Eńbektegi básekeniń bási joǵary

Sebebi «qalalarymyzdyń jaǵdaıy máz emes» degen sóz, «ákimder óz jumysyn durys jasap jatqan joq» degendi bildiredi. Memleket basshysy óz sózinde iri shaharlardyń ınfraqurylymy jyldan-jylǵa artyp kele jatqan suranysqa jaýap bere almaı otyrǵanyn da ótkir synǵa aldy. Shyǵys Eýropadaǵy Balqan qala­la­ry­nyń mýnısıpaldy qyz­metin mysalǵa keltirgen Pre­zıdent: «Olardyń bıýdjeti álde­qaı­da az, al qalalary óte taza», dedi.

Ekinshi, Prezıdent «Semeı qalasyn­da­ǵy balalar alańynda oınaýdyń ózi ómirge qaýipti» degen sózi tikeleı aımaq basshysyna baǵyttalǵan joq. Ras, Semeı­diń máselesi bastan asyp jatyr, dese de basqa qalalardyń da «tosyn syılary» joq emes. Prezıdent bul sózimen «men barlyǵyn bilip otyrmyn» degen messendj jiberdi. Osy eskertýden-aq ákimder naqty nátıje shyǵarý kerek. Nátıje bolmasa, «Platon meniń dosym, biraq shyndyq qymbat» degenge kele jatyr.

Úshinshi, Prezıdenttiń «Halyq óz qala­syna ıe bolý kerek. Tazalyqty saqtaý ár qala tur­ǵyn­darynyń qolyn­da» degen sóziniń artynda ıdeologııa ba­ǵytyndaǵy jumysty arttyrý, ásirese jastar tártibine kóńil bólý máse­lesi jatyr. Bul tarapta Oqý-aǵartý mınıstr­ligine júkteler jaýapkershilik sal­­maqty. Bizge jas býynnyń tálim-tár­bıe­sin, mádenıetin tereńdete túsý qajet.

Tórtinshi, Memleket basshy­synyń «Ákimder ózi basqaratyn qalalar men eldi mekenderdi jaıaý aralaýǵa tıis» degen sóziniń aınalasynda biraz áńgime bastalyp ketti. Kópshilik bul sózdi tike­leı túsinedi. «Ákimder – mem­lekettiń jergilikti jer­degi ókili». Sondyqtan olar aımaqtaǵy jaǵdaıdy, másele men sheshimin kútken túıinderdi ishten bilgeni jón. Jaıaý júrip qalanyń kem­shiligin baıqap, jolshybaı halyq­pen kezdesý de kóp túıindi tar­qa­týǵa septigin tıgizedi. Kólik­pen baryp, kólikpen qaıtyp, oryn­­ba­sarlarynyń «bári jaqsy» degen esebine toqmeıilsý durys emes. Ár máseleni kózben kórgenge jetpeıdi.

Besinshi, Prezıdenttiń aýyl­sharýa­shylyq máselesine qatysty tigisin jat­qy­za aıtqan: «Aýyl sharýa­shylyǵy jáne óndiris sala­synyń damýynda naqty nátıje joq» degen sózi – aýyr syn. Kúndelikti azyq-túligin ala almaı, qym­bat­shy­lyqtan eńsesin kótere almaı otyr­ǵan eldiń máselesin Memleket basshysy bilip otyr.

Altynshy, sý máselesi de birinshi ret aıtylyp otyrǵan joq. Biraq Úkimet, ásirese aýyz sý problemasyna selqos qaraı­tyndaı kórinedi. «2050 jyly sýy tapshy el bolamyz» degen qatań eskertý aıtyldy. Bul sóz bolashaq urpaqtyń qa­myn qazirden oılaý qajettigin bildi­re­di.

Prezıdent keńeste depýtattardy saı­laýshylardyń ózekti máseleleri bo­­ıynsha kúndelikti qajyrly ju­mysqa kirisýge shaqyrdy. Bul rette kási­bılik pen jaýapkershilik tanytýǵa tıis ekendikterin de eske salyp ótti. «De­pýtat­tar ákimdiktermen ózara is-qımyl at­qarýshy organdar qabyldaıtyn sheshim­der­diń ashyqtyǵyn qamtamasyz ete otyryp, syndarly arnada júrgizilýge tıis», dedi Mem­leket basshysy. Ras, halyq nem­qu­raılyq pen jalqaýlyqty keshirmeıdi. Halyq múddesine kelgende «barmaq bas­ty, kóz qystyǵa» jol bermeý kerek. Prezıdenttiń osy sózinen keıin depýtattar arasynda eńbek­qorlyq básekelestigi paıda bolatynyna senimdimin.

Samat NURTAZA,

Májilis depýtaty