Pikirler .
Ultty súıýdiń úlgisin kórsetken bir adam bolsa, ol – Abaı. Uly aqyn jan baǵý jaǵynan kemdik kórmegen. Ata-babasy − keńes zamanynda kóp aıtatyn «shynjyr balaq shubar tós». Abaı sony mise tutpaı, qaryn toq, qaıǵy joq, tórt qubylam túgel demeı, tyrnaq astyna kir jınap, ony kórsetpegen bolyp kólgirsimeı, aq nıet, adal kóńilmen, aqyl-parasatpen qazaqty qaıtsem qatarǵa qosamyn depti.
26 Jeltoqsan, 2018
Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negizdelgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.
12 Qarasha, 2018
Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.
07 Qarasha, 2018
J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti.
17 Qazan, 2018
El bolyp eńse tiktep, tirligimiz ońalyp, jyrtyǵymyz jamalyp, barymyzdyń baǵyn ashyp jatqan tusta, qatygezdik pen qaıyrymsyzdyq tas kenedeı bolyp jabysyp alatyndy shyǵardy. Jurt bolǵan jerde ondaı-ondaı kezdespeı turmaıdy deımiz. Biraq etek jaıyp ketse, esten tandyrmaı, bul qalaı ózi degizbeı qoımasy anyq.
23 Tamyz, 2018
Qazaqtyń toıy nemese Abaıdyń kómegi
Qudaıdyń qazynasyna balanatyn qazaqtyń toıy dúrildep-aq tur. Bıznestiń basy dese bolarlyq. Toıhana ǵımaratyn salý básekege aınaldy. Altynmen aptap, kúmispen kúptegen saraılar birinen-biri asyp túsedi. Ondaı jerde toı jasaýdyń ózi de maqtanysh. Maqtanyshpen jasaǵan keremet toılardaǵy marapat sózder – qyzyl tilde býyn joq degen osy eken ǵoı degizbeı qoımaıdy. Toıǵa kelgen 20-30 úlken-kishini tizip qoıyp sóıletken kezdegi sózder – aǵyl-tegil, básekeniń básin qyzdyrady.
07 Tamyz, 2018
Ultty ósiretin, uly etetin aqaýsyz móldir baǵyt bar, ol – ult taǵylymy. Ulttyq taǵylymy myqty memleketter qansha jerden tyǵyryqqa tirelse de, bereke-birliktiń, aqyl-oıdyń, alyp jetekshilerdiń bastaýymen qıyndyq ataýlyny jeńip, shóńgedeı jabysqan páleniń bárin jolda qaldyrady.
01 Tamyz, 2018
«Adamzat saparynyń meımanymyz, bir mezet jer betine keter soǵyp», dep jyrlady Qasym Amanjolov. Qazir jer betine meıman bolyp kelgenderdiń bir shoǵyry ataq qýyp álekke túsip júrgen sekildi. Bulaı deýge sebep, ataq qýǵandar shyn talantqa kóleńkesin túsirip, ony keıinge ysyra beredi. Al shyn talant uıatqa uııdy. «Adam aqıqatty bas kózimen kórmeıdi, aqyl kózimen kóredi», depti Shákárim. Aqyl kózin ataq qýǵan kezde bas kózi bılep ketetindeı bolady da turady.
23 Shilde, 2018
Mektep oqýshylaryn tamaqtandyrý máselesi ózekti
Sonymen taǵy bir oqý jylyn aıaqtadyq. Oqýshylar demalysqa shyqty. Úmitin úkilegen túlekter synaq tapsyrýda. 11 jyl alǵan bilimi sarapqa túsip, ata-ana men ustazdardyń, ózderiniń de taban aqy, mańdaı teriniń óteýi tarazylanady.
29 Maýsym, 2018
Qazaqtyń baıtaq dalasyndaı aq dastarqany, sol dastarqanǵa qoıylǵan tabıǵı taǵamdary, kirshiksiz kóńili, qaıtsem údeden shyǵamyn dep quraq ushyp, quldaı júrýi – bul ózge jurttarda kezdese bermeıtin bir álem.
