О́zbekstannyń bas shahary – Tashkentte ótken dzıýdodan erler men áıelder arasyndaǵy álem chempıonaty aıaqtaldy. «Hýmo Arena» kópsalaly muz saraıynda ótken dúbirli dodada álemniń 82 elinen kelgen 600-ge jýyq balýan baq synap, 15 júlde jıyntyǵyn sarapqa saldy. Solardyń qatarynda Qazaqstan quramasynyń ókilderi de bar. Ala taqııaly aǵaıyndardyń elinde ótken álemdik dodada bizdiń dzıýdoshylarǵa nebári eki júlde buıyrdy.
Bar bolǵany – qos qola
О́zbekstan astanasynda uıymdastyrylǵan baıraqty básekede Qazaqstan quramasynyń 17 ókili óner kórsetip, eki qola medal jeńip aldy. Eldos Smetov pen Ábıba Ábýjaqynovanyń bul júldelerinen keıin Qazaqstan dzıýdo quramasynda alǵa ilgerileý bar dep aıtaıyn desek, sportshylarymyz jeti jyldan beri bir altyn medalǵa qol jetkize almaı kele jatyr. Qazaq dzıýdosy quldyrap bara jatyr dep baıbalam salaıyq desek, qorjynymyz keıingi segiz álem birinshiliginde birde-bir ret bos qaıtqan emes. Demek Qazaqstan dzıýdosy birneshe jyldan beri bir orynda siresip tur degen sóz. Sonda deımiz, memlekettiń jyl saıyn sportshylardy qoldaýǵa bóletin qarjysy, sheteldiń eń myqty degen bilikti bapkerlerine beretin jalaqysy aýaǵa ushyp jatqan joq pa?
Áıteýir, jyl saıynǵy álem chempıonattarynda búkil bir federasııany aınaldyrǵan bir-eki ǵana sportshy júlde alyp, abyroısyzdyqtan qutqaryp keledi. Máselen, 2017 jyly Majarstanda ótken álem chempıonatynda Galbadrah Otgonseseg jalǵyz qolany oljalasa, bir jyldan keıin Bakýdegi baıraqty básekede Erlan Serikjanov (kúmis) pen Galbadrah Otgonseseg (qola) úzdikter qatarynan kórindi. Al 2019 jylǵy Tokıodaǵy dúbirli dodada Eldos Smetovtyń jalǵyz qolasy kóńilge medet boldy. Býdapeshttegi byltyrǵy básekede Ǵusman Qyrǵyzbaev fınalda jeńilip, kúmisti qanaǵat tutýǵa májbúr boldy. Bıyl Eldos Smetov 66 kılodan óz salmaǵyna (60 k) oralmaǵanda, Ábıba babynda bolmaǵanda balýandarymyz О́zbekstannan ózegi órtenip qaıtqaly tur eken. Abyroı bolǵanda, eki balýanymyz da jarystyń alǵashqy kúni qos qola oljalap, úzdikter qatarynan kórindi.
Bir aıta keterligi, bıyl áıelder arasyndaǵy Azııa chempıonatynyń kúmis júldegeri atanǵan Ábıba Ábýjaqynova Tashkenttegi jeńisiniń arqasynda qazaq qyzdary arasynda álem chempıonatynda júlde alǵan tuńǵysh dzıýdoshy retinde tarıhta qaldy.
Balýandarymyz senimdi aqtamady
Tashkenttegi álem chempıonatyna talaı dúbirli dodada ysylǵan, halyqaralyq jarystarda olja salyp júrgen tájirıbeli sportshylarymyzdyń birshamasy bardy. Tipti olardyń aldy Olımpııa oıyndaryna qatysyp, álem jáne Azııa chempıonattarynda júlde alǵan, qalǵandary halyqaralyq jarystarǵa úzdiksiz qatysyp keledi. Sol jarystarda jıǵan tájirıbesi júldege aparatyndaı sańlaqtarymyz el namysy synǵa túsken sátte súreńsiz óner kórsetip, barsha jankúıerlerdi jerge qaratty.
Máselen, byltyr 66 kıloda álem birinshiliginiń kúmis júldegeri atanǵan Ǵusman Qyrǵyzbaev pen 73 kılodaǵy bıylǵy Azııa chempıony Danııar Shamshaev ekinshi kezeńnen árige asa almady. 60 kıloda beldesken Maǵjan Shamshaddın, 81 kılodaǵy Abylaıhan Jubanazar jáne Azııa oıyndarynyń jeńimpazy, Rıo jáne Tokıo Olımpıadalaryna qatysqan Dıdar Hamza (90 kg), Azııa chempıonatynyń birneshe dúrkin jeńimpazy Islam Bozbaev (100 kg) jáne asa aýyr salmaqtaǵy Erasyl Qajybaevtyń (+ 100 kg) nátıjeleri tipti nashar. Olardyń birde-bireýi birinshi aınalymnan árige asa almady. Tek 100 kıloda beldesken Nurlyhan Sharhan ǵana úshinshi aınalymǵa deıin jete aldy.
