Shýche qalasynda Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń uıymdastyrýymen prezıdenttik synaqtardy ótkizý jóninde semınar-keńes ótti.
Oǵan elimizdiń barlyq oblystarynyń sport jáne deneshynyqtyrý isteri basqarmalarynyń ókilderi, jergilikti jerde prezıdenttik synaqty ótkizýge jaýapty qyzmetkerler qatysty.
Jıynda prezıdenttik testti tapsyrý, oǵan daıyndyq máseleleri talqylandy. Onda aldymen mınıstrliktiń Sport isteri komıtetiniń tóraǵasy Elsııar Qanaǵatov elimizde 1996 jyldan bastaý alǵan buqaralyq sport túriniń maqsaty men mindetin, ony halyq arasynda keńinen nasıhattaý kerektigin, osynyń ózi adamnyń boıyna salamatty ómir saltyn qalyptastyrýǵa septigin tıgizetinin atap ótti.
– Prezıdenttik testilerdiń maqsaty – balalardy, oqýshylardy jáne eresek turǵyndardy deneshynyqtyrýmen jáne sportpen júıeli túrde aınalysýǵa tartý, olardyń óz densaýlyǵy jáne ómirdiń ártúrli satylarynda shynyǵýǵa daıyndyq deńgeıin anyqtaýǵa degen suranysyn qanaǵattandyrý, salamatty ómir saltyn nasıhattaý. Al onyń negizgi mindetteri deneshynyqtyrýdyń jaı-kúıin baǵalaý jáne deneshynyqtyrý jattyǵýlary arqyly halyqty saýyqtyrý, jastardy oqýǵa, eńbek qyzmetine, áskerı qyzmetke daıyndaý, – dedi E.Qanaǵatov.
Onyń aıtýynsha, qazirgi kezde prezıdenttik synaqtardy ótkizýge barynsha kóńil bólinip jatyr. Mysaly, byltyr elimizde alǵash ret jazǵy sport túrlerinen memlekettik qyzmetkerler arasynda testiler ótse, bıyl aqpanda qysqy sport túrlerinen synaqtar ótkizildi. Degenmen, ol halyq arasynda osynaý sharany uıymdastyrýǵa burynǵy Keńes Odaǵy kezindegideı qarqynnyń bolmaı jatqanyn da jasyrmady. Onyń sebebi, jergilikti jerde buqaralyq sportty damytýǵa jasalyp jatqan jaǵdaı kóńil kónshiterlik emes. Máselen, úlken qalalardyń ózinde aýlalarda sport alańqaılary tipten az bolsa, keıbir jerde halyqtyń sportpen aınalysýyna jaǵdaı jasalmaǵan. Osy jerde ol Shyǵys Qazaqstan oblysynda jergilikti jerde sportty damytýǵa jaýapty mekemelerdiń biri – aýdandyq sport basqarmalarynyń jabylyp qalǵanyna nazar aýdartty. «Qazir elimizde úlken sport saraılary, keshenderi salynyp jatyr. Osynyń bári, árıne, bolashaq úshin jasalyp jatqan ister. Alaıda, halyqtyń kóbi olarǵa bara bermeıdi. Kez kelgen adamǵa óz aýlasynda qarapaıym sport alańy bolsa, sol tıimdi. Biz jańadan qolǵa alyp, damytýdy maqsat etip otyrǵan prezıdenttik synaqtarǵa kishkentaı kezinen bastap osyndaı alańdarda shyńdalyp, ósken adamdar ǵana laıyqty nátıje kórsete alady», dedi ol.
Sonymen birge, ol bolashaqta prezıdenttik synaqtardy «Qazaqstan Barysy» sııaqty úlken jobaǵa aınaldyryp, halyq arasynda keńinen nasıhattaýǵa jumys isteý kerektigin aıtty. «Elimizde osyndaı jobalar kóp bolsa, halyqtyń buqaralyq sportpen aınalysýy artady», dedi E.Qanaǵatov.
