Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Álıhan Smaıylovtyń Abaı oblysyna sapary aıasynda aldymen áleýmettik-startegııalyq mańyzy bar nysandardyń jaǵdaıyn zerttep-zerdeleýge basa nazar aýdaryldy.
Úkimet basshysy Semeı qalasyndaǵy «Ǵabbasov» qazandyǵynyń aldaǵy jylytý maýsymyna daıyndyǵy, sonymen qatar basqa da sheshimin tabýǵa tıisti máseleler barysymen keńinen tanysty. Odan ózge Qytaı – Qazaqstan – Reseı memleketterin baılanystyratyn magıstraldyq ótkel sanalatyn Ertis ózeni ústimen ótetin aspaly kópirdiń búgingi ahýalyna nazar aýdardy.
Jylýdyń jaıy «jyr» bolmaýǵa tıis
Tarqatyp aıtar bolsaq, Semeıdiń ortalyǵyndaǵy «Ǵabbasov» qazandyǵy – jylytý maýsymynda 66 kópqabatty jáne 138 jeke turǵyn úıdi, 39 bıýdjettik mekemeni, 10 áleýmettik jáne 140 kommersııalyq nysannyń qysqy synaqtan syr bermeı shyǵýyna jaýapty nysan. Qazir munda qaıta jóndeý jumystary júrip jatyr, ony jańa jylytý kezeńi bastalǵanǵa deıin aıaqtaý josparlanǵan. Oblys mártebesi berilgen qalanyń basty máselesi sanalatyn jylýǵa qatysty «jyr» bolǵan jaıdyń aldaǵy ýaqytta qalaı sheshimin tabatynyn Álıhan Ashanuly óz sózinde de atap ótti.
«Halyq sany artyp, jańa nysandar men turǵyn úıler salynǵan saıyn jylytý kózderine túsetin júkteme jyldan-jylǵa arta túsedi. Bıyl «Ǵabbasov» jáne «Ortalyq» qazandyqtaryn qalpyna keltirýge bıýdjetten 1 mlrd teńge, jylý jelilerine 3,5 mlrd teńge bólindi. Ákimdik kelesi jylytý maýsymy bastalǵanǵa deıin barlyq jumystyń sapaly júrgizilýin qamtamasyz etýi kerek», dedi Premer-mınıstr.
Úkimet basshysy sonymen birge oblys ortalyǵyn jylýmen qamtý jaıy Abaı oblysyn damytý baǵdarlamasynda da eskerilgendigin atap ótti. Iаǵnı óńirdi damytýdyń keshendi josparyna jylý kózderin rekonstrýksııalaý boıynsha 11 joba engizilgeni jergilikti turǵyndar úshin mańyzdy jańalyq deýge bolady. Atap aıtqanda, «Ǵabbasov» jáne «Ortalyq» qazandyqtaryn rekonstrýksııalaý jylý rejimin halyqqa kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men senimdiligin, qalanyń ekologııalyq ahýalyn jaqsartýǵa jáne jylý shyǵynyn azaıtýǵa múmkindik beredi.
Al Semeı qalasynyń ǵana emes, halyqaralyq qatynastyń baılanys kózine aınalǵan Ertis ózenindegi aspaly kópir bul kúnde kóptegen jóndeýdi qajet etedi. Uzyndyǵy 1086 metr, eni 35 metr mańyzdy nysannyń paıdalanýǵa berilgenine de 23 jyldyń júzi bolǵan. Qazirgi ýaqytta aspaly kópirdi keńeıtilgen aýqymdaǵy keshendi rekonstrýksııalaý boıynsha jobalyq-smetalyq qujattardy ázirleý josparlanyp otyr.
Úkimet basshysy Semeı qalasynyń aldymen strategııalyq kólik baǵyttarynyń torabynda ornalasqandyǵyn, sondyqtan jol sapasyn arttyrý qalanyń jáne búkil óńirdiń damýy úshin mańyzdy ekendigine toqtaldy. Sol sebepten de respýblıkalyq bıýdjetten 7 mlrd teńgeden astam qarjy bólý kózdelip otyr.
«Ákimdik josparlanǵan barlyq jobanyń ýaqytyly oryndalýyn qamtamasyz etýi kerek. Jalpy, Úkimet Abaı óńirin damytý boıynsha bes jyldyq keshendi jospar bekitkeni belgili. Osy jospardyń aıasynda óńirdiń odan qarqyndy damýyna serpin beretin turǵyn úı-kommýnaldyq, áleýmettik jáne energetıkalyq ınfraqurylymdy jańǵyrtý jáne salý boıynsha is-sharalar qarastyrylǵan», dedi Á.Smaıylov nysandardy aralaý barysynda.
Semeı – el mádenıetiniń qaınary
Úkimet basshysynyń Abaı mýzeıine arnaıy baryp, «Uly aqyn Abaı uldarymen» eskertkishine gúl shoqtaryn qoıyp, jergilikti zııaly qaýym ókilderimen de kezdeskeni jurt nazaryn aýdarǵan oqıǵanyń biri boldy. Kezdesý kezinde Á.Smaıylov bıyl oblys úshin ǵana emes, jalpy qazaq halqy úshin rýhanı taǵylymy zor mura qaldyrǵan, aqyn-fılosof Shákárim Qudaıberdiulynyń týǵanyna 165 jyl tolýyn joǵary deńgeıde atap ótý jaıyn tilge tıek etti.
