Qyzyljar aýylynyń mektebinde qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi Amanjol Ásenqyzynyń uıymdastyrýymen «Shańyraq» mýzeıi ashyldy.
Mýzeıdegi «Áje úlgisi» úıirmesiniń oqýshylarǵa úıreteri de az emes. Munda oqýshy qyzdar shaı quıý, dastarqan jaıý, jún tútý, jún ıirý, toqyma toqý, shı toqý, kıiz úı jabyndylaryn tigý, oıý oıyp, jastyq, quraq kórpe tigýdi úırenýde.
Buryshta oraýly aq shı tur. Toqylǵan shı tipti ádemi kórinedi eken. Bul úıirme músheleri toqyp shyqqan shı shypta.
– Men de kishkentaı kúnimnen osynyń barlyǵyn anamnan úırendim. Ata-babadan qalǵan ulttyq qundylyqtardy oqýshylaryma da úıretkim keldi. О́zime bir paryz sanadym, – deıdi Amanjol Ásenqyzy.
– Shı qysta jylý saqtaıdy, sýyq jelden, shań-tozańnan qorǵaıdy. Kıiz úıge paıdalanylatyny sondyqtan. Jınalǵan shıdi kúnge keptiremiz. Kepken soń qabyǵyn arshyp alyp tastaǵanda toqýǵa da, órnek salýǵa da ońaı, – deıdi úıirme jetekshisi.
Iá, osyndaı turmystyq qajettiligine mán bermeıtinimiz bolmasa, ár aýyl mańynda shı degenińiz qaýlap ósedi.
Oqýshylarǵa shı toqý tásilin, shı oraýdy olardyń sabaqtan bos ýaqyttarynda úıretedi. Úıirmege qyzyǵýshylyq bildirgen kez kelgen oqýshy keledi.
Amanjol Ásenqyzy – 1992 jyly Baıan-О́lgeı aımaǵynan alǵashqy lekpen atamekenge oralǵan qandastarymyzdyń biri. О́miriniń 35 jylyn ustazdyqqa arnaǵan eken. Ol óziniń Ilııa Serikqyzy, Mahabbat Japyr, Dına Ýalıhanova, Injýmarjan Jomartqyzy, Álııa Berdimurat, Búldirgen Daıyndyq, Nursáýle Áset, Aıaýlym Qabysheva, Nurgúl Tileıler sııaqty kóne ulttyq ónerdiń qyr-syryna úńilgen shákirtterin maqtan etedi.
Mekteptegi oqý-bilim, tárbıe baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa «Shańyraq» etnografııalyq jáne tarıhı, ólketaný mýzeıi ózindik úles qosyp keledi. Mýzeıde 3 myńdaı jádiger saqtaýly.
– Bul eksponattardy aýyl turǵyndary, mektep oqýshylary, ustazdar «Mýzeıge meniń úlesim», «Ata-ájemniń murasy», «Kóne jádiger» sharalaryn ótkizý barysynda jınastyrdyq. Áli de jalǵasýda, – deıdi úıirme jetekshisi.
Al «Ulttyq qazyna» bóliminde kıiz úıdiń ýyq, kerege, shańyraq, týyrlyq, úzik, túńlik, tuskıiz, basqur, alasha, ýyq baý, tańǵysh baý, aǵash tósek, kórpe, jastyq, abdyra, besik, bala tósegi, asha baqan, dombyra, jozy (ústel), syrmaq, kilemshe, tósenish sııaqty jabdyqtary oryn alǵan.
Jýyrda úıirmege qatysýshy oqýshylar Amanjol apaılary jáne eńbek pániniń muǵalimi Asqar Aqanovpen birlesip kıiz úı jasap shyqty. Kıiz úıleri, shıden toqyǵan buıymdary men zattary da Naýryz merekesinde elimiz boıynsha ótetin «Shańyraq» ǵylymı jobalar baıqaýyna qatysady.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy,
Qyzyljar aýyly