Pikirler .
«Gazetpen shybyndy jáne... mınıstrdi «óltirýge» bolady». О́rkenıetti memleketterde erterekte aıtylǵan osy sóz búginde bizdiń elde de ómir shyndyǵyna aınala bastaǵandaı ma, qalaı? Máselen, jýyrda «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» aksıonerlik qoǵamynyń menshigine ótip, baǵyt-baǵdaryna qazirgi zaman talabyna saı ózgeris engizilip jatqan «Kazahstanskaıa pravda» respýblıkalyq gazetinde jarııalanǵan, Soltústik Qazaqstan oblysynda «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha jumys kúshi artyq ońtústik óńirlerden kóship kelgen qonys aýdarýshylardy qabyldaý isinde óreskel kemshilikterge jol berilgendigi ótkir synalǵan maqalaǵa oraı Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen keshendi tekseris júrgizilip, nátıjesinde atalǵan óńirdegi Aıyrtaý jáne Esil aýdandarynyń ákimderi qyzmetterinen bosatylyp, oblys pen aýdandyq deńgeıdegi birqatar basshy tártiptik jaýapkershilikke tartyldy.
20 Shilde, 2021
Keshe – ánshi, búgin – basshy...
Erterekte ájeptáýir aty shyqqan teatr rejısseri bir óńirde jańadan ashylǵan oblystyq qazaq drama teatrynyń dırektorlyǵyna taǵaıyndaldy. Ol áý basynda jas ártister ujymyn alǵa jetelep, birshama shyǵarmashylyq jetistikke qol jetkizgenimen, kóp uzamaı jamanaty estile bastady.
12 Shilde, 2021
О́ńir ákimderiniń óz «komandasyn» quratyny belgili. Bul týraly talaı syn aıtylǵanymen, odan ózgergen jaǵdaı shamaly. Bir jaǵynan, onyń óz qısyny da bar. Máselen, oblys ákiminiń saıası qyzmetshiler bolyp sanalatyn orynbasarlaryn aýystyrýymen kelisýge bolady. Tek ózge basshy kadrlardy ońdy-soldy sapyrylystyryp jibermese, quba-qup.
24 Maýsym, 2021
Bir kezde aýyldaǵy toı-tomalaqtarda qoldaryna sháýgimmen sý quıǵan balalarǵa úlkender: «Muǵalim bol!», dep, bata beretin. Al eldegi turmys túzelip, jurttyń nıeti ózgerip, materıaldyq baılyq rýhanı qundylyqtardy yǵystyra bastaǵan ótken ǵasyrdyń jetpisinshi jyldarynda «Sýdıa bol!» degen jańa bata shyqty. Sondaǵy peıil – aq degeni – alǵys, qara degeni qarǵys bolyp, jurtqa shekesinen qarap, shirenip, shalqyp-tasyp júrgen sýdıalar sekildi zor bol degen pendeshilik pıǵyl edi.
17 Maýsym, 2021
Qazirgi tańda elimizde sottalǵan eki myńǵa jýyq pedofıl temir tordyń arǵy jaǵynda otyr. Olardyń 32-si bıyl óz jazalarynyń merzimin tolyq ótep, bostandyqqa shyǵýy tıis. Osyǵan oraı quqyq qorǵaýshylar men psıhologter oryndy alańdaýshylyq bildirý ústinde. Sebebi pedofılderdiń bul toby – osy aıýandyq qylmysqa qarsy zańnama qatańdatylǵanǵa deıin sottalyp, áldeqaıda jeńil jazaǵa tartylǵandar eken.
08 Maýsym, 2021
Termınderimiz qashan túzeledi?
Elorda kóshelerimen tańerteń jumysqa kele jatqanymda Saryarqanyń injý-marjany atanǵan shahardyń sulý kórkine qarap, kóńilim kóteriledi. Tek jolshybaı qaptaǵan qonaqúılerdiń mańdaıshalaryndaǵy qazaq tilindegi jazýlarǵa kózim tússe, eriksiz bas shaıqap, kókeıimde «Bul qalaı?» degen saýal týyndaıdy.
25 Mamyr, 2021
«Jerińniń aty – elińniń haty» degenmen...
«Syrt kóz – synshy» ǵoı, Omby qalasynda turatyn bir aǵaıyn bertinde jeńil kóligimen Petropavlǵa kele jatyp, jolshybaı kezdesken eldi mekenderdiń ataýlaryna nazar aýdarǵanda jaǵasyn ustaǵanyn aıtqany bar. Sóıtse Ombydan Qazaqstannyń memlekettik shekarasyna jetkenshe qazaq tilindegi kóne ataýlar jıi kezdesip, bizdiń eldiń aýmaǵyna ótkende Býlaevo, Polýdıno, Nıkolaevka, Iаvlenka, Zarechnoe, Novonıkolskoe bolyp, jalǵasa bergen eken.
