О́tken 8 naýryzda Názıpa Ospanova ájeı úshin qos qýanysh qatar keldi. Aıyrtaý aýdanynyń Saýmalkól aýylynda týyp, búginde Petropavl qalasynda turatyn keıýana dál osy kúni júz jasqa toldy. Biz izdep barǵanda ǵasyr jasaǵan tyl eńbekkeri tórde úlken uly Dáýletbaımen, nemere-shóberelerimen jarasyp otyr eken. Basynda qyzyl-jasyl gúldi aq oramal, qolynda tasbıh. Kárilikten shógińkirep qalǵan demeseńiz, sóılese kele boıynan qazaq anasyna tán qasıetter jarqyrap sala berdi. Ádemi júzinde árli-berli tartylǵan qatpar-qatpar ájimder ótken kúnderdiń belgisindeı saqtalyp qalǵan.
Qolymdy jibermeı ustap, betime úńile qarady. «Kóp nemereleriniń biri me dep shyramyta almaı turǵan bolar, shamasy», dedi qyzy Márzııa. Janynda «áje-ájelep» ıyǵyna asylyp, qoınyna tyǵylǵan kógenkózderdi shatastyryp alsa, aıyp taǵýdyń ózi orynsyz. Janary sál syr bergeni bolmasa, sózi nyq, oıy sergek. Aýyldaǵy tanystarynyń birin aıtyp qalsaq, jeti atasyna deıin taratyp beredi, dedi áńgimege aralasqan ortanshy qyzy Rázııa.
– Balalyqtyń ne ekenin bilmeı óstik. Asharshylyq náýbeti talaı shańyraqty kúıretip saldy, – dep bastady áńgimesin keıýana. – Áke-sheshemiz bizdi jetektegen kúıi basy aýǵan jaqqa kóshti. Sóıtip júrgende anamyz, baýyrlarym opat boldy. Ákem Hamza, men jáne inim Qarataı úsheýimiz zar eńirep qaldyq. Odan german soǵys ashyp, inim maıdanǵa alyndy. Ol sol ketkennen oralmady.
Qarııanyń basynan ótkergen aýyrtpalyǵy munymen aıaqtalmaıdy eken. Qudaı qosqan alǵashqy qosaǵy da qolyna qarý alyp, Otan qorǵaýǵa attanypty. Tań atqannan qas qaraıǵansha tize búkpesten eńbek etip, Jeńisti jaqyndatýǵa tyrbanyp úles qosqandardyń biri ekenin jazbaı ańǵarasyń. Úı egesi men inisin zaryǵa, saǵyna kútip, talaı túndi uıqysyz atyrǵan. Olarǵa bir ýys topyraq jat jerden buıyrǵanyna kópke deıin senbeı júrgen. Kelmesine kózi anyq jetip, kúderin ábden úzgennen keıin qazirgi ul-qyzdarynyń ákesi, ózinen 16 jas úlkendigi bar Qusaıyn degen azamatqa turmysqa shyqqan.
– Onyń alǵashqy áıelinen úsh balasy bar eken, olardy bólip-jarǵan joqpyn. Bárin týǵanymdaı kórdim. О́zim jeti qursaq kóterip, úsheýi jer basyp júr. Osy kúnge jetkenime shúkirshilik etemin, – dep áńgimeni bir qaıyrǵan ana úıdiń úlkeni Dáýletbaıdyń búginde 73-ke kelgenin, elýge jaqyndaǵanda kótergen kópeıi Juldyzdyń 52-de ekenin aıtty.
Kún ótken saıyn ál-dármeni azaıyp, qýaty kemip bara jatqan keıýananyń bir armany bar: ol– úshinshi toptaǵy múgedek qyzy Márzııa ekeýiniń jeke baspanadan jaıly páterge kóshsek degen tilegi. Búginge deıin tyl eńbekkeri retinde úı kezeginde turmaǵan ótinishin qala basshylary eskerse degen qulaqqaǵysyn aıtýdy umytpady.
Álemdik qoǵamdastyqta óz orny bar táýelsiz Qazaqstannyń amandyǵyn tilep, ǵasyrdan asqan mundaı analarǵa qandaı qurmet kórsetilse de, esh artyqtyq etpeıdi ǵoı. Sony sheneýnikter eskerse deımiz.
Erbaqyt AMANTAIULY,
jýrnalıst.
Petropavl.