Ábıbadan basqa qyzdarymyzdan da qaıyr bolmady. Sevara Nyshanbaeva (57 kılo), Móldir Narynova men Esmigúl Kúıýlova (63 kg), Arýna Jangeldına (78 kg) jáne Kamılá Berliqash (+78 kılo) alǵashqy aınalymdarda súrinse, Nursulý Eralıeva (52 kılo) men Anastasııa Maıakova (70 kg) ekinshi aınalymda utylyp qaldy. Jalpy, Qazaqstanda áıelder dzıýdosynyń jeńil salmaǵynda kishkene bolsyn, ósý, alǵa jyljý baıqalady. Al ózge salmaqtarda baıaǵy jartas sol jartas kúıinde.
О́zbekter ozyp tur
О́zbekstan quramasynyń balýandary óz elinde ótken álemdik jarysta aıanyp qalmady. 2011 jylǵy álem chempıonatynan keıin ońtústiktegi kórshimizdiń balýandary alǵash tuǵyrdyń eń bıik satysynan kórindi. Sol aralyqta qolanyń ózine áreń qol jetkizip júrgen ózbekter bul joly bir emes eki altyn medal jeńip aldy. О́zbekstan quramasyna alǵashqy altyndy Naýaı oblysynyń Nurata aýdanynda dúnıege kelgen Dáýlet Babanov saldy. 90 kıloda kúresken 2021 jylǵy álem birinshiliginiń kúmis júldegeri, Tokıo Olımpıadasynyń qola júldegeri fınalda Eýropa chempıonatynyń qola júldegeri ıtalııalyq Krıstıan Parlatıden basym tústi. Ekinshi altyn júldeni 100 kılo salmaqta kúresken Mýzaffarbek Týroboev jeńip aldy. Ol fınalda byltyrǵy Panamerıka oıyndarynyń chempıony kanadalyq Kaıl Reıesti tize búktirdi. Osylaısha, eki altyn medal enshilegen О́zbekstan quramasy jalpykomandalyq esepte úshinshi orynǵa ıe boldy.
Qaı eldiń qarqyny kúshti?
Keıingi on jyldyń bederinde erler saıysynda Japonııa balýandarynyń aty ozyp tur. Uzaqqa barmaı-aq, Kúnshyǵys eli ókilderiniń sońǵy 10 jyldaǵy nátıjesine qaraıtyn bolsa, olar ár álem chempıonatynda kem degen eki altynnan oljalap júr. Japon balýandary bıyl da sol mejeden kórindi. Tashkent tatamıinde olar 2 altyn men 3 kúmis, 1 qola medaldy jeńip aldy. Ekinshi orynda – О́zbekstan. Ala taqııaly aǵaıyndardyń enshisinde eki altyn bar. Mońǵolııa quramasy úshinshi satyǵa jaıǵasty. Olar 1 altyn, 1 kúmis medaldy qorjynǵa saldy. Sondaı-aq Grýzııa jáne Kýba dzıýdoshylary bir-bir retten jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna kóterildi.
Áıelder arasynda da Japonııa quramasyna teń keler komanda tabylmaı tur. Olar 3 altyn, 1 kúmis jáne 2 qola júldeni qorjynǵa saldy. Ekinshi orynǵa 2 altyn, 1 kúmispen Brazılııa qyzdary jaıǵassa, úshinshi orynǵa Horvatııa qyzdary turaqtady – 1 altyn, 1 kúmis. Sonymen qatar Fransııanyń bir ókili Tashkentte altynnan alqa taqty.
Jalpykomandalyq esepte de Japonııa quramasy top jardy. Olar barlyǵy 12 júlde (5 altyn, 4 kúmis, 3 qola) jeńip aldy. Ekinshi oryndaǵy Brazılııada 4
(2 altyn, 1 kúmis, 1 qola) medal bar. Úzdik úshtikti jarys qojaıyndary 2 altynmen túıindedi. Al qorjynynda nebári eki-aq qolasy bar Qazaqstan quramasy Ázerbaıjan, Nıderland jáne Koreıamen birge 15-oryndy bólisti.