Krıptovalıýta qory degenimiz – álemdegi negizgi sıfrlyq aktıvterdi satyp alyp, olardan arnaıy qarjylyq rezerv qalyptastyrý. Qazir bıtkoın, efır, aıtkoın, tonkoın sııaqty tanymal koındardy satyp alý arqyly belgili bir qor qurý josparlanyp otyr.
Bul qordyń basty maqsaty – krıptovalıýtalardyń baǵasy ósken kezde el qazynasyna qosymsha tabys túsirý ári Qazaqstannyń qarjylyq turaqtylyǵyn kúsheıtý. Mundaı qor jańa qarjy quraly retinde ekonomıkanyń damýyna serpin bermek.
Álemdik tájirıbege qarasaq, mundaı bastamalar qazirdiń ózinde keńinen damyp keledi. AQSh, Qytaı, Eýropanyń birqatar memleketteri krıptovalıýta qorlaryn qalyptastyryp, olardy ekonomıkalyq saıasattyń mańyzdy bóligine aınaldyrdy. Bul elderde krıptovalıýtalardyń quny artqan saıyn qorlardyń tabysy da kóbeıip, bıýdjetke qosymsha qarjy túsedi. Bizdiń el de osy úderisten shet qalmaýǵa tıis. Qordyń kólemi ázirge talqylanyp jatyr, bir mıllıard dollarǵa ma, eki mıllıard dollarǵa ma, áli naqty sheshim qabyldanǵan joq. Sondaı-aq qaı krıptovalıýtaǵa basymdyq beriletini de áli anyqtalady.
Bul bastama Alatau City jobasymen tikeleı baılanysty. Alatau City elimiz úshin ınnovasııalyq serpilis ákeletin, tehnologııalyq synaqtar men tájirıbeler júrgizýge arnalǵan arnaıy aımaq bolady. Munda jańa ıdeıalardy synap kórýge múmkindik týady: ushatyn taksıler, pıssa jetkizetin drondar, jasandy ıntellektige negizdelgen basqarý júıeleri, úıden úıge jalǵasatyn kanat joldary sııaqty sheshimder osy jerde júzege asýy múmkin. Almaty men Astanada mundaı jobalardy iske asyrý qıyn, sebebi bul qalalarda halyq tyǵyz ornalasqan, ınfraqurylym burynnan qalyptasqan. Al Alatau City jańa keńistik retinde barlyq ınnovasııalyq bastamany synap kórýge jol ashady.
Bolashaqta Alatau City tolyqqandy «aqyldy qalaǵa» aınalýy yqtımal. Munda jasandy ıntellekt negizinde jumys isteıtin ákimshilik basqarý júıesi ornatylyp, ınnovasııalyq startaptar men tájirıbelik synaq alańdary damýy múmkin. Arnaıy retteýshilik aımaq qurylsa, álemdik startaptar men tehnologııalyq ınvestorlar Qazaqstanǵa qyzyǵýshylyq tanytady. Joba júzege asqan jaǵdaıda elimizge túrli ınjenerler, IT-mamandar, ǵalymdar kelip, óz ıdeıalaryn iske asyrýǵa múmkindik alady. Bul elimizdi óńirlik tehnologııalyq habqa aınaldyrýǵa jol ashady.
Sondaı-aq Prezıdent Joldaýynda atap ótilgendeı, elimizdiń jańa ekonomıkalyq baǵyty sıfrlandyrý men ınnovasııaǵa negizdelýge tıis. Krıptovalıýta qory men Alatau City osy strategııanyń bir bóligine aınalýy múmkin. Bul jobalar el ekonomıkasyna jańa ınvestısııalar tartýǵa, jańa jumys oryndaryn ashýǵa, tehnologııalyq progresti jedeldetýge jáne Qazaqstannyń halyqaralyq deńgeıdegi bedelin arttyrýǵa yqpal etedi.
Mundaı qadamdar elimizdi jańa ekonomıkalyq dáýirge jeteleıdi. Krıptovalıýta qory – qarjylyq turaqtylyqty arttyratyn qural ǵana emes, sonymen qatar elimizdi ınnovasııalyq tehnologııalardyń ortalyǵyna aınaldyrýǵa baǵyttalǵan úlken múmkindik.
Aıbar OLJAEV,
ekonomıst