Búgingi kúnde Abaı oblysy aýmaǵynda 300-ge jýyq mádenıet jáne óner oshaǵynda 2 myńnan astam adam qyzmet atqarady.
«Úkimet mádenıetti damytýǵa úles qosyp júrgen qyzmetkerlerdiń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý jóninde sharalar qabyldap keledi. О́tken jyldan bastap respýblıkada mádenıet qyzmetkerleriniń jalaqysyn kezeń-kezeńimen kóterý bastaldy. 2025 jylǵa qaraı jalaqy eki esege artýǵa tıis», dedi Premer-mınıstr.
Álıhan Ashanulynyń zııaly qaýym ókilderimen kezdesýinen soń Abaı mýzeıiniń dırektory Turdyqul Shańbaı oıyn bylaısha ortaǵa saldy:
– Úkimet basshysy Álıhan Ashanulyna kezdesý barysynda Abaı mýzeıi Semeı qalasynyń júregi ǵana emes, Eýrazııa keńistiginde balamasy joq mádenı nysan ekenin aıtyp berdim. Bes tarapty – Abaı, Shákárim, Muhtardy, Abaıdyń aqyn shákirtterin, Alash alyptaryn Abaı mýzeıi toptastyranyn túsindirdim. Álıhan Ashanuly mýzeı ishin aralaı júrip, árbir jádigerge qatysty derekterdi tyńdaýǵa erekshe ynta qoıdy. Al zııaly qaýymmen kezdesý barysynda ǵylym, bilim, mádenıet salasynda bolatyn oń ózgerister týraly jaqsy jańalyqtarynan habardar etti. Qaladaǵy úsh ýnıversıtetti halyqaralyq deńgeıge jetkizýge de naqty qadam jasalatynyn aıtyp, bizdi qýanyshqa keneltti, – dedi Abaı mýzeıiniń basshysy Turdyqul Shańbaı.
Medısına salasynyń mańyzy aıryqsha
Premer-mınıstr jumys sapary aıasynda Abaı oblysynyń turǵyndary, ásirese ıadrolyq synaq polıgony aımaǵynda taǵdyry taspalanǵan jandarǵa onkologııalyq kómek kórsetetin Iаdrolyq medısına jáne onkologııa ortalyǵynyń qyzmetine de basa mán berdi. 1656 naýqasqa negizdelgen bul ortalyqta sáýlelik, klınıkalyq jáne radıonýklıdtik dıagnostıka bólimsheleri, endoskopııa bólimshesi jáne taǵy da basqa zertteý-saraptaý nysandarynyń mamandary jumys isteıdi.
«Elimizdegi jalǵyz radıonýklıdti terapııa bólim osy ortalyqta ornalasqan. Aýrýlardy dıagnostıkalaýdyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy jaqsardy. Onyń ishinde qaterli isik aýrýyn erte anyqtaý men jedel hırýrgııalyq emdeý de bar. Ortalyqqa joǵary bilikti qyzmet kórsetetin zamanaýı hırýrgııalyq korpýs qajet. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi osy máseleni pysyqtaýǵa tıis», dedi Álıhan Smaıylov atalǵan nysanǵa at basyn burǵan kezdesýinde.
Úkimet basshysynyń aıtýynsha, Abaı oblysyn damytýdyń keshendi josparynda 400 oryndyq kópbeıindi aýrýhana, 300 oryndyq balalar aýrýhanasy, oblystyq qan ortalyǵy men Semeı qalasynda eki emhana, sondaı-aq óńirdiń aýyldyq jerlerinde 65 jańa alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek kórsetý nysanyn salý josparǵa engen. Budan keıin Úkimet basshysy «Qaraǵaıly» aýdanyndaǵy bıýdjet esebinen salynyp, jyl basynda paıdalanýǵa berilgen 150 oryndyq múgedekterge arnalǵan oblystyq jańa reabılıtasııa jáne ońaltý ortalyǵynda boldy. Bul nysanda birneshe júzý basseıni, zamanaýı sport zaly, emdik vanna, eńbek terapııa kabınetteri, arnaıy mamandandyrylǵan synyptar, kitaphana, demalys bólmeleri sııaqty em alýshylarǵa qajetti jaǵdaılar jasalǵan.
Álıhan Smaıylov Memleket basshysy Q.Toqaevtyń tapsyrmasynda kórsetilgenindeı, 2025 jylǵa qaraı elimizdiń 12 oblysynda árqaısysy 150 oryndyq jańa ońaltý ortalyqtaryn salý josparlanǵanyn atap ótti.
Abaı oblysyna sapary barysynda Premer-mınıstr Shúlbi GES-niń jumysyn tekserip, óńirdegi birqatar iri óndiristik kásiporyndardyń qyzmetimen de tanysty.
Abaı oblysy