Sońǵy ýaqytta shyndyqqa saı kelmeıtin aqparat pen jalǵan medıa kontenttiń taralý faktileri jıilep ketti. Osyǵan baılanysty elimizde aqparattyq keńistikti retteýge baǵyttalǵan jańa quqyqtyq tetik engizildi, dep jazady Egemen.kz.
2023 jylǵy qyrkúıekten bastap Qazaqstanda «Onlaın-platformalar jáne onlaın-jarnama týraly» jańa zań kúshine endi. Atalǵan zańda birqatar jańa uǵymdar zańnamalyq deńgeıde bekitildi. Olardyń qatarynda – «ınflıýenser nemese bloger» jáne «jalǵan aqparat» uǵymdary bar.
Inflıýenser nemese bloger degen kim?
Zań boıynsha, ınflıýenser nemese bloger – aqparatty tulǵalardyń belgisiz tobyna kásipkerlik maqsatta jarııalaıtyn jáne onlaın-platformany paıdalanatyn tulǵa.
Jalǵan aqparat qalaı anyqtalady?
Jalǵan aqparat dep shyndyqqa saı kelmeıtin nemese faktiler edáýir burmalanǵan, nátıjesinde qoǵamda jalǵan túsinik qalyptastyratyn mazmundaǵy derekke aıtylady.
Onlaın-platforma degen ne?
Onlaın-platforma – bul ınternet-resýrs, jelidegi baǵdarlamalyq qamtylym nemese lezdik habar almasý qyzmeti, ol arqyly kontent jasaýǵa, ornalastyrýǵa, taratýǵa jáne saqtaýǵa bolady.
Negizgi qaǵıdalar qandaı?
Zańda demokratııalyq prınsıpter saqtalǵan. Atap aıtqanda, sóz bostandyǵy, aqparatty erkin alý jáne taratý quqyǵy bekitilgen. Paıdalanýshylar onlaın-platformalarda óz pikirin bildirýge quqyly. Alaıda bul quqyqpen qatar, ár azamatqa – onyń ishinde blogerler men kontent jasaýshylarǵa da – jaýapkershilik júkteledi.
Jaýapkershilik túrleri qandaı?
Eger adam taratqan aqparat shyndyqqa janaspasa jáne onyń nátıjesinde basqa azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryna nuqsan kelse, bul úshin jaýapkershilik qarastyrylǵan.
Mysaly, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń (ÁQBtK) 456-2-babyna sáıkes jalǵan aqparat taratqan tulǵalarǵa qatysty:
20-dan 250 aılyq eseptik kórsetkishke (AEK) deıin aıyppul salynady (2025 jyly bul – shamamen 78 000 teńgeden 980 000 teńgege deıin);
bir jyl ishinde qaıtalanǵan jaǵdaıda – 15 táýlikke deıin ákimshilik qamaýǵa alý kózdelgen.
Qylmystyq jaýapkershilik te bar
Eger jalǵan aqparat kórineý túrde taratylyp, qoǵamdyq tártipti buzýǵa, azamattarǵa, uıymdarǵa nemese memleketke eleýli zııan keltirýge qaýip tóndirse, bul áreket Qylmystyq kodekstiń 274-baby boıynsha saralanady. Munda «kórineý jalǵan aqparat» degenimiz – adamnyń ózi taratqan aqparattyń jalǵan ekenine tolyq senimdi bola otyryp taratýy.
Mundaı feık kontenttiń qaýiptiligi – qoǵamǵa manıpýlıatıvti áser etýinde.
Qazirgi zamannyń sıfrlyq keńistiginde árbir azamat, ásirese blogerler men kontent jasaýshylar aqparattyń shynaıylyǵyna erekshe jaýapkershilikpen qaraýy tıis. Endi siz jalǵan aqparat pen senimdi derekkózdi ajyratý joldaryn bilesiz. Eń bastysy – feıkterdi taratýdan ózińizdi jáne aınalańyzdy saqtańyz.