Baýkeńniń kelini – ónege órimi

Jaqynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Qaraǵandy oblysy boıynsha hatshylyǵynyń qoldaýymen, Jezqazǵan qalasynda Analar keńesiniń kóshpeli májilisi ótkizilip, otbasynan bastalatyn tálim-tárbıeniń ózekti máseleleri talqylandy. Alqaly basqosýǵa qazaqtyń qaharman uly Baýyrjan Momyshulynyń kelini, jazýshy, qaıratker ana Zeınep Ahmetovanyń arnaıy kelip qatysýy ıgilikti sharanyń shoqtyǵyn bıiktete tústi. О́z jumysyn qalalyq tarıhı-arheologııalyq murajaıda bas­taǵan Analar keńesiniń májilisine Jezqazǵannan bólek, Qarajal qalasynyń, osy tóńirekte orna­lasqan Sátbaev qalasy men Ulytaý aýdanynyń Analar keńesinen ókilder kelip qatysty. Jıynda, eń aldymen, búgingi qoǵamdaǵy urpaq tárbıesi, onyń kókeıkesti problemalary sóz boldy. Analar keńesiniń jıynyn Jezqazǵan qalasy ákiminiń orynbasary Zına Aqylbekova quttyqtaý sózimen ashty. Odan keıin sóz alǵan QHA múshesi, «Al­tyn júrek» syılyǵynyń ıegeri, qaladaǵy Qo­ǵamdyq ke­lisim keńesiniń tóraǵasy Bekzat Altynbekov osynaý alqaly jı­ynǵa qazaq halqynyń qaharman tulǵasy Baýkeńniń – Baýyrjan Mo­myshulynyń kelini, ult tár­bıesiniń úlgisine aınalǵan «Shýaqty kúnder», «Babalar amanaty» syndy kitaptar jazǵan ult anasy Zeınep apaıdy arnaıy shaqyryp, ol kisiniń qazir májilis tórinde otyrǵanyn habarlady. – Eger Atanyń kelini bolmasam, ol kisiniń ǵıbratty amanatyn halyqqa jetkizbesem, meni kim biler edi, – dedi sóz alǵan Zeınep Ahmetova. – Ol kisiniń namysy, ómiri týǵan halqyna arnalǵan. «Halyqpen birge bolyńdar, adas­­paısyńdar», – dep otyratyn edi únemi. Ádiletti súıetin, ádiletsizdikke tózbeıtin. Baqytjan ekeýmizdi de kún saıy­n qaırap, jigerimizdi shyńdap, myqtylyqqa beıimdeı bildi. Estigen áńgimemdi quımaqulaq retinde asúıdegi dápterge jaza berippin. Aıtyp júrgenim de, jazyp júrgenim de sol Atanyń aıtqan amanaty, babalar sózi... Keleli shara sol kúni Halyqtar dostyǵy men mádenıet úıindegi ulaǵatty kezdesýge ulasty. Jez­qazǵan jurtshylyǵynyń Zeınep Ahmetovamen «Amanatqa – adal­dyq» atty kezdesýinde zerdeli áńgime odan ári órbidi. – Meni halyqtyń ózi tárbıeledi, – dep sabaqtady sózin Zeınep apaı. – Jarym Baqytjan jas kúninde naǵashylary qarakesek elinde tár­bıelenipti. Men áýelde sol na­ǵa­shy apasynyń qolyna kelin bolyp tústim. Atanyń ómir­lik qosaǵy qaı­tys bolǵan soń, sol kisiniń qolyna barýymyz kerek boldy. Stýdııada istep júrgen qyzmetimdi tastap, atam­­nyń kútimimen aı­nalysýǵa 25 jy­lymdy arnadym. Atamyz eki ja­ǵy birdeı qaıralǵan qanjar sııaq­ty, óte kúrdeli adam ekeni bel­gili. Olaı burylsań da, bylaı bet­teseń de kesip túsedi. Ol kisi ashý­lanǵanda úndemeı qu­tylýdy úı­rendim. «Aldyńda qazýly kór tursa da shyndyqty aıt», – deıtin. Negizi, kelin eneniń ýnı­versıtetinen ótýi kerek. Al men Ata­nyń aka­demııa­­­synan óttim ǵoı dep oılaımyn... Iá, halqymyzdyń Baýyrjan Momyshulyndaı birtýar uly tulǵasynyń ulaǵatymen ósip, qazaq kelinderiniń etalonyna aınalǵan abzal ana kelin, ana tulǵalary týraly oı tolǵady. Kelin – bir áýlettiń urpaǵyn jalǵaıtyn tulǵa, eneniń ómirin odan ári jalǵastyrady, urpaq ósiredi. Qazaqtyń ulttyq qasıetin, babalar ónegesi men amanatyn Baýkeń zeıindi kelinine jetkizse, ol óz shyǵarmalary men áńgimeleri arqyly ónege órisin keńeıtip, halyqqa jetkizip keledi. «Atadan qalǵan ónege jastarǵa juǵysty bolsa eken», deıdi Zeınep apaı. Ulaǵatty kezdesýge uıytqy bolǵan belgili mesenat Bekzat Al­tynbekov Baýkeń shańyraǵynyń shyraqshysy bolyp otyrǵan aıaýly anaǵa qurmet kórsetip, syı-sııapat jasady. Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan» Qaraǵandy oblysy, Jezqazǵan qalasy