14 Maýsym, 2018
Atam qazaqtyń tileýi de, tilegi de adamnyń densaýlyǵy bolǵan. «Deni saýdyń maly túgel, muńy joq» deýi sodan shyǵar.
12 Maýsym, 2018
Másele mamandyq tańdaýda emes, oqý bitirgen soń jumys tabýda
Abaıdyń jıyrma besinshi sózindegi «Myna men aıtqan jol – mal aıar jol emes. Qudaıdan qoryq, pendeden uıal, balań bala bolsyn deseń – oqyt, mal aıama! Áıtpese bir ıt qazaq bolyp qalǵan soń, saǵan raqat kórseter me, ózi raqat kórer me, ıakı jurtqa raqat kórseter me?» degen qaǵıdaǵa taban tiregen qazaq ul-qyzyn oqytýǵa umtylýmen keledi. G M T Opredelıt ıazykAzerbaıdjanskııAlbanskııAnglııskııArabskııArmıanskııAfrıkaansBaskskııBelorýsskııBengalskııBırmanskııBolgarskııBosnııskııVallııskııVengerskııVetnamskııGalısııskııGrecheskııGrýzınskııGýdjaratıDatskııZýlýIvrıtIgboIdıshIndonezııskııIrlandskııIslandskııIspanskııItalıanskııIorýbaKazahskııKannadaKatalanskııKıtaıskıı (Ýpr)Kıtaıskıı (Trad)KoreıskııKreolskıı (Gaıtı)KhmerskııLaosskııLatınskııLatyshskııLıtovskııMakedonskııMalagasııskııMalaıskııMalaııalamMaltııskııMaorıMarathıMongolskııNemeskııNepalıNıderlandskııNorvejskııPandjabıPersıdskııPolskııPortýgalskııRýmynskııRýsskııSebýanskııSerbskııSesotoSıngalskııSlovaskııSlovenskııSomalıSýahılıSýdanskııTagalskııTadjıkskııTaıskııTamılskııTelýgýTýreskııÝzbekskııÝkraınskııÝrdýFınskııFransýzskııHaýsaHındıHmongHorvatskııChevaCheshskııShvedskııEsperantoEstonskııIаvanskııIаponskıı AzerbaıdjanskııAlbanskııAnglııskııArabskııArmıanskııAfrıkaansBaskskııBelorýsskııBengalskııBırmanskııBolgarskııBosnııskııVallııskııVengerskııVetnamskııGalısııskııGrecheskııGrýzınskııGýdjaratıDatskııZýlýIvrıtIgboIdıshIndonezııskııIrlandskııIslandskııIspanskııItalıanskııIorýbaKazahskııKannadaKatalanskııKıtaıskıı (Ýpr)Kıtaıskıı (Trad)KoreıskııKreolskıı (Gaıtı)KhmerskııLaosskııLatınskııLatyshskııLıtovskııMakedonskııMalagasııskııMalaıskııMalaııalamMaltııskııMaorıMarathıMongolskııNemeskııNepalıNıderlandskııNorvejskııPandjabıPersıdskııPolskııPortýgalskııRýmynskııRýsskııSebýanskııSerbskııSesotoSıngalskııSlovaskııSlovenskııSomalıSýahılıSýdanskııTagalskııTadjıkskııTaıskııTamılskııTelýgýTýreskııÝzbekskııÝkraınskııÝrdýFınskııFransýzskııHaýsaHındıHmongHorvatskııChevaCheshskııShvedskııEsperantoEstonskııIаvanskııIаponskıı Zvýkovaıa fýnksııa ogranıchena 200 sımvolamı Nastroıkı : Istorııa : Obratnaıa svıaz : DonateZakryt
24 Mamyr, 2018
«Alystan sermep, Júrekten terbep, Shymyrlap boıǵa jaıylǵan» dep danyshpan Abaı ardaqtaǵan qazaq ániniń zamanǵa saı áýen ǵoı delinetin qazirgi keıbir sarynyn túsinip, túısinýdiń ózi qıyndap bara jatqandaı. Tipti ondaı «dúnıeler» dý men shýyldyń, ár jerge «telinip» júrgen shoýdyń sheńberindegi shermendedeı seziledi.
