Tanym • 26 Shilde, 2022

Baýyrjannyń batasy: Jurt jarysa taratqan aqparattyń aq-qarasy

3912 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Keńes Odaǵynyń Batyry, áıgili áskerı strateg, dańqty jaýynger jazýshy Baýyrjan Momyshulynyń ómirine qatysty kez kelgen derek oqyrmandy beıjaı qaldyrmasy anyq. Birer jyldyń bederinde er Baýkeńniń batasyn saıttar men áleýmettik jelilerde jarysa jazǵandar az bolǵan joq Alaıda olar aqıqatyn jazdy ma? Osy máselege qatysty batyrdyń nemere inisi Beket Momynqulǵa habarlasqan edik...

Baýyrjannyń batasy: Jurt jarysa taratqan aqparattyń aq-qarasy

B.Momynquldyń aıtýynsha, «Baýyr­jan Momyshuly Qyrǵyz Respýblıkasyna áskerı qyzmetke jiberildi», degen áńgime shyndyqqa janaspaıdy.

«Kózi tiri kezinde-aq aty ańyzǵa aınalǵan qazaqtyń birtýar perzenti Baýyrjan Momyshuly týraly aıtylar áńgime kóp. Onyń ishinde «Baýyrjannyń batasy» el arasynda keńinen taraǵan bolatyn. Áleýmettik jelini ashyp qalsańyz, «Baýyrjannyń batasynyń» birneshe nusqasyn oqısyz. Tipti alǵysóz retinde mynandaı derek keltiredi:

«Uly Otan soǵysy aıaqtalǵan soń, Baýyrjan Momyshuly Bishkek qalasyna áskerı qyzmetke jiberiledi. Ol jolshybaı óziniń týǵan jeri – Jýaly aýdanyna (Jambyl oblysy) 4-5 kún aıaldaıdy. Batyr aǵamyzdyń janyna oblystyń, aýdannyń biraz basshy qyzmetkeri erip júredi. Aýyl aqsa­qal­darymen birge jaqsy sózge jany qumar jastar da Baýkeńniń áńgi­mesin tyńdaıdy.

Saparynyń sońǵy kúni Baýkeń jalǵyz balasy soǵysta qaza bolǵan qasiretti qarııanyń biriniń úıinen dám-tuz tatyp shyqpaqshy bolady. Qansha úıdiń dámin tatsa da, astan keıingi bata berýdi aýyl aǵalary óz mindetine alady. Endi elden attanar aldyndaǵy dám-tuzdyń batasyn berýdi jurt Baýkeńnen ótinedi. Baýkeń sál oılanady da, tebirene túsip, bylaısha termelep ketedi...».

Bul «alǵysóz» oqyrmandy shatastyratyny anyq. Baýyrjan Momyshuly «Uly Otan soǵysy aıaqtalǵan soń Bishkek qalasyna qyzmetke jiberiledi» degendi kim jazsa da jalǵan jazǵan», deıdi ardager qalamger.

Ol Baýkeńniń ómirine qatysty derek­terdi burmalaǵandarǵa renjýli. Jalǵan aqparat tarıh betterine sol kúıi qat­talyp kete me degen kúdigi de joq emes.

«Birinshiden, soǵys aıaqtalǵan jyldary Qyrǵyz eliniń astanasy Bishkek emes, Frýnze dep atalǵan bolatyn. Ekinshiden, Baýyrjan Momyshuly álgi qalaǵa áskerı qyzmetke jiberilmegen. Olaı aıtyp júrgenderdiki tap-taza ótirik. Al jalǵan aıtý kimge kerek?

Osydan eki-úsh jyl buryn men Baýyrjan atamyzdyń nemeresi ári murageri Erjan Momyshulynan Baýkeń­niń úıdegi murasy retinde saqtalǵan biraz qujattardy alyp zerttedim. Sol kezde talaı dúnıeni taptym. Sonda Baýyrjan atanyń óz qolymen jazǵan batasynyń nusqasy qolyma tústi. Bata Baýkeńniń pikirimen berilgen. Jalpy, Baýkeńniń batasyna qatysty myń qubylǵan áńgi­meni oıdan qurastyratyndar tizigin tartsa eken», deıdi ol. Aqıqatty ashyp aıtqan Beket Momynqul sońyra bizge atalǵan batanyń túpnusqasyn usyndy. Qoljazbamen jazylǵan mátindi Baýkeń birneshe márte túzegeni aıqyn ańǵarylyp tur.

Jas kezinde batyrdyń qasynda otyryp, talaı ret taǵylymǵa toly áńgimesin tyńdaǵan Beket Momynqul Baýyrjan Momyshulyna qatysty ja­zyl­ǵan maqalalardaǵy asyra sil­teý­lerge udaıy renjip júredi. «О́zi bilmeıtin dúnıeni biletinderden suraý kerek qoı», deıdi ardager jýrnalıst. Oniki ábden durys. Qansha degenmen ańyz adamnyń nemere inisi. Kóp el bilmeıtin dúnıe oǵan etene tanys. Sondyqtan tarıhı tulǵalar týraly jazǵanda abaı bolǵan jón sekildi.

 

Jambyl oblysy