Muhammed pen Mennıdiń márttigi

26 jastaǵy Muhammed Salah­tyń qandaı myqty aza­mat ekeni barsha jurtqa málim. Ol týǵan aýyly men ólkesine qamqor qolyn sozýdan esh tartynǵan emes. Sol jerlerde sport keshenderi men fýtbol alańdaryn, mektepter pen aýrýhanalar salyp, zamanaýı talaptaryna saı quraldarmen jabdyqtady. Kedeıshiliktiń qamytyn kıgen balalardyń ómirdegi óz joldaryn tabýǵa Muhammed únemi járdemdesip júr. 

Mynadaı bir qyzyqty derek bar: 2017 jyly Egıpet úki­meti ózderiniń ulttyq valıý­tasyn qunsyzdanýdan saq­tap qalý úshin álemniń ár qıy­rynda júrgen baı-qýatty azamattardan mol kólemde qarajat suraýǵa májbúr boldy. Aıtýly teńbil dop sheberi bul usynysty eń birinshi bolyp qoldady. Márt Muhammed arada bir apta ótpeı jatyp, arnaıy esepshotqa 210 myń brıtan fýnt-sterlıngi kóleminde qarjy aýdardy. Sonymen qatar túrli jaǵdaıǵa dýshar bolyp, taǵdyr tálkegine ushy­raǵan ardager fýtbolshylar da Salahtyń nazarynan tys qalǵan emes. Búgingi tańda Mysyr eliniń tutastaı 120 fýtbolshylar otbasyn Salah asyrap otyr desek, artyq aıt­qanymyz emes. Osyndaı keń­peıildigi men jomarttyǵy, márt­tigi men azamattyǵynyń arqa­synda kúlli arab áleminde Muham­med asa zor bedelge ıe. 

Bul kúnderi Afrıka men Azııa qurlyqtaryndaǵy jan­kúıerlerdiń barlyǵy da aıtýly fýtbolshy jasyl alańǵa shyqqanda taqymdaryn qysyp otyrady. Kóptegen mem­le­ket­tiń jastary Salahtyń esi­mi jazylǵan fýtbolkany kıip, kóshege shyǵýdy ózderi úshin zor mártebe sanaıdy. Sol ar­qyly «Lıverpýl» fanat­ta­rynyń qatary tek Tumandy Albıon elinde ǵana emes, jer-jahannyń ár qıyrynda kún sanap artyp keledi. 

Mysyrdyń 90 mıllıon halqy Muhammedti aıryqsha qurmetteıdi. Pir tutatyndar da jetip artylady. «Ol My­­syr eli úshin birde-bir saıasat­kerdiń qolynan kelmegen úlken ister tyndyrdy. Taıaý Shy­ǵys halyqtaryn jaqyn­das­tyrdy. Biraz jyldan beri bizdiń elde ekonomıkalyq daǵ­darystyń beleń alyp tur­ǵany belgili. Onyń ústine san myń adamnyń ólimine ákelip soqtyratyn lańkestik te bolyp turady. Sondaı el ba­syna kún týǵan kezderi ja­ny qınalǵan jamaǵattyń ja­nynan eń birinshi bolyp Muhammed Salah tabylady», – deıdi mysyrlyqtar. 

Sportshylar arasynda dál sondaı márttigimen tanylyp, óz otandastary arasynda zor be­delge ıe taǵy bir tulǵa bar. Ol – 40 jastaǵy Mennı Pakıao. Uzaq jyldar boıy sharshy alańdy armansyz shaı­qap, kásipqoı bokstaǵy eń beldi nusqalardyń altyn bel­beýin kóptep ıelengen Fılıp­pın azamaty óz eli, óz halqy úshin árkez janyn qııýǵa daıar.

Mennı de joqshylyqtyń taýqymetin ábden tartqan adam. Sondyqtan da ol jetim-jesirler, kedeı-kepshikter, kem­baǵal jandardyń jan-dú­nıesin jaqsy túsinedi. Áýeli ol ózi týyp-ósken aýyly men Kıbave óńiriniń adamdaryna kómektese bastady. Dáýlet art­­­qannan keıin basqa da aımaq­tardyń turǵyndaryna qamqorlyq kórsetti. Ýaqyt oza Fılıppınniń turmys jaǵ­­daılary nashar san myń adamǵa Pakıaonyń shapaǵaty molynan tıdi. Ol myńnan asa úı salyp, birneshe mektep pen aýrýhana turǵyzdy. De­malys oryndaryn saldy. Únemi ıgi sharalardyń basy-qasynan tabylyp, qolynan kelgen kómegin halqynan esh aıaǵan joq. 

2007 jyly saıasatqa ara­lysqan Mennı Pakıao 2010 jyly Kongress saılaýynda jeńiske jetti. Senatorlyq qyz­mette de úlken abyroı jıdy. Halyqtyń muń-muq­tajyn bıliktiń qulaǵyna jet­kizip, kezek kúttirmeıtin má­selelerdiń sheshilýine ońdy yq­pal etti. Kedeılikpen kúresý jolynda ózi úlgi kórsetip, mıl­lıondaǵan qarajatyn úne­mi qaıyrymdylyq sharalaryna jumsaýda. Dáp qazirgi kezde bedeli men tanymaldyǵy jaǵynan 105 mıllıonnan asa turǵyny bar Fılıppınde dál osy azamatpen teńese alatyn birde-bir tulǵa joq. 

