Latvııa astanasy – Rıgada ótken shaıbaly hokkeıden kezekti álem chempıonaty óz máresine jetti. Jahandyq dodany sátti bastaǵan jerlesterimiz, ókinishke qaraı toptyq kezeńniń sońǵy oıynynda Norvegııa hokkeıshilerine ese jiberip, pleı-off kezeńinen qaǵyldy. Sóıtip jalpy esepte álem birinshiligin 10-orynmen aıaqtady. Bul – Qazaqstan hokkeıshileriniń álem chempıonattaryndaǵy eń úzdik nátıjesi.
Eger Qazaqstan quramasynyń pleı-off kezeńine synyq súıem qalǵanda súrinip, sátsizdikke ushyraǵanyn esepke almasaq, bıylǵy álem chempıonaty jerlesterimiz úshin tabysty boldy dep aıtýǵa tolyq negiz bar. О́ıtkeni bizdiń hokkeıshiler toptyq kezeńdegi jeti oıynnyń ekeýinde negizgi ýaqytta jeńiske jetse, taǵy eki básekede qarsylastarynan býllıt serııasynda (hokkeıdegi penaltı) basym tústi. Osy nátıjesiniń arqasynda jerlesterimiz 16 quramanyń ishinde Shvesııamen birdeı (10) upaı jınap, 10-orynǵa taban tiredi! Qazaqstanǵa qaraǵanda óz qaqpasyna az shaıba ótkizgen (14) Shvesııa quramasy bizdiń aldymyzǵa shyǵyp ketti.
Tarıhqa kóz júgirter bolsaq, buǵan deıin segiz álem birinshiligine qatysqan Qazaqstan hokkeıshileriniń eń úzdik nátıjesi 12-oryn bolatyn. 2005 jyly Aýstrııanyń Vena men Insbýrk qalalarynda ótken baıraqty básekede D tobynda óner kórsetken jerlesterimiz birinshi týrda Germanııany (2:1) utqanymen, keıingi básekelerde Shveısarııa (1:2) men Chehııaǵa (0:1) ese jiberdi. Ekinshi kezeńdegi oıyndarda Belarýs (0:2), Reseı (1:3) jáne Slovakııa (1:3) quramalaryna jol berip, álemdik dodany 12-orynmen túıindegen bolatyn. Al ózge jarystardaǵy nátıjelerimiz mynadaı: 1998 jyl – 15-oryn, 2004 jyl – 13-oryn, 2006 jyl – 15-oryn, 2010 jyl – 16-oryn, 2012 jyl – 15-oryn, 2014 jyl – 16-oryn jáne 2016 jyl – 16-oryn. Mine, osy nátıjelerden-aq bıylǵy báseke biz úshin qanshalyqty tabysty bolǵanyn baǵamdaı berýge bolady. Onyń ústine jerlesterimiz Rıgadaǵy tartysta jarys qojaıyndary Latvııany (3:2), ótken jylǵy álem chempıonatynyń jeńimpazy Fınlıandııany (2:1), Qazaqstan quramasymen jolyqqanǵa deıin toptyq kezeńde úsh týr boıy qarsylas shydatpaǵan Germanııany (3:2) jáne Italııany (11:3) qapy qaldyryp, álemdik dodanyń sensasııasyn tirkedi. Sondaı-aq, Qazaqstan bıylǵy álem chempıonatynda bir oıynda eń kóp (11!) shaıba soqqan jalǵyz qurama boldy.
Taǵy bir aıta keterligi, Latvııaǵa Qazaqstan quramasyn 11 jyldyq úzilisten keıin alǵash ret jergilikti bapker Iýrıı Mıhaılıs bastap bardy. Oǵan deıin ulttyq qurama tizginin О́skemen hokkeı mektebiniń túlegi Andreı Shaıanov ustaǵan edi. 53 jastaǵy maman 2010 jyly Germanııanyń Keln, Mangeım jáne Gelzenkırhen qalalarynda uıymdastyrylǵan 74-shi álem birinshiligine Qazaqstan quramasynyń bas bapkeri retinde baryp, barlyq oıynda qarsylastaryna jol bergen edi. Tipti elıtaly kezeńde qalýǵa múmkindik beretin qosymsha oıynda da jeńiske jete almaı, jarysty sońǵy – 16-orynmen túıindep edi. Osy álem birinshiliginen keıin otstavkaǵa ketip, keıinnen Reseı azamattyǵyn alǵan Shaıanov araǵa eki jyl salyp ulttyq quramaǵa qaıta oraldy. Sóıtip 2012 jyly Fınlıandııa men Shvesııa astanalary – Helsınkı men Stokgolmde jalaýy jelbiregen álem chempıonatyna Qazaqstan quramasymen ekinshi álemdik dodasyna qatysyp, bul joly da birde-bir oıynda jeńiske jete almaı, jankúıerlerdi jerge qaratty. Shaıanovtan keıin ulttyq qurama tizginin qolyna alǵan reseılik Andreı Homýtov (2010-2011) pen Vladımır Krıkýnov (2012-2013), fınlıandııalyq Arı-Pekka Selın (2013-2014), taǵy bir reseılik maman Andreı Nazarov (2014-2016), Belarýs Edýard Zankoves (2016-2018) pen Andreı Skabelka (2018-2020) Qazaqstan quramasyn órge súıreı almady.
