Elimizdiń bedelin kótere túsedi
Temirjan HAMITOV, Aqmola oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasynyń basshysy. Elbasy N.Á.Nazarbaev kúni keshe ózimiz jumysyna qatysqan úlken forýmdy: «Shetel ınvestorlary keńesiniń 27-shi keńesi elimizdiń ǵajaıyp jeri, halqymyz «Qazaqstan Shveısarııasy» atap ketken Býrabaıda uıymdastyrylyp otyr», degen rýh kóterer sóılemdermen bastady. Bul astanalyq Aqmola oblysynyń turǵyndaryna aıryqsha jaýapkershilik júkteıtin sóz dep bilemiz. О́ńirdiń búgingi damýy jerlesterimizdiń erteńgi kúndi de ekpindi isterimen áspetteıtinine kúmán týǵyzbaıdy. Oblysymyzda óńdeý ónerkásibi damyp, eńbek ónimdiligi artýda. Munda bizben qoıan-qoltyq jumys istep júrgen sheteldik áriptesterimizdiń úlesi de bar. Memleket basshysy Qazaqstan ekonomıkasyna ınvestısııa salý Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ortaq naryǵynda jumys isteý úshin ońtaıly bolatyndyǵyn aıtý arqyly elimizdiń ınvestısııalyq saıasatynyń mánin anyq ashyp kórsetti. Elimiz ındýstrııalandyrýdyń birinshi besjyldyǵyn tabysty aıaqtady. Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda 2,4 trıllıon teńgeniń 651 jobasy iske asyryldy. Ondaǵan myń jańa jumys oryndaryna ornalastyryldy. Bul Qazaqstannyń álemdegi ozyq 30 memlekettiń qataryna qosylýynyń sheshýshi kezeńi bolyp sanalatyn ındýstrııalandyrýdyń ekinshi kezeńine myqty daıyndyqpen kelip otyrǵanymyzdy dáleldeıdi. Býrabaıdaǵy keńeske bıznes áleminiń alpaýyttary jınalyp, óz oılaryn ashyq aıtyp, tolǵaqty pikirlerin talqyǵa saldy. Osynyń ózi Qazaqstannyń bedelin kóterýmen qatar, elimizdiń ustanyp otyrǵan baǵytyna tilektestik sezimin de qalyptastyrady. Ásirese, Eýropa qaıta qurý jáne damý bankiniń prezıdenti Sýma Chakrabartıdiń, «Qazaqstan-Fransııa», «Qazaqstan-Germanııa» Iskerler keńesteriniń tóraǵalary Iv-Lýı Darrıkarrer men Pıter Tılskeniń, Eýrazııalyq tabıǵı resýrstar korporasııasynyń aksıoneri Aleksandr Mashkevıchtiń, «Anadolý Grýpp» kompanııasynyń basqarma tóraǵasy Týndjaı Ozılhannyń, taǵy basqa tulǵalardyń sózderinen elimizdegi júıeli josparlardyń mindetti túrde júzege asatyndyǵy ańǵarylyp turdy. Aqmola oblysy.Investor kóbeıse, suranys molaıa túsedi
Jańabaı ALShYNBEKOV, «Novýs Sılıng Kaspıan» JShS menedjeri. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev otandyq ekonomıkaǵa shetel ınvestısııasyn tartýǵa udaıy kóńil bólip keledi. О́ıtkeni, búgingi dáýir ózimizben ózimiz bolyp, irgeni qymtap otyratyn emes, álemdegi eń ozyq tehnologııany elge neǵurlym kóbirek ákelip, ulttyq ekonomıkamyzǵa sheteldiń áleýetti kompanııalarynyń ınvestısııasyn molynan tartatyn kezeń. Muny Elbasy Býrabaıda ótken kezekti shetel ınvestorlarymen keńeste taǵy bir márte barshanyń esine saldy. Prezıdentimizdiń ekonomıkaǵa ınvestısııa quıýǵa nıetti shetel ınvestorlaryn shaqyrýyn óte oryndy dep sanaımyn. Elimizge shetel ınvestorlary ınvestısııa molynan quıyp jatsa, onyń shapaǵatyn aldymen bizdiń otandyq kompanııalar kóretindigine kózimiz jetip keledi. Sonyń bir mysaly retinde 2011 jyldan beri munaı-gaz ónerkásibi salasyndaǵy kásiporyndar tapsyrysymen sapaly ónim óndiretin «Novýs Sılıng Kaspıan» seriktestigin aıtýyma bolady. Bizdiń sehymyzdaǵy bilikti mamandarymyz jasaǵan ár deńgeıdegi nyǵyzdaǵysh prokladkalar