Kezinde fabrıka tikken erler jeıdesi otandyq naryqtan oıyp turyp oryn alǵan edi. Tipti syrt memleketterden kelip alyp ketetinder kóp bolatyn. Jaqynda óndiris orny órisin keńeıtip, jańa ǵımaratqa kóshti. Kásipker uzaq jyl toıhana bolǵan ǵımaratty satyp alyp, tigin fabrıkasyna aınaldyryp otyr.
«Biz kásipti bastaǵanda osy salada kópjyldyq tájirıbesi bar mamandar sırep, burynǵy óndiris oryndary da jabylyp qalǵan kez edi. Odan bólek, qajetti qurylǵylardy, tipti shıkizatty syrttan aldyratynymyz taǵy bar. Jeńil ónerkásiptiń júgi jeńil bolmaıtynyn bilsek te, bastaǵan isimizdi tastamadyq. Túrkııa elinen mamandar aldyryp, talaptylardy daıarladyq. Birte-birte ónimimiz ótimdi taýarǵa aınalyp, alys-jaqynǵa atymyz jetti. Myna jaıly ǵımarat isimizdi damytyp, tapsyrystardy kóbirek qabyldaýǵa múmkindik beredi degen oıdamyz», deıdi kásipker.
Shekara shegendelip, qarǵa adym jerge tumshalanyp barýǵa týra kelgen keshegi pandemııanyń kezinde fabrıka myńdaǵan maska tigip, ony tegin taratty. Osy kúni munda jumys isteıtin 80 adam arnaıy jumys kıimderi men kúshtik qurylymdar formalaryn tigip jatyr. Alda jumysshylar sany men qabyldanatyn tapsyrysty ulǵaıtý josparda bar.
«Alǵash ashylǵanda nebári 20 adammen ǵana bastadyq. Sodan beri mamandarymyz ári ketse 1 aı ǵana aqysyz eńbek demalysyna shyqqan shyǵar. Jalaqyny, basqa da tólemderdi keshiktirmeımiz. Mysaly, 2022 jyly salyqqa 51 mln teńge aýdardyq. Byltyrǵy tólemderimiz de osyǵan jeteǵabyl bolyp tur. Sóıte tura keıde jeńil ónerkásipke jeńil qaraıtyndardy kórip, kóńiliń qulazıdy. Bizdiń salada másele kóp. Sonyń bastysy – shıkizatty syrttan, ásirese Qytaıdan aldyryp otyrǵanymyz. Tipti maqta ózimizden shyqsa da, ishinara ony mataǵa aınaldyryp otyrǵan otandyq kásiporyndardyń ónimi sheteldikinen qymbat bolyp tur. Áıteýir ózimizdiki ǵoı dep alaıyn deseń, naryqtan tappaısyń. Osyǵan qarap kóńildi «bizdegi keıbir kásiporyndar tek memlekettik tapsyrysqa ǵana jumys isteı me?» degen kúdik basady. Bul tarapta óz shıkizatyn ónimge aınaldyrǵan О́zbekstan bizden áldeqaıda alǵa ketti. «О́nerkásipti qoldaý qory» AQ tarapynan qoldaý kórip jatsaq, shıkizatty ózimiz óndirmek talabymyz da bar. Qazir osy máselemen aınalysyp jatyrmyz», deıdi kásip ıesi.
Munda jumys isteıtinderdiń deni – jergilikti kolledjderdi bitirgen mamandar. Osydan 6 jyl buryn 3-kýrsta fabrıkaǵa kelgen Perızat Slambekova qazir dırektordyń óndiris jónindegi orynbasary qyzmetin atqarady. Jaqynda óndiristi avtomattandyrý maqsatynda Qytaıǵa saparlap, qajetti qurylǵylarǵa tapsyrys berip keldi.
«Tiginshi bolam degen adamdy jyldap oqytýdyń qajeti joq. Arnaýly bilimi bolmasa da, fabrıkada 1 aı ishinde iske tóselip, myqty maman atanyp otyrǵandar bar. Biz de teorııany kolledjde oqyǵanymyzben tájirıbeni osy jerden jınadyq», deıdi Perızat.
Saladaǵy máseleni bir adamdaı biletin kásip ıesiniń ınvestısııalyq kelisimshart jaıynda da usynysy bar.
«Bul kelisim 600 mln teńgeden bastalyp, kásipker 5 jylǵa qosymsha qun salyǵy men túrli salyqtan bosatylady. Onyń sharty sheteldikke de, otandyq kásipkerge de birdeı. Osy arada biz utylatyn tus bar. О́z elinen arzan nesıe alyp, bizge salǵan shetel iskeri paıdanyń astynda qalady. Olarda kredıt 2-3 paıyz bolsa, bizdegi jeńildetilgen nesıe – 8-9 paıyz. Mysaly, qazir men is aıasyn keńeıtip, jańa qondyrǵylar alýǵa shamamen 400 mln teńgedeı jumsap otyrmyn. Investısııalyq kelisimshart talabyna sáıkes kelýi úshin áli 200 mln teńge salýym kerek. Otandyq bıznes ókilderi úshin osy kelisim somasyn azaıtsa, úlken jeńildik bolar edi», deıdi
kásipker.
Kásiporyn endi erler kúrtesin tigýge bel baılap otyr. Qazir kıim úlgileri men matalary tańdalyp jatyr. Jaqyn arada Túrkııadan shaqyrylǵan mamandar kelip, jergilikti sheberlerdi ónimniń jańa túrine beıimdeıdi.
Qyzylorda