Muhammed Salah pen Mennı Pakıaodan bólek, taǵy basqa sańlaqtardyń jo­mart­tyǵymen attary shy­ǵyp, kópshiliktiń ystyq yqy­la­syna bólenýde. Má­se­len, «Iýven­týstyń» oıynshysy Krıshtıaný Ronaldý Portý­galııadaǵy óziniń týǵan qala­sy – Fýnshalǵa jyl saıyn júzdegen myń eýro aýdaryp turady. Sol qarajatqa qa­terli isikke qarsy kúres orta­lyǵy salyndy. 2011 jy­ly ol Eýropanyń eń úzdik sur­mergenine tıesili «Altyn býtsy» júldesin aýksıonǵa qoıdy. Sodan túsken 1,5 mıllıon eýrony soǵystan kóz ashpaı jatqan Palestınanyń Gaz sektoryndaǵy balalardyń atyna aýdarady. 2015 jyly Nepaldaǵy jer silkinisinen zardap shekkenderge kómek retinde óz esep-shotynan 5 mıllıon fýnt-sterlıng bóldi. 

Brazılııa quramasy men «Barselonanyń» juldyzy Lıonel Messı ákesi jáne aǵasymen birge «Fundacion Leo Messi» qoryn qurdy. Teńbil doptyń teńdessiz sheberiniń otbasy álemniń ár qıyryndaǵy taǵdyr tálkegine ushyraǵan ba­lalardy emdep, olardyń bilim alýyna járdemdesýde. Mes­sı «Unicef» uıymynyń elshisi retinde Indonezııa, Ban­gladesh jáne Nepaldyń jet­kinshekterine qol ushyn berdi. 

Kezinde Fransııanyń «Pa­rı-Sen-Jermen» klýbynda oınaǵan aǵylshyn fýtbolshysy Devıd Bekhem búkil bir jarym jyldyq jalaqysyn (2,5 mıllıon fýnt) basy-bútin qaıyrymdylyq sharalaryna jumsaǵanyn búginderi bireý bilse, bireý bilmeýi múmkin. 

Germanııa quramasynyń oıynshysy Mesýt О́zil 2014 jyly Brazılııada ótken álem chempıonatyndaǵy jeńisi úshin alǵan syıaqysyn tolyqtaı jarysty qabyldaýshy el perzentteriniń ıgiligi úshin jumsaýdy qup kórdi. Sonyń arqasynda brazılııalyq 23 balaǵa kúrdeli operasııa jasaldy. 

Talaı jyldar boıy Eýro­panyń jasyl alańdarynda jasyndaı jarqyraǵan Dıde Drogba baılyqqa bel­she­sinen batsa da, óz eli turǵyn­da­rynyń qaıyrshylyq kúı keship jatqanyn bir sátke de esinen shyǵarǵan emes. Ol Kot-d’Ivýarǵa únemi at ba­syn buryp, ıgi ister atqa­rýda. Fýt­­bol áleminiń jul­dyz­da­ryn Afrıkaǵa ákelip, talaı qomaq­ty sharýa tyndyrdy. 

Asa aýyr salmaqtaǵy uly­brıtanııalyq boksshy Taıson Fıýrı úısiz-kúısiz júr­gen­derge jáne ishimdik pen esirt­ki dertine shaldyqqan jan­darǵa záýlim saýyqtyrý úıin turǵyzyp berdi. 

25 jastaǵy fýtbolshy Ante Rebıchti jankúıerlerdiń kóbi jaqsy bile bermeıdi. Esh­ýaqytta ol Eýropanyń mú­ıizi qaraǵaıdaı klýbtarynda oınaǵan emes. Byltyrǵa deıingi baǵyndyrǵan be­les­teri de asa zor emes bolatyn. Al byltyr Reseıde ót­ken álem chempıonatynda Hor­vatııa quramasy aıdy as­panǵa shyǵaryp, kúmis me­daldi oljalaǵany barsha jan­kúıerdiń esinde. Sol ko­mandanyń sapynda Rebıch te tamasha oıyn órnegimen kózge túsip, kópshilikke tanyldy. Sol tabysy úshin berilgen syı­­aqysyn ol ıgi sharaǵa jum­­sady. Atap aıtsaq, 500 adam­daı ǵana turǵyny bar ózi­niń týyp-ósken Imoskı aýy­­ly turǵyndarynyń ne­sıesin Ante tolyqtaı jaýyp berdi. 

Mine, osyndaı júregine ıman qonǵan, jany jomart, qushaǵy keń jáne shapaǵaty men shýaǵyn jan-jaǵyna shashyp júretin azamattardyń tirligine súısinbeý múmkin emes...