DÚBIR

Bir kúnde – 2 altyn, 1 kúmis medal

Qazaqstan qorjynyna osynshama júlde tústi

Alekseı Nı bir altyn men bir kúmis alamyz degende, «Egemen Qazaqstanǵa» onyń boljamǵa batyl adam ekenin jazǵanbyz. Bas jattyqtyrýshy bizdi qatty tań qaldyrdy. Aıtqany aıdaı keldi. Altyndy da aldy, kúmisti de aldy. Áýlıe de ózi eken, danyshpan da ózi eken. Basqasha qalaı aıtasyń. Bizdiń ul men qyzdyń, basqasyn bylaı qoıǵanda, qytaılyq qarsylastarynyń aldy – álemniń úsh dúrkin chempıony, Olımpıadanyń chempıondary. Álemniń rekordtaryn qalaýynsha ózgertip júrgen saıypqyrandar. Soǵan qarsy bir dúrkin álem chempıony jáne eki dúrkin kúmis júldegermen qarsy turmaqshy. Qolynda osyndaı qarý bolsa, eshqandaı jattyqtyrýshy asylyq sóz aıtpas edi. Aldymen qyzdardyń saıy­sy bastaldy. Qytaılyqtar bizdiń qyzdy baǵýda. Armıan qyzy Nazıgen Avdalıan 107 kılomen toqtady. Osy salmaqty ekinshi kezeginde baǵyndyrǵan Sara Ahmad endi shyǵatyn ekeýin kútti. Jazıra 110 kılony qınalmaı aldy. Sara 112 kılony kóterip ketti. Aldynda 120 kıloǵa tapsyrys bergen Sıan 113 kılony baǵyndyrdy. Aqyrynda Jazıra ekeýi ǵana qaldy. Bizdiń qyz 115 kılony bir tolǵap tóbesinde oınatqanda, kúmis medaldyń qaltamyzda ekenin uqtyq. Sıan taǵy bir kıloǵa artyq tapsyrys berdi. Kóterdi. Bizdiń qyzdyń 117 kıloǵa shamasy jetińkiremeı qaldy. Sońǵy kezeginde Sıan 118 kılony kóterip jatyp moınyna túsirip aldy. Naǵyz jany siri eken, tez ózine keldi. Sóıtip, julqa kóterýden 1 kılo artta qaldyq. Qorqynyshty emes sııaqty. О́ıtkeni, Alekseı Nı Jazıranyń jattyǵýda 150 kılony erkin alatynyn aıtqan. Mine, jattyqtyrýshynyń esebi qaıda jatyr? Ahmed Sara men Ledı Solıs 140 kılodan asa almady. Jazıra shyqty. Kem degende, kúmis qolynda ekendigin biledi. Qyrsyq shalǵanda, 140 kg. ziltemirdi yrqynan shyǵaryp aldy. Armandap otyrǵan «altynymyzdyń» aýyly alystap bara jatqanyn osy kezde uqtyq. Endi bári kesh. Keýdesinen jany shyǵyp ketpese, álem rekordshysy endi ese bermeıdi. Solaı boldy. Jazıra 140 kılony ekinshi kezekte alǵanda, Sıan 142 kg. kóterdi. Jazıra sońǵy kezeginde 144 kılo kótergende, ol kóp qınalmastan 145-ti kóterdi. Sıan – Olımpıada chempıony. Endi ol janyn qınaǵan joq. 147 kıloǵa tapsyrys bergenimen, keýdege aparyp tastap jiberdi. Qossaıys qorytyndysy boıynsha Sıan Iаnmen 261 kg., Jazıra 259 kg., Egıpet qyzy Sara Ahmed 256 kılo