Oblys ákimdigi aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Nurbı Jigitekovtiń aıtýynsha, óńirde búgingi kúnge deıin 352,6 myń gektar alqaptan shóp orylypty. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 10 myń gektarǵa artyq.
«Jalpy alǵanda, óńirdegi sharýa qojalyq basshylary tórt túlikke qajetti jemshóp qoryn jınaý jolynda eshqashan aıanyp qalǵan emes. Bul jumystar bıyl da sátimen jalǵasyp jatyr.
Bıyl oblysta 2,6 mıllıon tonnadan astam mal azyǵyn daıyndaý kózdelse, onyń ishinde 2,2 mıllıon tonna pishen, 105 myń tonna pishendeme, 438 myń tonna saban, 102 myń tonna súrlem bar.
Qazirgi ýaqytta barlyq aýdanda shóp orý naýqany bastalyp, qyzý júrip jatyr. Jalpy alǵanda, óńir boıynsha 184,7 myń gektar kópjyldyq jáne 27,9 myń gektar birjyldyq shóp, 135,4 myń gektar tabıǵı shabyndyq, 4 myń gektar súrlemdik júgeri orý josparlanǵan.
Búgingi kúni 181,9 myń gektar kópjyldyq shóp, 21,5 myń gektar birjyldyq shóp jáne 61,7 myń gektar tabıǵı shabyndyq orylsa, 1 mıllıon tonna pishen, 14,6 myń tonna pishendeme, 5,0 myń tonna saban daıyndalyp, bul baǵyttaǵy jumystar josparǵa sáıkes jalǵasyp jatyr.
2022 jyly óńir sharýalary jemshóp qoryn molynan jınap alǵan bolatyn. Nátıjesinde, ótken jyldan qalǵan, qolda bar mal azyǵy 218,7 myń tonnany qurap otyr. Qysqasy, sharýalar bıyl da jemshópten taryqpaıdy dep aıtýǵa tolyq negiz bar», deıdi N.Jigitekov.
Rasynda da, sharýa qojalyq jetekshileri ótken jyly rekordtyq kórsetkishte jemshóp jınaǵan bolatyn. Tipti olardyń arasynda: «Bıyl oryp alǵan mal azyǵy bir jarym, eki jylǵa jaıynan jetedi», dep maqtanǵandar da bolǵan. Shynynda da, solaı sekildi. О́ıtkeni jońyshqasynyń alǵashqy orymyn jınaǵan sharýalar kórsetkish ótken jylǵydan tómen bolǵanyna qaramastan, jemshóp qory jetkilikti ekenin alǵa tartyp otyr.
«93 gektar jerden byltyr 15 myń túk jemshóp jınap alǵan bolatynmyn. Jalpy alǵanda, ótken jyly tabıǵat-ana sharýalarǵa qatty qaraılasty ǵoı. Qys mezgili de jaıly boldy. Jergilikti atqarýshy bılik te sharýalarǵa qoldan kelgen jaǵdaıdy jasap júr.
Áıtkenmen bıyl alǵashqy orymda jınaǵan jońyshqamyz byltyrǵyǵa qaraǵanda sál azdaý boldy. Árıne, ótken jylǵy kórsetkishpen salystyrsaq tómendeý ekeni ras. Alaıda byltyrǵy jyldan artylyp qalǵan mal azyǵy bar ekenin eskersek, sharýalardyń bıyl asa qatty qınala qoımaıtyny málim. Saban bar, basqa bar, ótken jyldan 50 tonnadan astam mal azyǵy artylǵan bolatyn. Alda jońyshqanyń kezekti orymy kútip tur. Qysqasy, mal azyǵyn molynan jınap alatyn múmkindik jetkilikti», deıdi «Jambyl BTT» sharýa qojalyǵynyń basshysy Temirbek Baıqulıev jaǵdaıdy túsindirip.
Oblys ortalyǵynan 100 shaqyrym qashyqta jatqan Turar Rysqulov aýdanynyń sharýa qojalyq jetekshileri negizinen eginge basa den qoıady. Sondaı-aq sýarmaly jerge da nazar aýdarady.
«Shabyndyq bizde negizinen kúreń kúzde qyza túsetini belgili. Qazir sharýa qojalyq jetekshileri sýarmaly jerdegi jońyshqanyń alǵashqy orymyn alyp jatyr. Bizdiń aýdannyń azamattary qum alqabyndaǵy jerlerdi de nazardan tys qaldyrmaıdy.
Jaýapty basshylardyń yqpalymen Moıynqum alqabynan 5 myń gektar jer aldyq. Ol jaqtan mal azyǵyn daıyndaýǵa bes brıgada jumylyp otyr. Jalpy, qysqy mal azyǵyn daıyndaý tórt túlik sanynyń artýyna baılanysty jylda kóbeıip turady. Osy joly 237 myń tonna jómshóp jınaımyz dep josparlap otyrmyz.
О́tken jylmen salystyrǵanda bıyl mal azyǵyn 10-15 paıyzǵa artyq jınaýǵa nıettimiz. Jalpy, byltyrǵy molshylyq sharýalarǵa qol bolǵany sózsiz. Qysqasy, ótken jyldan qalǵan qosymsha 50 paıyz jemshóp daıyn tur. Qazir azamattarymyz saban jınap jatyr, bıdaıyq ta aıtarlyqtaı jetkilikti bolady degen senimdemiz. Jergilikti atqarýshy bılik tarapynan jeńildetilgen dızel otyny máselesi sheshimin tapqan», deıdi Turar Rysqulov aýdany ákimdigi aýyl sharýashylyǵy bóliminiń basshysy Temirǵalı Bıǵazıev.
О́ńirdiń barlyq aýdanynda shóp shabý naýqany qyzyp tur. Sharýa qojalyq basshylarynyń basym bóligi mal azyǵyn molynan jınap alatyndyǵyna senimdi. Nege deseńiz, ótken jyldan artylǵan jemshóp te az emes.
Turar Rysqulov aýdandyq aýyl sharýashylyǵy bóliminiń basshysy T.Bıǵazıevtiń aıtýynsha, aýdannyń barlyq aýyldyq okrýgine qosymsha 5 myń túk shóp jınaý týraly tapsyrma beriledi eken. Jınalǵan mal azyǵy qorda saqtalady. Qandaı da bir másele týyndasa nemese belgili bir sharýa qojalyq jınaǵan jemshóp órtenip ketse, muqtaj azamatqa birden qordaǵy mal azyǵy beriledi.
Qystyń qamyn jaz oılaıtyn sharýa qojalyq basshylary kúreń kúz túskenshe qajetti mal azyǵyn jınap alatyndyǵyna bek senimdi. Oǵan múmkindik mol degendi de alǵa tartyp otyr.
Jambyl oblysy