11 Mamyr, 2018
Ult ulysy Muhtar Áýezov: «Ul tárbıeleı otyryp, halyqty tárbıeleımiz, qyz tárbıeleı otyryp, ultty tárbıeleımiz» dese, azat eldiń týyn ustaǵan Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń rýhanı jańǵyrý jónindegi aıtýly maqalasynda: «Bizdiń babalarymyz ǵasyrlar boıy ushqan qustyń qanaty talyp, júgirgen ańnyń tuıaǵy tozatyn ulan-ǵaıyr aýmaqty ǵana qorǵaǵan joq. Olar ulttyń bolashaǵyn, keler urpaǵyn, bizdi qorǵady» dep jastar sanasynda eldik patrıotızmdi qalyptastyrýdy, olardyń boıyna týǵan jerdiń rýhyn sińirýdi basa aıtyp, mindet etip júktegen edi.
03 Mamyr, 2018
Jany aýyrǵannyń janyn uqsaq qoı
Adam úshin densaýlyqtan artyq ne bar?! Basyń aýyryp, baltyryń syzdaǵan kúni qý janyń qýyrdaq bolady. Emhanaǵa barasyń. Móndi-móndi bolyp dárigerdiń aldynda otyrasyń. Keıde sol dárigerge jetýdiń ózi muń.
18 Sáýir, 2018
Saqtaný óz aldyna, sabaq alsaq, qane
Atam qazaqtan qalǵan bir sóz «Saqtyqta qorlyq joq» degenge saıady. Shynynda, aıtyp kelmeıtin apattar álemde jıilep ketken sekildi. Ásirese 64 adamnyń, onyń ishinde beıkúná 41 balanyń ómirin jalmaǵan Kemerovo qasireti kimdi de bolsa oılandyrǵany anyq.
10 Sáýir, 2018
Muǵalim mártebesiz bolaıyn deı me?
Qazir muǵalimderge qatysty alýan túrli áńgimeler aıtylýdaı aıtylyp keledi. Áleýmettik jelilerdegi nebir soıqan kórinister janyńdy jaralaıdy. Muǵalim men bala arasyndaǵy teketires tipti órship bara jatqandaı.
03 Sáýir, 2018
«...Birlik qandaı elde bolady, qaıtse tatý bolady – bilmeıdi. Qazaq oılaıdy: birlik at ortaq, as ortaq, kıim ortaq, dáýlet ortaq bolsa eken deıdi. Olaı bolǵanda, baılyqtan ne paıda, kedeılikten ne zalal?.. Osy ma birlik? Joq, birlik – aqylǵa birlik, malǵa birlik emes. Malyńdy berip otyrsań, atasy basqa, dini basqa, kúni basqalar da jaldanyp birlik qylady. Birlik malǵa satylsa, anturǵandyqtyń basy osy. Aǵaıyn almaı birlik qylsa kerek...». Bul – Abaıdyń sózi.
06 Naýryz, 2018
Týrızm máselesi sanada túlese, qane!
Týrızmdi túrlendirgender, yńǵaıyna keltirgender, tipti joqtan bar jasap, jaınatyp jibergender, eń bastysy qalaýyn keltirip, esebin tapqandar, eki emes birneshe ret asaıtyn dárejege jetkenin estip, bilip júrmiz. Qazir týrızmnen túsetin tabys munaı men gaz, metallýrgııadan keıingi orynda eken. Bul – jer qazyp, ken qoparmaı-aq, egin egip, sýarmaı-aq mol aqshaǵa kenelýge bolady degen sóz.
27 Aqpan, 2018
Tobasyz toıymsyzdarǵa toqtam bar ma?
Qazaqqa adal qyzmet etýdi paryz da qaryz sanaǵan ult kósemi Álıhan Bókeıhanov: «Alashtyń balasy, bul joly bolmasa, jaqyn arada óz tizgini ózinde bólek memleket bolar» depti.
20 Aqpan, 2018