Qazaqstandy aıtpaǵanda, TMD elderinde de shyǵarylǵan emes. Al bizdiń kásiporynǵa álemdik munaı alpaýyty qataryndaǵy «Shevronnan» arnaıy tapsyrys túsip, alǵashqy ónimimizdi osy kompanııanyń suraýymen Chıkagoǵa jiberdik. Budan ózge Ázerbaıjan, Túrikmenstan elderinen túsken tapsyrystardy da ýaqytynda ári sapaly oryndadyq. Qazir bizdiń sapaly ónimimizdi tutynatyn turaqty seriktesterimizdiń qatarynda otandyq Atyraý jáne Pavlodar oblystaryndaǵy munaı óńdeý zaýyttary, «Jaıyqmunaı» (Batys Qazaqstan oblysy) kásipornymen birge, «Teńizshevroıl», NCPOC, Adjıp QKO, PSN, úndistandyq «Getýeı» kompanııasynyń Aqtaýdaǵy fılıaly, «DenholmJoldas», «Kazstroıservıs», «Dıtsman», «Maıerskoıl» sekildi elimizdegi sheteldiktermen birlesken kásiporyndar bar. Sonymen birge, kórshiles Reseıdegi Astrahan munaı aıdaý stansasy men KTK-nyń Máskeýdegi fılıaly da bizdiń ónimge tapsyrysty kóbirek bere bastady. Osyndaı kompanııalar senim artqannan keıin bizde jumys jasaıtyn otandyq mamandar óz isine jaýapkershilikpen qaraıdy. Birneshe mamanymyz Ulybrıtanııadaǵy osyndaı zaýytta sheberligin shyńdaǵan arnaýly kýrsta oqyp keldi. Sebebi, ózge kásipterge qaraǵanda, prokladka jonýda óte dáldik te, sheberlik te qajet. Temirden túıin túıgen mamandarymyz ár tapsyrys berýshi kompanııanyń seniminen shyǵýdy paryz sanaıdy. Qazaqstandyq ónim retinde sheteldik kompanııalar qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵan bizdiń prokladkalarymyzdyń sapalyq deńgeıi óte joǵary, Eýropa elderinde shyǵarylatyn osyndaı ónimderden esh kemdigi joq. Anyǵyn aıtqanda, jumys jasaı bastaǵanyna endi ǵana úsh jyl tolǵan kásipornymyzdyń aty tek Qazaqstanda ǵana emes, alys-jaqyn shetelderge de tanyla bastady deı alamyz. Endi Elbasy aıtqandaı, elimizge keletin sheteldik ınvestorlar qatary kóbeıip jatsa, bizdiń sapaly ónimimizge suranys ta molaıa túser edi. Atyraý oblysy.Eýroodaq naryǵyndaǵy básekelesterimizdi yǵystyryp, AQSh rynogyna shyqtyq
Muqash ESKENDIROV, «Qazfosfat» JShS bas dırektory, Jambyl oblystyq máslıhatynyń depýtaty. Jalpy alǵanda ınvestısııa tartý – bizdiń táýelsiz eldiń ekonomıkalyq saıasatynyń bir qyry. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen Qazaqstan Prezıdentiniń janyndaǵy Shetel ınvestorlary keńesiniń jalpy otyrysy bul saladaǵy qarqyndy ári qaraı qýattandyra túsetini anyq. Qazaqstannyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrý úshin qabyldanyp jatqan zańdar men túrli jeńildikter – elimizdiń beıbitshilikke umtylysyn, tynyshtyqty qalaıtynyn kórsetedi. Qazaqstanǵa kelgen ınvestorlar qarjysyn kóbeıte alatynyna senimdi. Oǵan berilip jatqan kepildik kóp. Kásipker tilimen aıtqanda, aqsha tynyshtyqty jaqsy kóredi. Ol aýyzbirshiligi, berekesi bar elge barǵysy keledi. Investısııamen birge jumys orny, túrli baǵdarlamalar, iri kásiporyn, damyǵan óndiris keledi. «Qazfosfat» JShS sońǵy bes jylda Eýroodaq naryǵyndaǵy óziniń básekelesterin tolyq yǵystyrdy deýge bolady. Básekege barynsha qabiletti ónim óndirý – bizdiń naryqtaǵy kókjıegimizdi keńeıte túsýde. Kompanııada ótken jyldyń qorytyndysynda 56,3 mıllıard teńgeniń ónimi óndirildi. Bıyl bul kórsetkishti 61,9 mıllıard teńgege jetkizý kózdelýde. Úzdiksiz izdenistiń nátıjesinde 2012 jyly AQSh-tyń naryǵyna shyǵyp, úlken kólemdegi sary fosfordy ótkerdik. Ústimizdegi jyldan bastap kompanııa tarıhynda alǵash ret Úndistanǵa fosfor jetkizýdi qolǵa aldyq. Keleshekte Japonııa jáne Latyn Amerıkasy naryqtaryn ıgerýdi kózdeýdemiz. Jambyl oblysy.Naqty qoldaýǵa ıe boldyq