04 Mamyr, 2021
«Jany ashymastyń qasynda basyń aýyrmasyn»
Bireýdiń tasbaýyrlyǵynan túńilgende aıtylǵan bul sóz halyqtyń kókeıindegisin dóp basqan soń, mátelge aınalyp ketken. Ony qazir kóbine úlkendi-kishili sheneýnikterge qarata aıtatyn boldyq.
26 Sáýir, 2021
«Qurmetti azamat» atanýyma kómektesshi...»
Osyndaı ótinishti alys-jaqyn aǵaıyndar ara-tura aıtyp jatady.
20 Sáýir, 2021
Qaı eldiń teleserıalyn kóresiz?
Keıingi kezde el telearnalarynda otandyq kınoónimder jıirek kórsetile bastaǵanymen, shetel fılmderi, ásirese teleserıaldary áli de kóp. Osyǵan oraı, telekórermender tarapynan «Qaı telearnany ashyp qarasań da, kóbine úndi, koreı jáne túrik teleserıaldary júrip jatady. Olardy kórsetýdi azaıtyp, qazaq tilindegi teleserıaldardy nege kóbeıtpeımiz?» degen suraq jıi qoıylady.
14 Sáýir, 2021
Osynsha mólsherdegi keńes aqshasy bala kúnimnen jadymda eshqashan óshpesteı saqtalyp qaldy. Bul – ákemniń aı saıyn alatyn zeınetaqysynyń somasy. Jasy qyryqtan asqanynda jańadan qurylǵan ujymsharǵa malshy bolyp kirgendikten, zeınetke shyǵarda eńbek kúni (qazirgi eńbek ótili) azdyq etip, qarttyq shaǵyna mardymsyz nápaqa buıyrypty. Al sol kezdegi joǵary oqý ornynyń toıyp tamaq ishýge aqshasy jetpeı, ashqursaq júretin stýdentine aıyna 40 som stıpendııa tólengendigin eskersek, bes jannan quralǵan otbasynyń jalǵyz asyraýshysynyń tabysynyń deńgeıi qandaı bolǵandyǵyn bajaılaýǵa bolar.
08 Sáýir, 2021
«Ańsaǵan sábı» tamasha-aý. Tek...
Qazaq – balajan halyq. «Balaly úı – bazar, balasyz úı – qý mazar» dep, qatty aıtsa da, tekke aıtpaǵan. Sábı súıý baqyty buıyrmaǵan aǵaıynyn aıaǵandyqtan, kóp balasynyń bireýin onyń baýyryna salatyn ıgi dástúri bolǵan. Sol dástúr kóp bala týý «sánnen» shyǵyńqyrap, ózimshildik óktemdik qura bastaǵan qazirgi zamanda umytylyp ta bara jatqanǵa uqsaıdy. Áıtkenmen, «Alpamys batyr» jyryndaǵy Baıbóri baı men Analyq báıbishe syndy bir perzentke zar bolyp, áýlıe-ánbılerdiń basyna túnep, barmaǵan jer, baspaǵan taýy qalmaǵan muńlyq otbasylar úshin jaryq dúnıe esigin ashpaı jatyp, «kókek» analary qatygezdikpen bas tartqandyqtan, Sábıler úıin panalaýǵa májbúr bolǵan búldirshinderdi asyrap alý nemese ekstrakorporaldy uryqtandyrý (EKU) arqyly ańsaǵan armanǵa jetý joly tabyldy.
31 Naýryz, 2021
Búgingi qoǵamymyzda memlekettik til mártebesi bar ana tilimizdiń bolashaǵyna eleýli alańdaýshylyq bar. Bul taqyryptyń buqaralyq aqparat quraldary men áleýmettik jelilerde qyzý talqyǵa túsip jatqandyǵy – sonyń aıǵaǵy.
16 Naýryz, 2021
«Aıran ishkender» tutylyp júr me? Álde áli de qutylyp júr me?
