Reseılik sarapshylardyń ustanymynsha, Elbasy N.Á.Nazarbaev tabysty júzege asyryp kele jatqan mindetterdiń negizgi ekeýi, mine, osylar-Turaqtylyq jáne damý.
Jaqynda «Rossııa segodnıa» agenttiginde «Qazaqstandaǵy kezekten tys parlamenttik saılaý men Reseı-Qazaqstan qarym-qatynasynyń perspektıvalary» degen taqyrypta dóńgelek ústel bolyp ótti.
Sharany M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ-diń keńesten keıingi keńistikti zertteý jónindegi Aqparattyq-saraptamalyq ortalyǵy (ASO) «Rossııa segodnıa» agenttiginiń Zınovev klýbymen birlesip uıymdastyrdy.
Jetekshi reseılik sarapshylar men saıasattanýshylar Májilis saılaýyn ótkizýdiń sebepteri men jańa saılaý sıklynyń erekshelikterin talqylap, daýys berý nátıjeleri men Qazaqstandaǵy saıası úderisterdiń ári qaraıǵy damý barysy boıynsha óz oı-paıymdarymen bólisti. Sondaı-aq, damýdyń qazirgi kezeńindegi Reseı-Qazaqstan qarym-qatynasyna óz baǵalaryn berdi.
Dóńgelek ústeldiń moderatory, V.M.Lomonosov atyndaǵy MMÝ ASO-nyń bas dırektory Sergeı Rekeda Qazaqstandaǵy saılaý Reseıde úlken qyzyǵýshylyq týǵyzyp otyrǵanyn atap kórsetti. Aldaǵy qyrkúıek aıynda Reseıde de parlamenttik saılaý ótkizý kún tártibinde turǵanyn eskere kelgende, bul qyzyǵýshylyqqa túsinýshilikpen qaraýǵa bolady. Osyǵan oraı, sarapshy eki el parlamentteriniń arasyndaǵy baılanystardy nyǵaıtýdyń mańyzy zor ekenine qatysýshylardyń nazaryn aýdardy. О́ıtkeni, zań shyǵarý bıligi elderdegi saıası jáne ekonomıkalyq úderisterge óziniń yqpalyn tıgizetini aıtpasa da túsinikti.
О́ńirlik problemalar ınstıtýtynyń dırektory Dmıtrıı Jýravlev Qazaqstan kezekten tys saılaýlar ótkizý isinde kóshbasshy el bolyp tabylmaıtynyn aıta kelip, sońǵy 20 jylda kezekten tys saılaýlar basqa kez kelgen elge qaraǵanda anaǵurlym jıi ótken Ulybrıtanııany mysalǵa keltirdi. Ol Qazaqstan basshylyǵynyń saılaýdy dál qazir ótkizý týraly sheshimi óte oryndy ekenin atap kórsetti. Sebebi, búginde qalyptasyp otyrǵan kúrdeli ekonomıkalyq jaǵdaı salmaqty strategııalyq sheshimder qarastyrýdy talap etedi.
«Saılaý – palataǵa depýtattar jınaý ǵana emes, birinshi kezekte, plebıssıt, ıaǵnı halyqtyń aǵymdaǵy saıası jaǵdaıdy baǵamdaýy men jańa saıasat júrgizýge beriletin mandat», – dep atap kórsetti sarapshy. Onyń pikirinshe, eger saıası elıtany oqtyn-oqtyn jańartyp turmasa, onda saıası júıe ómir súrýge qabiletsiz bolyp shyǵady. Qazaqstandaǵy búgingi saılaý eldegi kadrlar quramyn jańǵyrtýdyń tamasha múmkindigi bolyp tabylady. Bul turaqtylyqqa kesirin tıgizbeıdi, kerisinshe, ári qaraıǵy damýǵa sony serpin beredi.
Kadrlar almastyrý taqyrybyn «Sever-Iýg» saıasattaný ortalyǵynyń jetekshi sarapshysy Aleksandr Karavaev jalǵastyrdy. Ol Májiliske saılaýdan bólek, bıliktiń jergilikti ókiletti organdary – barlyq deńgeıdegi máslıhattarǵa da saılaý ótetinin qaperge saldy. Al oǵan 3395 adam, negizinen jańa adamdar saılanatyn bolady. A.Karavaev búgingi saılaýdy atqarýshy bılik sheneýnikterin qaıta attestattaýdan ótkizý sekildi depýtattyq korpýsty ózindik bir qaıta attestattaýmen salystyrdy. Onyń sózine qaraǵanda, jańadan saılanatyn Májilistiń aldynda eldi ári qaraı jańǵyrtýǵa baǵyttalatyn keń aýqymdy ekonomıkalyq reformalar júrgizýge qajetti qujattar destesin qabyldaý mindeti tur.
EAEO ınstıtýtynyń dırektory Vladımır Lepehın Qazaqstannyń naqty jańǵyrtýdy júzege asyryp kele jatqan keńesten keıingi keńistiktegi jalqy el ekenin málimdedi. «Munda reformalar táýelsizdiktiń alǵashqy kúninen bastap úzilissiz júrgizilip keledi. Onyń ústine, Nursultan Nazarbaev – keńesten keıingi keńistiktegi elderdiń ishinde eki mindetti bir mezgilde qatar tabysty sheshý qolynan kelip otyrǵan jalǵyz Memleket basshysy. Ol mindetter mynalar: kópultty el jaǵdaıynda saıası turaqtylyqty saqtaý jáne eldiń tolyqqandy damýyn qamtamasyz etý. Túıip aıtqanda, jańǵyrtý men turaqtylyq – Qazaqstan búginde tabysty sheship kele jatqan eki strategııalyq mindet. Basqa barlyq keńesten keıingi keńistiktegi elderge, osy turǵydan kelgende, Astanadan úlgi alý kerek dep paıymdaımyn», – dep atap kórsetti V.Lepehın.
«Nur Otan» partııasynyń saılaý tizimine belgili ártister men sportshylardyń engizilýine qatysty jýrnalıster tarapynan qoıylǵan suraqtarǵa jaýap bergen dóńgelek ústelge qatysýshylar munyń astarynan eshqandaı óreskeldik kórip turmaǵandaryn kóldeneń tartty. Olardyń pikirlerinshe, bul jurtshylyqty eldiń saıası ómirine tartýdyń qalypty úderisteriniń biri bolyp tabylady. Akterler, sportshylar, mýzykanttar – bulardyń barlyǵy qoǵamdyq pikirdiń kóshbasshylary, halyq ustanymyn jetkizýshiler, naqty aıtqanda, ózderimen senim kapıtalyn alyp júretinder, dep málimdedi sarapshylar.
Dóńgelek ústeldi qorytyndylaı kele, oǵan qatysýshylar saılaýdyń jańa jahandyq ahýalda – geosaıası turaqsyzdyq pen ekonomıkalyq daǵdarys jaǵdaıynda ótkeli otyrǵanyn atap kórsetti. Sondyqtan, Qazaqstan bıliginiń óziniń aldyna saılaý sheńberinde daǵdarysqa qarsy kún tártibimen qatar, jańǵyrtý maqsattaryn qoıyp otyrǵany quptarlyq is. Qazirgi senimdi de salmaqty saılaý naýqany jańa Parlamenttiń aldyna qoıylǵan mindetter tabysty oryndalady dep paıymdaýǵa múmkindik beredi, dep qorytty oılaryn sarapshylar.
Sáýlebek BIRJAN.