jınap, úsh mártebeli oryndy pyshaq ústinen bólip aldy. Jazıra jibergen eseni úsh saǵattan keıin 77 kg. salmaqtaǵy Nıdjat Rahımov qaıtarǵandaı boldy. Bul jarysty el telearna­dan kórdi ǵoı, biz kóre, estı almaǵandarǵa aıtaıyq. – Nıdjat – qytaı atleti, Olımpııalyq oıyndar men álem chempıony, rekordshysy Lıýıdan julqa kóterýde 12 kg., armıan Andronık Karapetıannan 9 kılo artta qalǵanda, bizdi oısha jerlegender kóp boldy, – dedi Alekseı Nı jýrnalıstermen kezdeskende. – Úshinshi oryn alady dep oılady. Bizge keregi de osy edi. Julqa kóterýdegi esemizdi serpeden alýǵa tyrystyq. Biz kóz aldaý úshin ádeıi 202 kıloǵa tapsyrys berdik. Qytaılyqtar bizdiń shamamyz osyǵan ǵana keledi dep oılady. Sondyqtan tómen tapsyrys berdi. Biraq 197 kıloǵa bergen alǵashqy kezegin ala almaǵany josparymyzdy bekite tústi. Men Nıdjattyń aldynda bas ıemin. Maǵan va-bankke barý úshin atletimizdiń barlyq jaǵynan daıyndyǵy kerek. Ol jattyǵý barysynda 214 kılony kóterip kórgen emes.Sol úshin de naǵyz jaýynger, týma talant ári danyshpan. Bárin túsindi, aqyl tarazysyna saldy, táýekelge bardy. Sol qasıeti úshin oǵan sheksiz razymyn. Rasynda qytaılyqtar altyn medal bizdiń qolda, endi oǵan talasýǵa eshkimniń shamasy kelmeıdi dep arqasyn keńge salyp turǵanda, bizdiń shtab aýyzyndaǵysyn jyryp ketti. Mundaı jaǵdaıdy eshkim kútpedi. Jýrnalısterge arnalǵan orynda Olımpıada chempıony Nıdjatpen de, kúmis júl­deger Jazıramen de arman­syz suhbattastyq. Jazıra óz qate­liginen Tokıo Olımpıa­dasynda qorytyndy shyǵarmaqshy. «Altyn almaı elge qaıtpaımyn» dedi. Túsine bilgenge bul asqan jaýapkershilik. – Men julqa kóterýde negizgi qarsylastarymnan kóp qalyp kettim, – deıdi Nıdjat. – Onyń esesin serpe kóterýden qaıtarý kerek boldy. Sondyqtan, bapkerlerge birinshi kezekte medal úshin kóterip, ekinshi kezeńnen bastap altyn alatyn salmaqty kóterýge daıyn bolatynymdy aıtym. Chempıon ekenimdi bildim dep ótirik aıta almaımyn, biraq, ishki túısigim kúshime sendirdi. Men maǵan senim artqan bas jattyqtyrýshy Alekseı Nıge, Enver Túrkelerıge, úsh jyl boıy týǵan baýyryndaı bar jaǵ­daıym­dy jasaǵan Atyraý hal­qyna, bar­lyq jankúıerlerime úl­ken rahmet aıtamyn. Bul – meniń ǵana jeńisim emes, maǵan sengen barsha qazaqstandyqtardyń jeńisi. «Egemen Qazaqstannyń» arnaýly tilshisi Baqtııar TAIJAN Rıo-de-Janeırodan habarlaıdy

