– Qaıym Muhamedhanovtyń 100 jyldyǵyna tartý
A.Pýshkın atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan oblystyq kitaphanasynda kórnekti ǵalym, abaıtanýshy Qaıym Muhamedhanovtyń 100 jyldyǵyna oraı, ǵalymnyń elektrondy bıblıografııalyq kórsetkishiniń tusaýkeseri ótti. Atalǵan sharaǵa joǵary jáne arnaıy oqý oryndarynyń oqytýshylary men stýdentteri, kitaphanashylar, mádenıet salasynyń qyzmetkerleri jáne ádebıet pániniń muǵalimderi qatysty.
Jarty ǵasyrǵa jýyq shyrqalǵan Qazaq KSR-iniń jáne Táýelsizdik jyldaryndaǵy elimizdiń tuńǵysh Ánuranynyń avtorlarynyń biri Qaıym Muhamedhanovtyń ómiri men shyǵarmashylyǵyn keńinen qamtyǵan bıblıografııalyq kórsetkishtiń qundylyǵy joǵary. Buǵan deıin Semeı qalasyndaǵy Abaı atyndaǵy kitaphana qyzmetkerleri ǵalymnyń alǵashqy bıblıografııalyq kórsetkishin shyǵarǵan bolatyn. Semeılik kitaphanashylar bastaǵan bıblıografııalyq jumysty tolyqtyryp, zamanaýı ınternet tiline túsirgen A.Pýshkın atyndaǵy oblystyq kitaphana ujymy bolyp otyr. Sondyqtan, elektrondy bıblıografııany Shyǵys óńirindegi eki iri kitaphananyń birlesken jobasy deýge bolady. Sondaı-aq, jaqynda Semeıdegi kitaphanada ǵalym mereıtoıyna arnalǵan «Adam. Qaıratker. Tulǵa» atty kórme uıymdastyrylsa, óskemendik kitaphanashylar tusaýkeser aıasynda «Qaıym álemi» atty kórme ótkizdi. Osy kórmelerde usynylǵan kitaptar men jarııalanymdardyń barlyǵy elektrondy kórsetkishte bar.
Kitaphana qyzmetkerleriniń aıtýynsha, ǵalymnyń elektrondy bıblıografııasymen http://kray.pushkinlibrary.kz saıty arqyly tanysyp, paıdalanýǵa bolady. Onda ǵalym eńbekteriniń elektrondy katalogy túzilip, derekter hronologııalyq tártippen usynylǵan. 1937 jyly 20 jasynda oblystyq «Ekpindi» gazetinde jarııalanǵan alǵashqy óleń-jyrlarynan bastap, barlyq ǵylymı jınaqtary men týyndylary, ǵalym jaıly estelikter men zertteýler, derekter, tipti jaqynda Almatydan jaryq kórip, oqyrman qolyna áli tıe qoımaǵan «Qaıym Muhamedhanov: Hattar sóıleıdi» atty epıstolıarlyq jınaq jóninde de bile alasyz. Kórsetkishte 47 kitap, 600-den astam maqala, ǵalym týraly 500-den astam jarııalanym deregi toptastyrylǵan.
Ýfalyq ǵalym Roza Gafarovna Qaıym Muhamedhanovtyń patshalyq Reseı kezindegi musylmandar arasynan shyqqan ataqty baspager Ilıas Boraganskııdiń tarıhı esimi men eńbegin oraltýǵa sińirgen qyzmeti jóninde tushymdy derekter aıtsa, Tursyn Jurtbaı Qaıym Muhamedhanovtyń 10 tomdyq shyǵarmalar jınaǵyn shyǵarýǵa burynǵy Mádenıet jáne aqparat mınıstri Muhtar Qul-Muhammed pen sol kezdegi mınıstrdiń orynbasary Álibek Asqarovtyń uıytqy bolyp, qoldaý kórsetkenin, qoljazbalardy jınaqtap, túsinigin jazǵan shákirti Erbol Irgebaevtyń eńbegi erekshe ekenin atap ótti. Abaıtaný ǵylymynyń negizin qalaýshylardyń biri, Semeı qalasyndaǵy Abaı murajaıynyń ashylýyna túrtki bolǵan aqyn, jazýshy, dramatýrg, ǵalym Qaıym Muhamedhanov – ómir jolynyń buralańy mol, taǵdyrkeshti qalamger. Muhtar Áýezovtiń senim artqan shákirti retinde stalındik qýǵyn-súrgin kezeńinde zańǵar jazýshyny tuqyrtý úshin jas Qaıymnyń da qýdalaýdyń ashy dámin tatýyna týra keldi. Sondyqtan, kesh barysynda jastardyń ǵalymnyń súrginge toly surapyl jyldary abaqtyda jazǵan jyrlaryn oqýy da áserli boldy.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan».
О́SKEMEN.