıa Azııa elderiniń ishinde sońynan sanaǵanda Úndistannan keıin ekinshi orynda turdy.
01 Shilde, 2019
Búlik nemese el ishinde bolatyn berekesizdikten saqtaný jaıly qasıetti Quran men paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s) súnnetinde naqty nusqaýlar bar. Jalpy adam balasy barda qandaı da bir búliktiń bolmaı qalýy múmkin emes. Búliktiń paıda bolatyny jaıly paıǵambarymyz (s.ǵ.s) hadısterinde aıtyp ketken. Sondyqtan da bolýy múmkin búlikten saqtaný, oǵan ázir bolý paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s) súnnetinen bolyp tabylady. Ol úshin aldymen – bilim, aqyl, hıkmet (danalyq), durys amal, sabyr, yjdaǵat kerek.
14 Maýsym, 2019