Júldeler jıyntyǵy

(11 tamyzdaǵy málimet boıynsha)

№ Quramalar Altyn Kúmis Qola Barlyǵy 1 AQSh 11 11 10 32 2 Qytaı 10 5 8 23 3 Japonııa 6 1 11 18 4 Avstralııa 5 2 5 12 5 Vengrııa 5 1 1 7 6 Reseı 4 7 4 15 7 Ońt. Koreıa 4 2 3 9 8 Italııa 3 6 2 11 9 Ulybrıtanııa 3 3 6 12 10 Fransııa 2 3 1 6 11 Qazaqstan 2 2 3 7 30 Ýkraına 0 2 1 3 35 Grýzııa 0 1 1 2 36 Ázerbaıjan 0 1 0 1 43 О́zbekstan 0 0 2 2 45 Qyrǵyzstan 0 0 1 1

Almatynyń «altyn» balasy

Rıodan kelip jetken «Súıinshi» Almaty turǵyndaryn bir jelpintip tastady. 200 metrlik qashyqtyqta brass ádisimen júzgen almatylyq Dmıtrıı Balandın Qazaqstan tarıhynda júzýden tuńǵysh ret Olımpıada altyn medalin aldy! Rıo-de-Janeıro Olımpıadasy Qazaqstanǵa osyndaı qýanysh syılady. О́z qýanyshyn esh jasyra almaǵan 21 jasar Dmıtrıı Ba­lan­dın alǵashqy sátte jýrnalıs­terge bergen suhbatynda shekten tys júrek tolqynysyn irkip qala almady. – Men ózim de dál mundaı jeńiske jet­kenime áli senbeı júrmin, – dedi Dmıtrıı. – Biraq meniń jer­les­­terimniń maǵan zor úmit art­qa­nyn jaqsy bilemin. Son­­dyq­tan da búgin búkil Qazaqstan toı­lap jatqan shyǵar dep oılaı­myn. Olımpıada aldyndaǵy jattyǵý barysynda maǵan bir sóz­ben aıtqanda «ottan da, sýdan da, mys qubyrdan» da ótýge týra keldi. Bul jeńis –sol eńbek­tiń, tókken terdiń jemisi. Jat­tyq­tyrý­shy­laryma, jankúıerlerime alǵysym sheksiz. Dmıtrıı Balandın Almatyda 1995 jyly 4 sáýirde týǵan. Je­ńim­pazdar arasynda Dımanyń boıshań ekeni kózge uryp ta turdy. Sportshynyń boıynyń uzyndyǵy 195 sm, salmaǵy 85 kg. Brazılııa aıdynynda balyqtaı júzgen Balandınniń bul jeńiske jetetinine qazaqstandyqtar bek sengen. О́ıtkeni, 2014 jylǵy Kvandjý­da ótken jazǵy Ýnıver­sıada­da 100 metr qashyqtyqqa bras­pen júzýde «altyn» alǵan Dmı­trıı Balandın 2015 jyly Oń­tústik Koreıada ótken Jazǵy Azııa oıyndarynda 50, 10, 20 metr­ge braspen júzýden úsh altyndy qatar alyp aıdy aspanǵa shyǵarǵan. Rıodaǵy alǵashqy jarys synaǵy kezinde Dmıtrıı Balandınniń 100 metrlik qashyqtyqta braspen júzýde eń sońǵy, 8-oryn alýy sport mamandaryn da, kórermenderdi de ári-sári kúıge túsirgen... Alaıda, Almatynyń «altyn» balasy sýda júzý sportynda óziniń kim ekenin kúni keshe dáleldep shyqty. 200 metrlik fınaldyq júzýde reseılik reporterler baǵa bergendeı, «Qazaqstandyq Dmıtrıı Balandın teńdessiz ári kútpegen erlik jasady». Shyn máninde sensasııalyq kórsetkishke qol jetkizgen (2:08,20) qazaqstandyq júzgish ataǵy jer jarǵan 2015 jyldyń chempıony Marko Koh pen vıse-chempıony Kevın Kordesti aıdyndaǵy jan berip, jan alǵan taıtalasta artqa tastap ketti. Rıo-de-Janeıroda ótip jatqan Olımpıadalyq oıyndarda Dmıtrıı Balandın Qazaqstanǵa ziltemirshi Nıdjat Rahımovtan keıin ekinshi altyn medaldy alyp keldi. Kók týymyz amerıkalyq, reseılik týlardyń aldyna shyǵyp, Ánurannyń sazymen kókke órledi. ...Qazir jaz. Almatynyń sýǵa júzý basseınderinde balǵyn balalardyń daýysy kún uzaq bir tynshymaıdy. Búgin basseın basyndaǵy balalardyń bar áńgimesi – almatylyq Dmıtrıı Balandınniń Qazaqstan qorjynyna salǵan altyn medali týraly bolyp tur. Qanshama balǵyn jastyń armany ózi de sol Dmıtrııdeı Olımpıada chempıony bolý emes pe?! Búgingi jeńis – balǵyndardyń qııalyna qanat baılaǵanyna biz kýámiz! Rıodan jetken sońǵy jańalyq jas júzýshilerdiń jigerin burynǵydan da janı tústi. О́ıtkeni, kúni keshe Dmıtrıı Balandın da dál osy Almatynyń bas basseıninde osylar sekildi sýdy sholpyldatyp, sheberligin shyńdaǵan... Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan»