Qoǵamymyzdy ishten iritip, jegideı jep jatqan jemqorlyq indetimen kúres aıaýsyz ekendigin aıǵaqtaıtyn derekterdi buqaralyq aqparat quraldary kún saıyn derlik naǵyz maıdannan kelgen jaqsy lepesteı súıinshilete jarııalaý ústinde. Atqarylǵan istiń nátıjesi de jaman emes: Transparency Inernational halyqaralyq uıymy anyqtaǵan sybaılas jemqorlyqty qabyldaý ındeksi boıynsha Qazaqstan byltyrǵy jyldyń qorytyndysyna sáıkes alǵash ret 38 ball jınap, aldyńǵy jylǵymen salystyrǵanda 19 saty joǵarylap, 94-orynǵa taban tirepti. Elimizdegi sybaılas jemqorlyq qylmystarynyń sany 5 paıyzǵa kemigen. Buǵan burynǵy Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi ekige bólinip, Antıkor qyzmeti jeke vedomstvo bolyp qurylǵandyǵy jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy zańnamanyń aıtarlyqtaı qataıtylǵany oń yqpalyn tıgizgendigi anyq.
18 Aqpan, 2021
Memlekettik rámizde min bolmaýy kerek
Memlekettik rámizderimiz – elimizdiń Táýelsizdigin beınelep, halqymyzdyń rýhyn asqaqtatatyn, Qazaqstandy álemge pash etetin qasıetti atrıbýttar. Olarda esh min bolmaýǵa tıistiligi – aıdaı aqıqat. Bul rette Memlekettik Týymyz ben Memlekettik Eltańbamyz áý bastan kópshiliktiń kóńilinen shyǵyp, kózaıymyna aınaldy.
12 Aqpan, 2021
Aýyl ákimin saılarmyz-aý... Tek kimdi jáne qalaı saılaımyz?
Osydan alty jyl buryn Soltústik Qazaqstan oblysynyń Shal aqyn aýdanyna qarasty Qaratal aýylynda bolyp, jergilikti turǵyndarmen kezdeskenimde, olar bir keleńsizdik jaıly qynjyla aıtqan edi. Kóptiń kókeıindegi sózdi bir aqsaqal: «Aýyldyń shetindegi sý toltyratyn munarany kózińiz shalǵan shyǵar? Oǵan alty shaqyrymdaǵy aýdan ortalyǵynan sý qubyry tartylǵan. Bes-alty jyldan beri bosqa tur. Oǵan qazynanyń mıllıondaǵan teńgesi tekke shyǵyn boldy. Nege deısiz be? Aýylymyzdyń birde-bir turǵyny oǵan kelip turǵan aýyz sýdy qaltasynan aqsha shyǵaryp, satyp alǵysy kelmeıdi. Sebebi bári óz úıiniń janynan qudyq qazyp alǵan. Bizden osy sý qubyry kerek pe, onymen keletin aýyz sýdy satyp alýǵa qarsy emessizder me dep suraǵan ne aýyldyń, ne aýdannyń ákimi bolǵan joq. Endi, mine, ol bosqa shirip tur. Memleket qarjysyn bulaı dalaǵa shashýǵa bola ma?» dep kúıine jetkizgen edi.
05 Aqpan, 2021
Tar jerde tyǵylysyp... Toı-tomalaqty úıde ótkizýge kóshtik pe?
Byltyrǵy jazda koronavırýs pandemııasynyń asqynyp, alqymnan alyp turǵan shaǵynda týǵan aýylymdaǵy aǵaıyndardyń ahýalyn bilmek bolyp, sondaǵy týystarmen habarlastym. «Allaǵa shúkir, aýylymyzǵa indet jetken joq. Tipti bizben kórshi turatyn bir qaryndasyń keshe ǵana Qaraǵandyǵa toıǵa baryp keldi...» dep qarap tur baýyrym. «Búkil el boıynsha tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan qazirgi ýaqytta ol 700 shaqyrymdaı jerdegi qalaǵa barý úshin joldaǵy birneshe blok-beketten qalaı ótip júr?» degen suraǵyma «Ony endi óziń bilesiń ǵoı...» dep jaltaryp, kórshisiniń qupııasyn ashpaýǵa tyrysty...
27 Qańtar, 2021
О́ńirdi kórmegen – ómirdi kórmegen
Erterekte memleket qamqorlyǵyn qajet etetin, tabysy mardymsyz otbasylardy anyqtaý ólshemsharttaryn aıqyndaý kezinde aýyldaǵy aǵaıynnyń qorasyndaǵy taýyǵyn ǵana emes, onyń jyl ishinde tabatyn jumyrtqasyna deıin sanaýdy usynyp, jurtqa kúlki bolǵan sheneýnik bar. Sóıtip, ol «asfaltta ósip», ómir boıy qalada qyzmet etkendiginen, jergilikti jerdegi jaǵdaıdy bilmeıtindigin baıqatyp alǵan.
25 Qańtar, 2021