Alekseı MYQTYBAEV, «Zhanros Drilling» JShS bas dırektory. Bizdiń seriktestik Qazaqstannyń ońtústik óńirinde munaı óndirisimen aınalysatyn iri jekemenshik kompanııa bolyp sanalady. 1996 jyldan bastap úzdiksiz jumys istep keledi. О́z mindetterin adal oryndap, júktelgen jaýapkershilikti tolyq sezinip jumys isteıtin ujym dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Sondyqtan bolsa kerek, 2011 jyly Eýropa Qaıta qurý jáne damý banki bizdiń mekemege 25 mıllıon dollar kóleminde nesıe berdi. Ádilin aıtqanda, bul bank bizge deıin Qazaqstandaǵy birde-bir jeke kompanııaǵa mundaı kómek kórsetpegen. Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki bergen qarjyǵa biz joǵary tehnologııaly burǵylaý qurylǵysyn satyp aldyq. Kompanııa bank qoldaýynyń arqasynda jumysshylardyń eńbek qaýipsizdigi men densaýlyǵyn, qorshaǵan ortany qorǵaýdyń halyqaralyq standarttaryn engizdi. Osyndaı jumystardyń nátıjesinde kompanııanyń qarjylyq aınalymy birden 2,5 esege ósti. Búginde munaı óndirisinde 12 burǵylaý jáne 15 uńǵymany kúrdeli jóndeý qurylǵysy jumys istep tur. Jańa jumys oryndaryn ashtyq. Sonyń arqasynda búginde bizdiń mekemede 1300 adam jumys istep jatyr. Bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi boıynsha da «Zhanros Drilling» JShS talaı ıgi istiń bastaýynda júr. El úshin jasap jatqan eńbegimiz eleýsiz qalmady. 2013 jyly Elbasynyń qolynan «Paryz» syılyǵyn aldyq. Eýropa Qaıta qurý jáne damý banki Qyzylorda oblysynda birneshe jobany qarjylandyrdy. Atap aıtar bolsaq, tabıǵı gazben júretin 100 jańa avtobýs satyp alýǵa kómektesti. Jańa kólikter jolaýshylarǵa, ásirese, múmkindigi shekteýli adamdardyń qozǵalysyna óte yńǵaıly ekenin aıtqan lázim. Bul joba úshin bank 18,8 mıllıon dollar nesıe usynyp otyr. Sonymen qatar, Qyzylorda qalasynyń sý jáne káriz júıelerin jańǵyrtý jobasy úshin «Qyzylorda sý júıesi» kásipornyna 10 mıllıon AQSh dollary kóleminde nesıe berý qarastyrylýda. Búginde qalada sý sapasy men ony únemdep paıdalaný baǵytynda jumystar atqarylyp jatyr. Budan bólek, atalǵan banktiń tikeleı kómegimen jumys isteıtin «Taza tehnologııalar qory» Qyzylorda qalasynyń ortalyqtandyrylǵan jylý júıesin jańǵyrtýdy qoldaý maqsatynda «Qyzylordajylýelektrortalyǵyna» 4,3 mıllard teńge nesıe berýdi kózdep otyr. Jańǵyrtýdan soń jylý stansasy men taratý jelileriniń tıimdiligi arta túspek. Burnaǵy kúni Býrabaıda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen shetel ınvestorlarynyń jıyny ótkeni belgili. Mine, sol jıynnyń aldynda Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń prezıdenti ser Sýma Chakrabartı Qyzylorda oblysyna arnaıy keldi. Sapar barysynda qonaq «Zhanros Drilling» JShS jumysymen tanysty. Sýma Chakrabartı Qazaqstan Úkimeti banktiń aımaqtarda jumys isteýine qoldaý kórsetip otyrǵanyn aıtty. Sonymen qatar, «Qyzylorda oblysyn Qazaqstandaǵy jobalarymyzdy júzege asyrýdaǵy strategııalyq seriktes retinde qarastyramyz»,– dedi. Muny bizdiń jumysymyzǵa berilgen úlken baǵa retinde qabyldadyq. QYZYLORDA.