Kóne qalalar kúmbiri

Jaqynda ekspedısııa qazaq dalasynda erte zamanda tirshilik etken Balasaǵun qalasynyń ornyna baryp qaıtty. Bul shahar VI – HIII ǵasyrdyń aralyǵynda Batys túrik qaǵanatynyń ordasy bolǵan. Ol 600 jyldan keıin Shyńǵyshannyń úlken uly – Joshy hannyń basshylyǵymen jasalǵan shapqynshylyqtan kúıregen. Qazirgi kezde osy jerde ál-Farabı atyndaǵy QazUMÝ tarıh fakýltetiniń stýdentteri arheologııalyq tájirıbelerin ótkizýde. Qazaq geo­grafııalyq qoǵamynyń músheleri de ekspedısııa ke­zinde tarıhı qalany zerttep, áleýmettik jelide arheo­logııalyq qazbalarǵa baılanys­ty málimetterin jarııalap jatyr. Sonyń birin ekspedısııaǵa qatysýshylar atalǵan qoǵamnyń facebook áleýmettik jelisindegi paraq­shasynda kórgen jerlerin jazyp, oılarymen bólisýde. Buǵan deıin Qazaq geografııalyq qoǵa­mynyń músheleri Taraz qalasynda bolyp, onyń tarı­hymen tanysyp qaıtqan bolatyn. Taraz – Qazaqstannyń eń kóne qalasy. Onyń tarıhy tereń­de jatyr. Shamamen 2000 jyl­dan astam ýaqyt bar.  Qala bizdiń dáýirimizge deıin 36 jyly salynǵan. Sol kezde qalanyń aty Toloso dep atalǵan.  Ol «kúres» degen maǵynany bildirgen. Bul qala úshin talaı shaıqastar bolǵan. Qarluqtar, qańlylar, arabtar, qytaılar, qarahandar júzdegen jyldar boıy osy shahar úshin shaıqasqan. Keıin qalanyń aty áýeli Talas, sosyn Taraz bolyp ataldy. Taraz degen ataý «tarazy» degen sózden shyqqan. Qala búkil ońtústik Qazaqstannyń saýda ortalyǵy bolyp sanalǵan. Ekspedısııa jumysyn jalǵas­tyryp jatyr. Dastan KENJALIN, «Egemen Qazaqstan»