2020 jylǵa deıin «Barystyń» qo- salqy quramyn jáne shaıbaly hokkeıden Qazaqstan jastar quramasyn jattyqtyrǵanymen, álem chempıonaty sekildi iri jarystarda tájirıbesi joq Iýrıı Mıhaılıs QHL-dyń byltyrǵy maýsymynda elordanyń «Barysyn» pleı-off kezeńine alyp shyqsa, mine bıyl óziniń ulttyq quramanyń bapkeri retindegi alǵashqy álem chempıonatynda Qazaqstan quramasyn buryn-sońdy jetpegen bıigine shyǵardy.
Sonymen qatar buǵan deıin Qazaqstan ulttyq quramasynyń negizi sheteldik legıonerlerden quralyp kelgeni jasyryn emes. Degenmen, Iý.Mıhaılıs bıylǵy álem chempıonatyna aparǵan 28 hokkeıshiniń basym kópshiligi jergilikti hokkeı mektebiniń túlegi sanalady. Tek 10 hokkeıshi ǵana sheteldik legıonerler. Naqtylap aıtar bolsaq, Alekseı Maklıýkov, Egor Shalapov, Pavel Akolzın, Dmıtrıı Shevchenko, Dmıtrıı Gýrkov, Egor Petýhov Reseıde, Darren Dıs, Djessı Beker jáne Kertıs Volk Kanadada, Vıktor Svedberg Shvesııada týyp-ósip, Qazaqstan azamattyǵyn alǵan sportshylar. Qalǵan 18 hokkeıshi óz túlegimiz. Olardyń arasynda el quramasynyń erteńi sanalatyn aǵaıyndy Samat jáne Saıan Danııarlar da bar.
Eger qazaqstandyq hokkeıshiler aldaǵy ýaqytta osy qarqynmen tájirıbelerin shyńdap, legıonerlerden táýir oıyn kórsete beretin bolsa, bálkim, 3-4 jyldan keıin sheteldik oıynshylardy ulttyq quramaǵa shaqyrýdyń qajettiligi týyndamaı qalatyn shyǵar.
Álem chempıonatyn qorytyndylap, qazaqstandyq sportshylardyń jekeleı nátıjelerine toqtalar bolsaq, Roman Starchenko bıylǵy birinshiliktegi Qazaqstan quramasynyń úzdik surmergeni boldy. Jeti matchtyń bárine qatysqan kapıtan 7 (3+4) upaı jınady. Al qorǵaýshylar arasyndaǵy eń úzdik nátıje Vıktor Svedbergke tıesili. Ol 6 oıynda 4 (1+3) upaıǵa ıe boldy.
Álıhan Ásetov – chempıonat qorytyndysy boıynsha ulttyq quramanyń eń paıdaly oıynshysy atandy. Ol áriptesterine úsh márte nátıjeli pas asyrdy. Shabýylshy Artem Lıhotnıkov – eń dál soqqy jasaǵan sportshy. Iаǵnı Artem óziniń 4 soqqysynyń ekeýin qaqpaǵa dál toǵytqan.
Qorǵaýshy Darren Dıs Qazaqstan quramasy sapynda eń kóp oıyn ótkizgen hokkeıshi atandy. Dıs ár matchta orta eseppen 26 mınýt 16 sekýnd oınaǵan. Sonymen qatar ol jeti matchta qarsylastarynyń qaqpasyna 27 márte soqqy jasaǵan. О́kinishke qaraı, onyń birde-bireýi qaqpa torynan tabylmady.
Al osy jylǵy chempıonatta ózin jaqsy qyrynan kórsetip, ulttyq quramanyń birinshi nómirli qaqpashysy bolýǵa laıyq ekenin dáleldegen Nıkıta Boıarkın ortasha eseppen ár oıynda 2,27 shaıba ótkizip alsa, 92,93% óz qaqpasyn goldan aman saqtap qaldy. Iýrıı Mıhaılıske dál osy qaqpashyny QHL-diń aldaǵy maýsymynda «Barystyń» ekinshi qaqpashysy retinde komandaǵa shaqyrýǵa bolady eken.
Shaıbaly hokkeıden kelesi álem chempıonaty 2022 jyldyń mamyr aıynda Fınlıandııanyń Helsınkı jáne Tampere qalalarynda ótedi. Fınlıandııa álemdik dodany osymen toǵyzynshy márte qabyldamaq.