Semınar-keńeste osy másele boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń synaqtaryn ótkizý jáne onyń erejelerin qabyldaý jónindegi jumys tobynyń ókili Alekseı Berejnoı baıandama jasady. Ol mınıstrliktiń prezıdenttik testiler boıynsha synaqtardy ótkizýdiń tártibi men sharttary týraly qabyldaǵan buıryqtyń máni men mańyzyn, aldaǵy kezde osynaý buqaralyq sharany damytý maqsatynda uıymdastyrylatyn jumystar jóninde aıtyp berdi. Osy rette ol mınıstrlik erler jáne áıelder arasynda aldymen aýdandyq, oblystyq, sodan keıin respýblıkalyq chempıonatty ótkizýdi josparlap otyrǵanyn aıtty. «Bul jarystar tórt kezeń boıynsha ótkiziledi. Oblystyq syndardan súrinbeı ótkender Qazaqstan chempıonatynda jas shamasyna qaraı baq synasady. Onda bir komandada segiz adam bolady. Olar sporttyń ár túrinen jarysady», dedi ol.
Osyǵan baılanysty A.Berejnoı jergilikti jerde sport alańdary men quraldarynyń jetispeı jatqanyn da jasyrmady. Máselen, pnevmatıkalyq myltyqpen atýdan, sýǵa júzýden jarystar ótkizý alańdatarlyq jaǵdaıda eken. Buryn Keńes Odaǵy kezinde myltyqpen atýdan jarystar kóp ótetin bolsa, qazir olardy ótkizýge ekiniń biriniń shamasy kelmeıdi. Al basseınder kóp jerde joq.
Jıynda E.Qanaǵatov áriptesiniń pikirimen kelisetinin, osy máseleni sheshý úshin elimizde «100 mektep, 100 aýrýhana» sııaqty bolashaqta memlekettik deńgeıde «100 sport alańy, 100 stadıon» baǵdarlamasynyń jasalýy qajet degen oıyn bildirdi. A.Berejnoıdyń aıtýynsha, osyndaı memlekettik mańyzdy jumystar istelgen jaǵdaıda ǵana prezıdenttik synaqtardy laıyqty ótkizýge bolady. Alaıda, ol buqaralyq sharanyń jyl saıyn qanatyn keńeıtip, damyp jatqanyn, oǵan mysal retinde jazǵy jáne qysqy sport túrlerinen memlekettik qyzmetkerler arasynda jarystardyń qyzyqty jáne tartysty ótip jatqanyn atap ótti. Semınar-keńeste osy másele týraly prezıdenttik testterdi ótkizýge jaýapty memlekettik jattyqtyrýshy Mádenıet Jaqypov ta aıtty. Ol buryn mınıstrlik adamdardy jarysqa shaqyratyn bolsa, qazir halyqtyń ózi suranyp, prezıdenttik synaqtarǵa qatysýǵa nıet bildirip jatqanyn jetkizdi. Sonymen birge, ol Qazaqstan chempıonatyn Shymkent qalasynda ótkizý josparlanyp otyrǵanyn, oǵan ár oblystan júzden júırik, myńnan tulparlar ǵana qatysatynyn eskertti.
Prezıdenttik testiler týraly aıtatyn taǵy bir nárse, ol aldymen jalpy bilim berý mektepterinde, kásibı-tehnıkalyq mektepterde, kolledjderde, lıseılerde, joǵary oqý oryndarynda oqýdan tys ýaqytta ótkiziledi. Jastar men eresek turǵyndar úshin – deneshynyqtyrý jáne saýyqtyrý baǵytyndaǵy jarystar da ótedi. Prezıdenttik testiler normatıvterin tapsyrýǵa dárigerdiń ruqsaty bar, sportpen óz betinshe nemese uıymdasqan túrde aınalysatyn barlyq yntalylar jiberiledi.
Prezıdenttik testiler normatıvterin oryndaýǵa daıyndyq oqýshylar men stýdentter úshin oqý oryndarynda oqý sabaqtary jáne oqýdan tys deneshynyqtyrý-saýyqtyrý jáne sporttyq jumys barysynda, jumys isteıtin jastar úshin – sporttyq seksııalarda, jalpy shynyǵýǵa daıyndyq toptarynda jáne óz betinshe júzege asyrylady.
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy.
Shýche qalasy.