Ulyq Naýryz jáne Ulttyq mýzeı

Kez kelgen ulttyń ózi­ne tán qanshama jyldan beri qaraı qalyptasyp kele jatqan salt-dástúri, ata tanymy bolady. Alaı­da, ony berik ustaný myna jahandaný kezeńinde tym qıynǵa soǵyp barady. Qalaı desek te, ult ult retinde saqtalyp qa­lýy úshin sonyń bári mańyzdy. Bizdiń qazaq halqynyń búgingi tańdaǵy berekeli tirshiligi, baıandy birligi bir jaǵynan osynaý baba amanatyna asa jaýapkershilikpen qara­ǵanynan bolsa kerek. Álbette, joǵyn túgendep, baryn qasterleı bilgen halyqtyń bolashaǵy da jarqyn bolmaq. Sondaı qasterli, qadirli muramyzdyń biri – Ulystyń uly kúni. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq mý­zeıi áz Naýryzdy alǵash ret keń kólem­de atap ótkeli otyr. Oǵan arnaıy baǵdarlama daıyndalyp, is-sharalar legi 10 kúnge josparlanǵan. Dittegenimiz – ulttyq qun­dylyqtarymyzdyń damýyna kúsh sala otyryp, salt-dástúrimizdiń nasıhat jumystaryn jańǵyrtý. Jańarýdyń bastaýy bolyp tabylatyn jyl basyn búkil ujym bolyp sán-saltanatpen qarsy almaq. Endigi kezekte baǵdarlama barysyna qysqasha toqtalyp ótsek. 14 naýryz Amal kúnimen bastaý alatyn sharalardyń jalpy mazmuny tekti qazaq halqynyń tarıhynan syr shertedi. Onyń ústine, mýzeı qyzmetkerlerinen quralǵan komandalar arqan tartýdan, asyq atýdan ózara jarysqa túskeli otyr. Osylaısha naýryz aıy – ulttyq oıyn túrleriniń ulyqtalatyn ýaqyty ekenin ispen kórsetý. 16 naýryz kúni «Naýryz – jyl basy» degen taqyrypta dóńgelek ústel ótedi. Oǵan etnograftar, tarıhshylar qatysady. Sharanyń basty maqsaty – Naýryz meıramyn toılaýdy ýaqyt talabyna saı túrlendirý jumystaryn aqyldasý, ózara talqyǵa salý. Zııaly qaýym­nyń usynystary qoǵam talqysyna salynyp, Ulystyń uly kúnin jalpyhalyqtyq merekege aınaldyrý úshin barynsha jumys júrgiziletin bolady. Osynaý 10 kúndik baǵdarlamanyń ishinde qaıyrymdylyq sharasy da qamtylǵan. Atap aıtqanda, 15 naý­ryz kúni balalar úıinde tárbıelenip jatqan balalar «Tusaýkeser» rá­si­mine qatysady. Qo­ǵam qaıratkerleriniń qaty­sýymen ótetin bul dás­túrimizdiń Ulttyq mý­zeıdiń shańyraǵy as­tynda kórinis tabýy ja­ńa bastamalardyń basy bolaıyn dep tur. Atal­ǵan sharada balalar úıi­niń birneshe tárbıe­lenýshisiniń tusaýy ke­siledi. Budan bólek, ja­ńadan shańyraq kó­tergen jas jubaılarǵa arnap «Aq bosaǵa» rásimi uıymdastyrylady. El aǵalary jastarǵa bata berip, otbasy bolýdyń ma­ńyzy týraly aqyl-keńester aıtady. Bul jobalar mýzeıdiń áleýmettik paryzyn atqarý úshin aldaǵy ýaqytta dástúrli túrde ótetin bolady. 17 naýryz kúni mektep oqýshylary men kolledj stýdentteriniń qatysýymen «Qazaq halqynyń ulttyq oıyndary» taqyrybynda ashyq sabaq ótedi. Ashyq sabaqtyń bas­ty maqsaty – ulttyq muralarymyzdy áspet­teı otyryp, jas urpaqtyń kóńiline oı salyp,júregine qazaqy reń berý. Sonymen qatar, 10 kún boıy balalardyń qurmetine arnalǵan «Qosh keldiń, áz Naýry­zym!» is-sharasy júrgiziledi. Bul rette bala­qaılardy merekelik konsertter men qyzyqty qoıylymdar kútip tur. Aıta keteıik, Ulttyq mýzeı qonaqtary naýryz aıy boıy Ulystyń uly kúnine arnalǵan kórmelerge qatysýǵa múmkindigi bar. Merekeniń qurmetine tigilgen kıiz úıdi tamashalap, aqtan dám tata alady. Osynaý tyń bastamalardyń daıyndyq jumystary bastalyp ta ketti. Oǵan barlyq mýzeı qyzmetkeri jumyldyrylǵan. Da­la zańyn tereń meńgergen ata-baba­la­rymyzdyń amanattap tapsyrǵan osynshama dúnıesine jaýapkershilikpen qaraý jáne onyń ómir­sheńdigi jolynda jumys jasaý elimizdegi eń úlken mádenıet orda­synyń basty mıssııasy. Sonyń bárin abyroımen ótkizsek, alǵa qoıǵan maqsat­tarymyzdyń oryndalǵany. Ulttyq na­qyshtaǵy ıgilikti is-sharalardyń kó­rermeni bolyp, jyl basyn bizben birge qarsy alýǵa shaqyramyz. Áz Naýryz qutty bolsyn, aǵaıyn! Jazıra KÚLBAEVA, Qazaqstan Respýblı­kasy Ulttyq mýzeıi dırektorynyń birinshi orynbasary.