Aýyl ahýaly – ákimder jumysynyń kórsetkishi

Osy oraıda Túrkistan obly­syn­­da­ǵy aýdan, qalalarǵa aldaǵy úsh jylda 1 mlrd teńge kóleminde qarjy bó­linbek. Bul qarajatty durys ba­ǵyt­ta jumsap, ıgergen aýdanǵa ke­ıin­­gi jyly 2 mlrd teńge berilse, al ıgere almaǵan aýdan­dardyń qara­ja­­ty kerisinshe qys­qa­­ryp otyrady. Aýdan ákimderiniń ju­mysyn baǵa­laýǵa da bul bastama sep­tigin tıgi­ze­tin bolady. 

Al qarajat halyqqa paıdasy tıe­­tin, nátıjesi kózge kórinetin, jyl­­dar boıy sheshimin tappaǵan máse­­­le­lerdi sheshýge jumsalýy tıis. «El­basy N.Nazarbaevtyń «Aýyl – el besigi» jobasyna saı, ár aýdan­nan úlgili aýyl jasaýymyz kerek. Atal­­ǵan jumystar bıyldyń ózinde aýdan, aýyl turǵyndarynyń ómi­rin jaq­sartýǵa múmkindik bere­di», – dedi oblys ákimi О́mirzaq Shókeev oblys­tyq máslıhattyń kezekti sessııa­syn­da. Túrkistan qala­syn, aýdan jáne aýyldardy da­mytý, oblystyń mádenı-rýhanı salasyn jańǵyrtý, agroónerkásip kesheni men ındýstrııalyq aımaq­tar­­dy kóterý – aldaǵy jyldary óńir úshin basymdyqqa ıe negizgi ba­ǵyt bolmaq. Júıeli nátı­je be­re­­tin, ózekti máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan mindetterdi aı­qyn­­daǵan oblys ákimdigi atqa­ry­­latyn naqty jumystardy da jos­parlap qoıypty. Bul oraıda óńir­degi 9 ındýstrııalyq aımaqqa taldaý júrgizilip, olar­dyń arasynda nashar nemese múldem jumys istemeıtinderi anyq­tal­ǵan. Sóıtip jumysy tura­la­ǵan aımaq­tardyń ornyna mashına qu­ras­tyrý, azyq-túlik óndirisi men jeńil ónerkásip, qurylys ın­dýstrııasy sekildi baǵyt­ta bel­sen­di serpin beretin Kentaý, Túr­kistan qalasy men Ordabasy aýda­nyn­daǵy ındýstrııalyq aımaq­tar­­ǵa basymdyq berilmek. Negizgi qarjy da osy joba­larǵa salynatyn bolady. Máse­len, Kentaýdaǵy ındýs­trııalyq aımaqtyń kólemi 300 gek­tar­ǵa ulǵaıtylady. Indýs­trııa­l­yq aımaqty arzan energe­­tıkalyq qor­men qamtamasyz etý úshin Ken­taý qalasyndaǵy jylý elektr orta­lyǵy qaıta qurylyp, gazben qam­tý ınfraqurylymyn júr­gizý jos­parlanýda. Árıne óńir ekono­mı­kasynyń basty draıveri sanalatyn aýyl sharýashylyǵy salasy da erekshe nazarǵa alynady. Búginde oblys­ta aýyl sharýashylyǵyna arnal­­ǵan 6,7 mln gektar jer bar, onyń 5,6 mln gektary jaıylymdyq jer. Al 518 myń jer telimi, ıaǵnı 425 myń gektar sýarmaly. Oblys áki­mi­n­iń aıtýynsha, qosymsha 250 myń gektar jerdi sýarmaly jer qataryna qosý qajet. Sebebi sýarmaly jerden túsetin kirister 3-4 ese joǵary bolady. Atalǵan jerdi aınalymǵa engizý arqyly oblys­tyń 20 myń turǵynyn jumys­pen qamtý kózdelýde. Sondaı-aq ob­lys bıýdjetiniń kiris bóligi eki ese ulǵaıtylmaq. «Oblys tek 53 mlrd teńge ǵana kiris tabýda. Me­niń oıym­sha, oblys kirisin 100 mlrd teńgege deıin, ıaǵnı 2 esege ul­­ǵaıtýǵa qabile­timiz jetedi. Son­dyq­tan da bıýdjet­tiń kiris bóligin ulǵaıtý jó­nin­­degi jumysty josparly túrde júr­gizý kerek. Son­daı-aq respýb­lı­ka­lyq bıýdjet qara­jaty qaralǵan oblystyń keshen­di damý josparyn qaıtadan du­rys­tap qaraý qajet», dedi О́. Shókeev.

О́ńirdi damytýdaǵy basymdyqqa ıe birinshi negizgi baǵyt boıynsha Túr­kistan qalasy oblys ortalyǵy ǵana emes, túrkitildes elderdiń rýhanı ortalyǵyna aınalýy tıis. Bul oraıda qaladaǵy ákimshilik-iskerlik ortalyǵyn jáne rýhanı-mádenı nysandardyń qurylysyn ýaqtyly ári sapaly júrgizý mindeti tur. Jalpy, oblys ortalyǵynda 89 nysannyń qurylys jumystary júrgi­ziledi. Túrkistannyń eski sha­ǵyn aýdandaryndaǵy úlken 5 kóshe kúr­deli, 27 kóshe orta jóndeýdi qajet etedi, 62 shaqyrym jol ret­te­ledi. Sonymen birge ortalyq kóshe­lerdiń jan-jaǵyn abattandyrý, shamamen 42 shaqyrym kóshege jaryq­tan­dyrý, trotýar salý jumystary júr­giziledi. Qala­nyń ortasynan «Batys Eýropa – Batys Qytaı» magıstraly ótetini eskerile otyryp, saýda salasyn da­mytý, týrısterdi kóp­tep tartý maqsatynda zamanaýı saýda ke­she­ni ashylmaq. Biregeı qol­óner buıymdaryn, ulttyq buıym­dar­dy daıarlaıtyn, tehnologııasyn oqy­tatyn iri qolóner ortalyǵyn salý da kózdelip otyr.

Túrkistan oblysy