Áskerı sherýge daıyndyq joǵary

Osy kúnderi Astana qalasynyń irgesinde jyl saıyn Konstıtýsııa kúnine baılanysty ótetin áskerı sherýge daıyndyq sharalary ótýde. Oǵan Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń barlyq túrlerinde áskerı boryshyn ótep júrgen sardarlar men sarbazdardyń ozattary qatysýda. Bıylǵy sherýge daıyndyq 21 shilde kúni bastaldy. Osy kezden bastap qalanyń irgesinde or­nalasqan 68665 áskerı bó­lim­de sarbazdar kún saıyn tańer­teń­nen keshke deıin sapta jú­rýge, áskerı tehnıkanyń úlgi­le­rin kórsetýge daıyndalýda. Atalǵan áskerı bólimniń irgesinde jyldaǵy dástúr boı­yn­sha ashylǵan shatyrly qala­shyq­ta 3000-ǵa jýyq áskerı qyzmet­shiler ornalastyryldy. Olar­dyń ishinde ofıserler, kelisim-sharttaǵy áskerı qyzmetshiler, áskerı oqý oryndarynyń kýr­santtary men merzimdi qyzmet­tegi sarbazdar bar. Shatyrly qalashyqty uıymdastyrý isimen 200-den astam áskerı qyzmet­shi­ler, onyń ishinde birinshi bolyp qalashyqty qurýǵa Qurlyq ás­ker­leriniń bólimsheleri aına­lysty. Qazir munda 170-ten astam shatyr turǵyzylǵan. Onda jatyn oryn ǵana emes, basqarma shtaby, medısınalyq pýnkt, da­lalyq ashana jáne monsha or­na­lasqan. Keshe áskerı sherýge daı­yndyqpen tanysý maqsatynda osy qalashyqqa barǵanymyzda, ashana men kitaphana jáne basqa da demalys oryndary jumy­sy­nyń jaqsy jolǵa qoıylǵanyna kóz jetkizdik. Munda sarbaz­dar­dy as-sýmen «Nur ıslam» JShS qamtamasyz etedi. Atalǵan fır­ma­nyń dırektory Jamalııa Asa­tellaevanyń aıtýynsha, olar jyl saıyn sarbazdardy bir aıdan astam ýaqyt kúnine úsh mezgil tamaqtandyryp otyrady. Ashanada barlyq tamaqtar halal taǵam­darynan jasalady. Qazir onda óz isine sheber aspazdar jumys istep, barlyq áskerı qyz­metshi­lerdiń kóńilinen shyǵyp otyr. Al kitaphana men basqa da demalys oryn­daryn­da bolǵany­myz­da «Egemen Qa­zaqstan» ga­zeti­niń tórde oryn alyp turǵany kózimizge ottaı ba­syl­dy. Áskerı qyzmetshiler men basqa da sarbazdar elimizdiń bas gazetinen eldegi jańalyqtardan qu­laǵ­dar bolyp jatqandaryn jasyr­mady. Máselen, ózin Áskerı teńiz kúshteriniń leıtenanty Rýstam Qalabaev dep tanystyrǵan gaze­ti­­miz­diń oqyrmany Astanaǵa sherýge qatysý úshin Aqtaý qala­synan kelgenin, áskerı qyzmetke deıin Al­matydaǵy Polıtehnı­kalyq ınstıtýtta, odan keıin Sankt-Peter­býrgtegi Áskerı-te­ńiz ınstıtýtyn­da 6 jyl oqy­ǵanyn aıtty. Bul jerde adam sanynyń kóp­tigine baılanysty kún tártibi qatań talap etiledi. Erteńgi uıqy­dan turý, dene jattyǵýlary men sap túzeý – bári-bári bir izge túsi­rilgen. Sarbaz­dardyń keshke teledıdar qa­rap, jańalyqtarmen ta­nys bo­lýy­na, ınternetpen on­laın rejiminde skaıp baǵdarla­ma­sy arqyly týǵan-týys­qan­­dary­men baılanys ja­saýy­na múmkin­dik bar. Sonymen bir­ge, áske­rı qyzmetshilerge dema­lys kúnderi qalaǵa baryp, serýendeýge jaǵdaı týǵyzylsa, olar úshin ár jeksenbi saıyn konsertter de uıymdas­ty­rylýda. Máselen, 10 tamyz kúni sarbazdar «Astana-Arena» sta­dıonyn­da fýtboldan Qazaq­stan men Sırııa quramalarynyń arasynda ótken joldastyq kezdesýdi tamashalap qaıtypty. Osy sha­tyr­ly qala­shyq­tyń bastyǵy, polkovnık Erkebolat Ospanovtyń aı­týynsha, bıyl parad eseptop­tary­nyń sany kóbeıip otyr. Byl­tyr­ǵyǵa qaraǵanda 800 adamǵa kó­be­ıip­ti. Sonyń nátı­je­sin­de sha­tyr­lar­dyń sany da birshama ósken. Bıyl­ǵy sherýde eki birdeı áskerı áıel­der­den quralǵan eseptop ta sap tú­zeı­tin bolady. Qazir áıel­der sha­tyr­­ly qalashyqta emes, ás­kerı bó­lim­niń kazarma­sy­na ornalas­ty­­ryl­dy. Taǵy aıta­tyn nárse, sherýge taý atqyshtary rotasy da qosy­lyp otyr. «Birikken áskerı orkestrge, ádettegideı, Qorǵanys mınıstrligi Áskerı-orkestrlik qyz­meti­niń bas­ty­ǵy – bas áskerı dırıjer, polkovnık Aleksandr Belıaev jetekshilik ete­di. Onyń quramynda Qorǵa­nys mınıstr­liginiń Ortalyq ás­ke­rı orkestri, Ishki áskerlerdiń Or­ta­­lyq áskerı orkestri, Res­pýb­lı­kalyq ulan­nyń orkestri, son­daı-aq mı­nıstr­liktiń áskerı oqý oryn­dary men bólim­deriniń áske­rı orkestrleri bola­dy. Bar­lyǵy 245 mý­zykant sherýge qaty­sady. Ofıserlik eseptoptar pa­rad­tyq kıim úl­gi­si­men sap tú­ze­se, qalǵan «qo­rap­tar» bas alań­nan dalalyq kıim úl­gi­simen jú­rip ótedi. Zymy­ran­shy­lar, artıllerıster, motoat­qysh­tar, desant­shy­lar to­lyq jab­dyq­pen sap tú­zeıtin bolady», – deıdi ol. Budan basqa ofıserden bilgenimiz, bıylǵy sherýde áskerı ush­qysh­tar joǵary pılotajdy fıgýralar jasaıtyn bolady. Jal­py, ás­kerı sherý el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵandyqtan, keń kólemdi ári qyzyqty bolady dep kútilýde. Qazirdiń ózinde jaıaý lek­terdiń daıyndyǵyna jaqsy baǵa berip otyr. Dastan KENJALIN, Sýretti túsirgen Roman KAZÝNIN.