Qazan aıynyń sońynda óńirdegi karantındik is-sharalardy kúsheıtý týraly qaýly qabyldanyp, birqatar shekteýler engizildi. Jańa qujatqa sáıkes Ashyq jobasyna qatyspaıtyn nysandardaǵy shekteýler áli de saqtalady. Sebep – qaterli derttiń qarmaǵyna ilingender sany óse túsken. Sonyń saldarynan óńir «qyzyl aımaqtyń» qatarynan áli de shyǵa almaı otyr.
Derekterge kóz júgirtsek, indettiń jaıylyp kele jatqandyǵyn ańǵarýǵa bolady. Máselen, ótken aptada COVID-19 juqtyrǵan 945 jaǵdaı tirkelip, indetke shaldyǵýshylar sany 1,03 ese ósken. Tıisti oryndar saqtandyrý joldaryn aıtyp, aldyn alý sharalaryn júrgizip jatyrmyz degenimen, ázirge jaǵdaıdyń ońala almaı turǵany anyq. Endi talapty qataıtpasa bolmaıtyn túri bar.
Ashyq jobasyna qatysýshylardy eseptemegende, árqıly saltanattardy, eske alý, otbasylyq is-sharalardy ótkizýge tyıym salynady. Biz osy arada karantın talaptaryn buzǵandarǵa qatań shara qoldaný kerek ekenin aıtqymyz keledi. Áıtpese, derttiń zardabynan qorqyp aıylyn jıyp otyrǵandar az. Bul jaıdy ótken joly da jazyp, eldiń eti ólip ketkenin aıtqan bolatynbyz. Mobıldik toptar tártip buzýshylardy anyqtap, ákimshilik aıyppul salyp jatqanymen, oblys ortalyǵyndaǵy aýdandarda da júzdegen adam jınap, toı-tomalaq ótkizý, bata berý tyıylǵan joq. Osynshama adamnyń ishinde birdi-ekili dertti adam bolsa, ondaǵan, tipti júzdegen adamnyń indet juqtyryp alýy op-ońaı. Adamdardyń saqtyq sharalaryn eskermeı, qaterge basyn tigip, nelikten táýekel etetini túsiniksiz. Meıramhana men dámhana ıeleri «qyzyl aımaqtaǵy» qaýiptiń ústemdik quryp turǵanyn jaqsy bilse de, ózderiniń qaraqan basynyń qamyn oılap, ruqsat berýi de qısynǵa kelmeıdi. Demek karantındik tártip buzǵandarǵa salynatyn aıyppul kólemin ósirý kerek shyǵar. Bálkim sonda ǵana aıaǵyn tarta basýy múmkin.
Oblystyń bas memlekettik sanıtarlyq dárigeri Aınagúl Mýsınanyń aıtýyna qaraǵanda, óńirde (Sputnik V, QazVac, CoronaVac, Sinofarm (XayatVax + VeroCell) vaksınalary qoljetimdi. Sóz arasynda kúni búginge deıin vaksınanyń birinshi komponentimen 296 071 adam egilgenin aıta ketelik. Bul – egilýge tıisti halyqtyń 61,8 paıyzy. Al ekinshi komponent boıynsha 270 761 adam egilip úlgergen. Bul kórsetkish jalpy halyqtyń 36,8 paıyzyn quraıdy. Osy arada jumysty áli de shırata túsý kerek ekenin aıta ketý paryz. Ujymdyq ımmýnıtetti qalyptastyrý úshin halyqtyń kem degende 60 paıyzyn qamtý qajet ekeni belgili. Mine, osyndaı kórsetkishke qol jetkizgende ǵana karantındik sharalardy sál bosańsytýǵa bolar.
– Oblys boıynsha 296 071 ekpe saldyrǵan adamnyń 231-i ǵana indet sheńgeline ilindi, – deıdi Aınagúl Mýsına, – mundaı jaǵdaıdyń oryn alýy jalǵan tólqujat jasatýdyń saldary bolýy ábden múmkin.
Jalǵan tólqujattyń jurtshylyqqa tıgizer zardaby kóp ekeni týraly az aıtylyp júrgen joq. Dáleldengen kezde jalǵan vaksına jasaǵandar qylmystyq jaýapkershilikke tartylatyny da belgili. Bile turyp osyndaı qadamǵa barǵandardy qalaı keshirýge bolady. Bir adamnyń ǵana densaýlyǵyna nuqsan kelip qoımaı, jalpy halyqqa qaýip tóndirýge jol berip otyrǵandardy jazalaý qataıtylsa, mundaı qasaqana tártip buzý azaıar ma edi.
О́ńirde revaksınasııa qarasha aıynyń úshinshi onkúndiginen bastalady. Aldymen táýekeldi toptar qamtylmaq. Vaksınanyń bir dozasy qaıta vaksınalaý úshin qoldanylady. Qosymsha dozany engizý tolyq kýrs aıaqtalǵannan keıin 6-9 aıdan keıin usynylady.
Qolda bar derekterdi aqyl tarazysyna salyp saraptasańyz, indettiń órship turǵanyna aldymen ózimiz kináli ekenimiz aıdan anyq. Halyqtyń bári tótennen kelgen derttiń qarqynyn tómendetý úshin aldymen ózi saqtansa, ózge de aman bolar edi. Bir áttegen-aıy, jalqynyń ǵana emes jalpynyń jaıyn oılaý kemshin.
Aqmola oblysy