ALMATY

Kenje uldyń kemel shaǵy

Tegi ázerbaıjan aýyr atleti Nıdjat Rahımov 2015 jyldyń aqpan aıynda Qazaqstan azamatty­ǵyn alyp, elimizdiń qurama komandasy sapynda óner kórsete bastaǵaly beri jahandyq deńgeıdegi eń úlken eki alamanǵa qatysyp, onyń ekeýinde de altynnan alqa taǵyp qaıtty. Onyń Apsheron túbegindegi týǵan otanynan ketip, Atyraýǵa kelip qonys tebýine Ázerbaıjan quramasyndaǵy oryn alyp otyrǵan berekesizdik pen ádiletsizdik sebep bolǵan sııaqty. Sondyqtan Nıdjat kúni keshe Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpııalyq oıyndarda altyn júldeger atanǵan kezde biz bul týraly Ázerbaıjan buqaralyq aqparat quraldary ne jazyp jatqanyn bilmek boldyq. Sonda baıqaǵanymyz, basylymdardyń deni ázerbaıjan aýyr atletiniń Qazaqstanǵa Rıodaǵy alǵashqy altyn medaldy alyp bergenin, al óz elderinde áli munyń jurnaǵy da joq ekenin kóbirek qaperge alyp jatyr eken. Nıdjat qazaq eliniń baǵyna týǵan tarlan bolyp jatqanyn talaı portal atap ótipti. Álbette, bularda óz elinen shyqqan perzentke degen maqtanyshpen qatar, onyń ózge eldiń abyroıyn asqaqtatyp ketkenine qyzǵanýshylyq sezimi de bar. Osylaısha eki birdeı túrki jurty eliniń maqtan tutar maıtalmanyna aınalǵan Nıdjat týmysynan aýyr atletıkanyń alyby bolyp jaratylǵan sııaqty. Týra erteń 23 jasqa tolǵaly turǵan ol 1993 jyldyń 13 tamyzynda Baký qalasynda týǵan. Jasynan ziltemirdi tasqaıaqtaı qaqtyryp oınaýǵa qumar bolǵan ol alǵashqy úlken tabysyna 2010 jyldyń mamyrynda Eýropanyń Ispanııadaǵy Valensııa qalasynda ótken jasóspirimder irikteý týrynda birinshi oryn alýmen qol jetkizedi. Sol jylǵy tamyzda Sıngapýrde jasóspirimder arasyndaǵy birinshi jazǵy Olımpııalyq oıyndarda altyn medal jeńip alady. Nıdjat 2013 jyly Perýde ótken jasóspirimder álem chempıonatynda kúmis medaldyń ıegeri atanady. Biraq osy jyldyń jazynda Ázerbaıjannyń 18 ziltemirshisimen birge dopıng daýyna ilinip, eki jylǵa sportpen qosh aıtysady. Mine, osy shekteý bitkennen keıin quramaǵa qaıta oralǵan atlet ózin onda eshkimniń kútip otyrmaǵanyn baıqaıdy. Osydan keıin ákesi Álı ulynyń keleshegi kesilip ketpeýi úshin jatpaı-turmaı oǵan basqa qurama izdeýge kirisedi. Muny estigen Ázerbaıjan aýyr atletıka federasııasynyń bir múshesi buǵan kórshi Grýzııaǵa aýysýdy usynady. Biraq ákeli-balaly Rahımovterdiń sol kezde kelisimge kelip, toqtaǵandary Qazaqstan bolady. – Nıdjatty Ázerbaıjannan syrtqa jiberýge birinshi sebep quramanyń bas jattyqtyrýshy bolyp otyrǵan bolgar mamany Zlatan Vanevtiń jumysty betimen jibergeni boldy, – deıdi qazir Álı Rahımov. – Ol tek ózimen birge kelgen bolgar atletterine ǵana kóńil bóletin de, jergilikti ziltemirshilermen jumys istegen joq. Jamaǵatta araq iship, temeki shegý kúndelikti qubylysqa aınalypty. Sosyn balamdy tezirek qutqarýym kerek boldy. Al qutqaratyn mekenim Qazaqstan bolyp shyqty. Nıdjat munda kelgeli qaıta túlep, birte-birte óse bastady. Aıtsa aıtqandaı, Nıdjat Rahımov Qazaqstanǵa kelgen jyldyń kúzinde, 2015 jyldyń qarashasynda AQSh-tyń Hıýston qalasynda ótken álem chempıonatynda top jardy. Mine, onyń sońy Rıodaǵy tolaǵaı tabysqa alyp keldi. Aıtpaqshy, arab tilinen aýdarǵanda, «nıdjat», «nıdhat» degen sóz «kenje ul» degen maǵynany bildiredi eken. Nıdjat ta óz áke-sheshesiniń kenjesi kórinedi. Qazaqstanǵa kelip, kemel shaǵyna jetken sol kenje ul Rıodaǵy jeńisinen keıin ile-shala jýrnalısterge endigi jerde óziniń ómirin osy elmen jalǵastyra beretinin anyqtap aıtty. Al budan buryn onyń Oıyndardan keıin ázerı jerine qaıta oralatyny týraly aıtylyp júr edi. – Men endi elge qaıtpaımyn. Meniń elim – Qazaqstan. Maǵan Qazaqstan da, ózim turyp jatqan Atyraý da unap qaldy. Men tek Qazaq eliniń namysyn jyrtatyn bolamyn, – dedi ol. Nıdjattyń Qazaqstan ánurany oınap jatqanda, oǵan kúbirlep qosylyp, jylap jibergenin kórmegen kórermen kemde-kem shyǵar. Munyń qýanyshtyń jasy ekenin, onyń ózin osyndaı dárejege jetkizgen elge degen qurmeti men alǵysy ekenin bárimiz de paıymdadyq. Endi sol qýanyshty jyldar men joldardyń ǵumyry uzaq bolǵaı dep tileıik.

Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan»

QazUÝ stýdenti – Olımpıada chempıony

*Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ stýdenti Dmıtrıı Balandın Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpıada oıyndarynda «altyn» júldeni qanjyǵasyna baılady. Ol erler arasynda brass ádisimen 200 metr qashyqtyqqa júzýden úzdik kórsetkishpen jeńiske jetti. Bul qazaq sporty tarıhyndaǵy Olımpıada oıyndarynda júzýden alǵan alǵashqy altyn. Dmıtrıı Balandın ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń deneshynyqtyrý jáne sport kafedrasynyń 4-kýrs stýdenti. Sportshy ýnıversıtettiń aǵa oqytýshylary, sport sheberleri – Andreı Hohlov pen Qýat Maqashevtyń jetekshiligimen jattyǵady. Dmıtrıı – halyqaralyq deńgeıdegi sport sheberi, Azııa chempıonatynyń kúmis júldegeri, sondaı-aq Inchhonda ótken (Ońt.Koreıa) XVII Azııa oıyndarynyń braspen júzý ádisi boıynsha úsh dúrkin altyn medal ıegeri. *Buǵan deıin ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ stýdenti Eldos Smetov Rıo Olımpıadasynda erler arasyndaǵy dzıýdodan 60 kelige deıingi salmaqta óner kórsetip, Qazaqstan qorjynyna alǵashqy kúmis medaldy salǵan bolatyn. Eldos Smetov – dzıýdodan álem chempıony, halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Rıodaǵy olımpıada oıyndaryna Qazaqstannyń ulttyq quramasynda QazUÝ-dyń 17 stýdenti sporttyń 6 túrinen: júzý, aýyr jáne jeńil atletıka, dzıýdo, erkin jáne grek-rım kúresinen baqtaryn synaýda. QazUÝ stýdentteri sporttyq sheberlikterimen, jetken jetistikterimen ýnıversıtettiń elimizdegi ǵana emes, sonymen qatar halyqaralyq arenadaǵy úzdik oqý ordasy ekenin taǵy bir dáleldedi. «Egemen-aqparat»

«Menen basqanyń  bári ońbaǵan»

Fransýz aýyr atleti Ber­naden Kıngý Matam 69 kg sal­maqta saıysqa túsip, onda je­tinshi orynǵa taban tiredi. Biraq júldegerler qatarynan kóri­ne almaǵanyn ózinen emes, báse­ke­lesterinen kóredi. Onysy «menen basqalardyń bári – ońbaǵan» degenge saıady. – Eger Halyqaralyq olım­pııa­lyq komıtet bárin durys jasasa, men tórt satyǵa ilgeri jyljyǵan bolar edim. Sebebi, olardyń bári «taza» atletter emes. Bári de dopıng kúshimen kóterilgen. Sondyqtan dopıng-synamanyń qorytyndysyn kútip otyrmyn, – dedi fransýz atleti.

KHDR gımnastyn ólim jazasy kútip tur

Oıyndar kezinde Soltústik Koreıanyń gımnast qyzy Hon Djon Iýn óziniń ońtústiktegi qandas qurbysy Lı Yn Djýnmen birge selfı jasasyp, eki el dostastyǵyn kórsetkileri kelgen eken. Al KHDR-da tústik azamattarymen aralasqan kez kelgen adam asa qatal jazaǵa ushyraıdy. Buqaralyq aqparat quraldary osyǵan baılanysty Phenıannyń bul oqıǵany otandy satý dep baǵalaýy ábden múmkin ekenin jarysa jazysyp jatyr. Al KHDR-da otandy satý babymen aıyp taǵylǵan adam úkimette tóńkeris jasaýmen, memlekettik satqyndyqpen jáne terrorızmmen birge qarastyrylyp, ólim jazasyna kesiledi. Mine, abaısyzdyq pen ańqaýlyqtyń aqyry nege aparyp soqtyrǵaly jatyr! Damır QOJAMQUL