Páter jáne jarty mıllıon teńge

О́ńir basshysy О́skemen men Semeı qalalaryndaǵy ardagerlerdiń úılerinde boldy Uly Jeńistiń 71 jyldyq mere­kesine oraı Shyǵys Qazaqstanda ár soǵys ardagerine 500 myń teń­geden syıaqy berý týraly sheshim qabyldanǵan bolatyn. Osy oraıda, Uly Jeńis kúni qarsańynda maıdanda el men jer úshin qan keshken ár ardagerge 500 myń teńgeden syıaqy tabys etildi. Iаǵnı, oblystyq bıýdjetten Uly Otan soǵysynyń 438 múgedegi men qatysýshysyna 500 myń teńge kóleminde bir rettik tólemaqy berildi. Sondaı-aq, bul qarjy qala men aýdan ákimdikteriniń bıýdjetinen tolyqtyrylyp otyr. Bıyl óńir boıynsha 11 maıdanger-ardagerdiń úıi jóndeýden ót­pek. Uly Otan soǵysynyń qaty­sý­shylaryna teńestirilgen azamattar da nazardan tys qalmaıdy. Oblysta olardyń sany 1535 adamdy quraıdy. Sondaı-aq, 26 946 tyl ardageri bar. Mereke qarsańynda oblys ákimi Danıal Ahmetov Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń atynan Uly Otan soǵysynyń ardagerlerin quttyqtap, maıdanger qarttarǵa jarty mıllıon teńgeniń sertıfıkattaryn tabys etti. Al Uly Otan soǵysynyń ardageri Anastasııa Svetochevaǵa páter syılady. – Sizder elimizge beıbit ómir, baqyt pen qýanysh syıladyńyzdar. Sizdermen kezdesý men úshin úlken maqtanysh. Denderińizge saýlyq, otbasylaryńyz ben nemere-shóberelerińizge amandyq tileımin! Elimizde árdaıym beıbitshilik bolsyn! – dedi D.Ahmetov. Páter kiltine ıe bolǵan Anas­tasııa Pavlovna 1922 jyly Kúr­shim aýdanynyń Býdenovka aýylynda dúnıege kelgen. 1942 jyl­dyń mamyrynda Keńes áskeri qataryna shaqyrylyp, Le­nın­grad qalasynyń 26-shy Qy­zyl týly jeke baılanys pol­­kinde bo­ryshyn óteıdi. Lenıngrad qa­la­syn fashısterdiń qor­sha­ýy­nan bosatý operasııalaryna qaty­sady. Keskilesken shaıqastarda qaısarlyq tanytqan boıjetken I dárejeli «Uly Otan soǵysy» or­denimen, «Jaýyngerlik erligi úshin» jáne «Lenıngradty qorǵa­ǵany úshin» medaldarymen marapattalǵan. Jaýynger qyz soǵystan keıin Lenıngradtyń montajdaý teh­nıkýmyna oqýǵa túsip, ony oıdaǵydaı aıaqtaǵannan keıin týǵan jerine oraldy. Qurylysta sheber, prorab boldy. Belsendi qoǵamdyq jumys atqaryp, qalalyq keńeske depýtat bolyp saılandy. Toqsannyń tórtine kelgen Anastasııa Svetocheva: «Jyl sa­ıyn­ soǵys ardagerlerine qurmet kórsetip jatqan búgingi urpaqqa rızamyn. Bıylǵy 9 mamyr merekesi men úshin erekshe boldy. Páter syılap, jaqsylyq jasap jatqan Prezıdentimizge úlken rahmetimdi aıtamyn», – dedi. О́ńir basshysy odan keıin saltanatty jıynǵa kele almaǵan Qurmet Rahımov, Pavel Iаshenko jáne Ábilmájin Baıjumanov syndy ardagerlerdiń úılerine baryp, arnaıy quttyqtady. Qa­rııalar óz kezeginde hal-jaǵ­da­ıyn bilgen oblystyń basshy­syna rızashylyqtaryn bildirip, ózderiniń turmys jaıy men den­saýlyqtary týraly áńgimeledi. Ár ardagerdiń ózindik Jeńis ta­rıhy bar. Aqsaqaldar shertken syrdan ardagerler shańy­raǵyndaǵy syldyrlaı jar­qyraǵan orden-medaldardyń qandaı