El turǵyndary arasynda ınternet-bankıng bedel jınap keledi. Jyl saıyn paıdalanýshylar sany úlken qarqynmen ósip jatyr. 2022 jyldyń sońynda onlaın jáne mobıldi bankıngti paıdalanýshylar sany 22,9 mıllıonǵa jetken. 2021 jylmen salystyrǵanda 20 paıyzǵa artyq.
Qazir barlyq derlik banktiń mobıldi qosymshasy jumys isteıdi. Qarjy ınstıtýty basshylyǵy da soǵan úlken mán berip otyr. Olar úshin qazir banktiń ekojúıesin damytý, soǵan oraı mobıldi bankıngti joǵary deńgeıde qalyptastyrý, qolaıly ári tıimdi onlaın júıe arqyly klıent tartý óte mańyzdy.
Finprom.kz málimeti boıynsha «Google Play»-degi «Qarjy» sektorynda bıyl qańtar-naýryz aralyǵynda «Kaspi.kz», «Jusan» jáne «Halyk Bank» mobıldi qosymshalary tanymaldylyq turǵysynan kósh bastaǵan. Bul bankterdiń shyǵandap alǵa shyǵýy zańdy da. О́ıtkeni atalǵan qarjy uıymdary keıingi jyldary óz qosymshalaryn udaıy jetildirýmen boldy, memlekettik organdarmen sátti ıntegrasııa jasady jáne servısterdi damytýǵa kóp kóńil bóldi. Mysaly, «Jusan» taıaýda ǵana óz mobıldi qosymshasyn tolyq jańartty. Onyń aıasynda dızaıny da, fýnksııasy da jańǵyrdy, tıisinshe paıdalanýshylar úshin qolaıly bola tústi.
Joǵaryda atap ótkenimizdeı, qazirgi kezde bankter mobıldi qosymshada tek bank qyzmetterin ǵana tirkep qoımaıdy, sonymen birge tolyqqandy ekojúıe usynýǵa tyrysady. Máselen, «Kaspi» jáne «Halyk» qosymshalary arqyly túrli qyzmetter aqysyn tóleý, alýan túrli qujattar júktep alýmen qatar, jeke kásipkerlikti tirkeý, júrgizý múmkindigi de bar. «Jusan Bank»-te de servıs joǵary dárejede jetildirilgen. О́zgelerden bir ereksheligi, munda baǵaly qaǵazdar naryǵyna shyǵý úshin ınvestısııalyq shot ashýǵa bolady.
Qazir bank pen qarjy qyzmetteriniń sıfrlanýy jalpy ekonomıkanyń ajyramas bólshegine aınalyp kele jatyr. 2022 jyly qolma-qolsyz jasalǵan operasııalar qurylymyndaǵy onlaın-operasııa úlesi boıynsha 64,6 paıyzdy, kólemi boıynsha 82,5 paıyzdy quraǵan. Kún saıyn el turǵyndary ortasha eseppen alǵanda tikeleı sıfrly bankıng kómegimen 15,2 mln operasııany júzege asyrady. Ondaǵy soma kólemi 234,7 mlrd teńgeden asyp ketedi.
Ranking.kz sarapshylarynyń aıtýynsha, bul úrdis tek Qazaqstanǵa ǵana tán emes. Jahandyq sıfrlyq bankıng paıdalanýshylary 2024 jylǵa qaraı 3,6 mıllıardqa jetedi dep boljanyp otyr. Mobıldi bankıngti paıdalanýshylardyń 94 paıyzǵa jýyǵy sıfrlyq bankıng qyzmetterine aıyna keminde bir ret qol jetkizetinin aıtady. Mysaly, AQSh-ta banktik shot ıeleriniń shamamen 89 paıyzy óz qarjysyn basqarý úshin mobıldi bankıngti paıdalanady.
Qazaqstandaǵy jetekshi bankterdiń mobıldi qosymshalary – tek negizgi banktik qyzmetterdiń jıyntyǵy ǵana emes, jalpy kóptegen túrli qyzmetter men múmkindikterdi qamtıtyn úlken ekojúıe. Buǵan saı elde sıfrlyq saýattylyq ta aıtarlyqtaı joǵary kórsetkishke ıe. Máselen, 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha bul kórsetkish 88,3 paıyzǵa jetipti. 2021 jyly sıfrlyq saýattylyq deńgeıi 87,3 paıyz bolsa, 2020 jyly – 84,1 paıyz, 2019 jyly – 82,1 paıyz, 2018 jyly 79,6 paıyz bolǵan.
Halyq arasynda qolma-qol aqshasyz operasııalardy júzege asyrýdyń eń kóp taraǵan tásili – ınternet jáne mobıldi bankıng. Qolma-qol aqshasyz jasalǵan on operasııanyń segizi onlaın túrde júrgiziledi. Internet jáne mobıldi bankıngtiń basty artyqshylyqtary mynalar:
- ýaqyt únemdeý – bank bólimshelerine barýdyń, kezekte jáne kepteliste turýdyń qajeti joq. Bul kez kelgen operasııany óńdeýdi aıtarlyqtaı jyldamdatady.
- mobıldilik – júıege ınternetke kirýge múmkindigi bar kez kelgen jerde, sonyń ishinde uıaly telefondar, planshettik kompıýterler jáne basqa qurylǵylar arqyly shekteýsiz qoljetkizýge bolady.
Ikemdilik – táýligine 24 saǵat, aptasyna 7 kún qoljetimdi.
Aqsha únemdeý – tólem men aýdarymdardy óńdeý shyǵyny azaıady.