qıyndyqpen, qanshama qurbandyqpen kelgenin bilýge bolady. Máselen, Qurmet Rahımuly 3-shi Belarýs jáne 1-shi Baltyq maıdandarynda Ke­nıngsberg qalasyn alýǵa, Belo­rýssııa men Lıtvany azat etýge qatysqan. Jeńis kúnin Kenıngsberg qalasynda qarsy alǵan. Pavel Aleksandrovıch bolsa, Máskeý qorǵanysyna qatysqan maıdanger. Ol KSRO Bas shtabynyń tapsyrmasymen Máskeýdi qorǵaý boıynsha qurylǵan jedel jasaq quramynda qyzmet etti. 1942 jyldyń qańtar aıynyń sońynda Lenıngrad túbindegi shaıqastarǵa qatysty. Lenıngrad maıdany jáne Kalının maıdanyndaǵy Rjev túbinde eki márte jaralandy. Jeńisti Vengrııada qarsy aldy. Áskerı erligi úshin «Uly Otan soǵysy», «Jaýyngerlik Qyzyl Tý» ordenderimen, «Máskeýdi qorǵaǵany úshin» jáne «Jýkov» medaldarymen marapattaldy. Mereıtoılyq medaldary da jeterlik. Al Ábilmájin Baıjumanov 1942 jyly qyrkúıek aıynda Keńes Armııasy qataryna shaqy­ryl­ǵan eken. Máskeý túbindegi Za­gorsk qalasynda qyzmet etip, daıarlyqtan ótken ásker tara­tylǵannan keıin marshal Rokos­sovskııdiń bastaýymen Belorýs­sııany azat etýge qatysty. 1944 jyldyń sońynda qatty bomba­laýǵa ushyraǵan Lıtvaǵa deıin jetip, jan berisip, jan alysqan urystardyń birinde aýyr jara­landy. Osylaısha, ol Uly Je­ńis­ti áskerı gospıtalda qarsy alǵan edi. «Uly Otan soǵysy» orde­ni­men, «Berlındi alǵany úshin», «Ger­manııany jeńgeni úshin», «Jý­kov», «Lıtvany azat etkeni úshin» medaldarymen marapattaldy. О́skemendegi sharadan keıin oblys basshysy Elbasy tapsyrmasyna sáıkes ardagerlerdi quttyqtaý úshin Semeıge bardy. Qala ákimi Ermak Sálimov jáne depýtattar, qoǵamdyq uıym ókilderimen birge ardagerlerdiń úıine baryp, arnaıy quttyqtady. Semeılik Qalıasqar Ysqaqov – jastaıynan soǵysqa attanyp, el qorǵaǵan jaýjúrek jaýyngerlerdiń biri. 1941 jyly mektep bitirisimen soǵysqa attanǵan ol Máskeýdi qorǵaýǵa qatysady. 3-shi Baltyq maıdanynda, 1-shi Ýkraına maıdanynda erlikpen kózge túsken. I dárejeli «Uly Otan soǵysy» ordenimen eki ret jáne III dárejeli «Dańq ordenimen» marapattalǵan. Sondaı-aq, oblys ákimi Danıal Ahmetov 101 jastaǵy arda­ger Nıkolaı Vereshagındi quttyq­ta­dy. Nıkolaı Vereshagın armııa qataryna shaqyrylyp, áskerı mindetin ótep júrgen kezde soǵys bastalyp ketip, eline qaıta almaı qalady. Áskerı-áýe qorǵanystary batalonynyń quramynda bolyp, Ýkraına, Batys maıdandarynda soǵysqan. Vena, Býdapesht qalalaryn azat etýge atsalysqan. Oblys ákimi ardager Olga Iаnchýktiń shańyraǵynda da boldy. Osylaısha, shyǵysqazaq­stan­dyqtar Uly Jeńistiń kezekti me­rekesin keńinen atap ótti. Byl­tyr Jeńistiń 70 jyldyq mereıto­ıy­nyń qurmetine arnap ashylǵan veteran-vko.kz saıty jumysyn jalǵastyrýda. Internet-portalda soǵysqa qatysýshy jaýyngerler men tyldaǵy kásiporyndardyń jumysy jónindegi málimetter jáne estelikter, oblystaǵy muraǵattyq mekemelerdiń materıal­dary ornalastyrylǵan. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan» Shyǵys Qazaqstan oblysy