Aqordada Memlekettik hatshy Ádilbek Jaqsybekov Serra-Leone, Malta, Portýgalııa, Horvatııa, Kıpr jáne Chad Respýblıkalarynyń elshilerinen Senim gramotalaryn qabyldady. Ekijaqty kezdesýler barysynda memleketaralyq qarym-qatynastardyń jaı-kúıi men damý perspektıvalary talqylandy.
Elshiler aldynda sóz alǵan Ádilbek Jaqsybekov jahandaný jaǵdaıynda saıası-ekonomıkalyq, saýda, ǵylym, mádenıet jáne ózge de salalardaǵy yntymaqtastyqty damytý memleketterdiń ulttyq múddelerine saı keletinin jetkizdi. Sondyqtan, taraptar keń aýqymdy máseleler boıynsha ózara baılanystardy keńeıtýge aıryqsha múddeli ekendikterin atap ótip, san túrli baǵyttar boıynsha yqpaldastyqty jandandyrý jaıyn talqyǵa saldy. Máselen, olardyń qatarynda halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdik, ózara ınvestısııa jáne saýda, energııanyń balama kózderi men agroónerkásip kesheni, bilim jáne ǵylym, týrızm jáne basqa da perspektıvaly salalar bar.
Memlekettik hatshy óz kezeginde atalǵan memleketterdiń Tótenshe jáne ókiletti elshileriniń qyzmetteri Qazaqstanmen aradaǵy yntymaqtastyq áleýetin nyǵaıtýǵa septigin tıgizetinine senim bildirdi.
Senim gramotasy tapsyrylǵannan keıin Tótenshe jáne ókiletti elshiler jýrnalısterdiń aldyna shyǵyp, óz oı-pikirlerin jetkizdi. Máselen, Memlekettik hatshyǵa Senim gramotasyn tabys etken Djon Sar Frensıs Iаmbasý – Atlant muhıtynyń batys jaǵalaýynda ornalasqan, halqynyń sany 6 mln. adamdy quraıtyn Serra-Leone memleketiniń Tótenshe jáne ókiletti elshisi. Djon Sar Frensıs Iаmbasý Qazaqstanǵa, onyń ishinde Astanaǵa shaqyrylǵanyna rızashylyǵyn bildire kele, aldaǵy ýaqytta ekijaqty áriptestikti damytýda senim údesinen shyǵýǵa kúsh salatynyn jetkizdi. Ol – «Biz Eýropalyq Odaqtyń bir bólshegimiz. Sondaı-aq, birqatar óńirlik uıymdardyń beldi múshesimiz. Elimiz paıdaly qazba baılyqtyń mol qoryna ıe. Bizde 20 mlrd. tonnadan astam temir keni bar», deı kele bolashaqta Qazaqstan men Serra-Leone arasynda tyǵyz yntymaqtastyq ornaıtynyna senimdilik tanytty. Sóziniń sońynda elshi Qazaqstan halqyn, olardyń turǵyndaryn Atlant muhıtynyń jaǵalaýynda ornalasqan elge týrıst retinde kelýge, ekijaqty kásipkerlikti damytýǵa shaqyrdy.
Maltanyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Djon Debono da óziniń áriptesi sekildi Qazaqstanǵa shaqyrylǵany úshin alǵysyn bildirdi. «Men Malta dep atalatyn shaǵyn memleketten keldim. Bolashaqta bizdiń memleketterimiz arasynda tyǵyz baılanystar ornaıdy degen úmitim bar. Biz eki el arasyn jalǵaıtyn áriptestikti týrızm salasynan bastaý qajet dep esepteımiz. Malta – Eýropalyq Odaqtyń jáne basqa da óńirlik uıymdardyń múshesi. Buǵan qosa, elimiz Afrıka qurlyǵynyń soltústik bóligimen shektesetindikten, osy eldermen tyǵyz baılanys ornatqan. Sondyqtan, dál osyndaı yntymaqtastyq Qazaqstanmen de nyǵaıa túsedi dep oılaımyz», dedi Djon Debono. Onyń pikirinshe, áriptestik baılanys eki eldiń damýyna oń yqpal etetin bolady.
Portýgalııa Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Marıo Godıno de Matýsh: «Men búginde Reseı jerinde turamyn. Al Astanada bizdiń elshiliktiń arnaıy ofısi bar. Ony meniń áriptesim basqarady.
Sondyqtan, Qazaqstanda ornalasqan bul ofıspen tyǵyz baılanys ornatqanymyzdy tolyq senimmen aıta alamyn. Qazaqstan men Portýgalııa arasyndaǵy qarym-qatynastyń nyǵaıýyna sep bolǵan birqatar ekijaqty jobalarymyz bar. Olar mádenıet jáne basqa da mańyzdy salalardy damytýǵa baǵyttalǵan», dedi. Ol Portýgalııa Qazaqstannan alys ornalasqanyna qaramastan, bul qos tarap arasyndaǵy áriptestiktiń damýyna kedergi keltirmeıtinine senim bildirdi. Sondaı-aq, ol mamyr aıynda Astana ekonomıkalyq forýmy ótetinin, osy aýqymdy sharaǵa belsene qatysatyndaryn jetkizdi. «Jalpy, bizdiń elderimiz arasyndaǵy baılanys tek osy forým aıasynda ǵana emes, budan da keń aýqymda nyǵaıa túsedi dep oılaımyz», dedi sózin qorytyndylaǵan elshi.
Horvatııa elshisi Igor Pokaz Qazaqstannyń úlken memleket ekenin aıryqsha atap óte kele, elimizben keń aýqymdaǵy jobalardy júzege asyrýǵa múddelilik tanytylyp otyrǵanyn, sebebi, qos tarap arasyndaǵy áriptestik áleýeti óte joǵary ekenin jetkizdi. Bizdiń oıymyzda júrgen jobalar tolyqtaı júzege asyrylýy úshin aıanbaı eńbek etýimiz kerek. Árıne, Horvatııa shaǵyn memleket bolǵandyqtan, ony Qazaqstanmen salystyra almaımyz. Alaıda, bizdiń elderimizdiń artyqshylyqtary men áleýetteri zor, sondyqtan, olardy ortaq maqsat jolyna paıdalanýymyz kerek dep esepteımin», dedi ol óz sózinde. I. Pokaz Horvatııanyń Eýropalyq Odaqtyń quramyndaǵy el retinde Qazaqstannyń osy Odaqtyń naryǵyna kirýine qoldaý kórsetýge ázir ekendigine de toqtaldy. Sondaı-aq, ol eki elge týrızm, ınvestısııa salalarynda da baılanys ornatýǵa múmkindik bar ekenin atap ótti.
Kıprdiń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Georgos Kasýlıdıs «Kıpr – kópshilikke tanymal, týrızmi damyǵan el. Búginde Qazaqstan men Kıpr arasyndaǵy yntymaqtastyq jaqsy jolǵa qoıylǵan. Árıne, bul baılanysty áli de damytýǵa bolady. Biz aldaǵy ýaqytta, mine, osyǵan kúsh salatyn bolamyz», dese, Chad Respýblıkasynyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Iýssýf Abassalah «Biz de eki memleket arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa múddelimiz. Chad Respýblıkasy Ortalyq Afrıkada ornalasqan. Aýmaǵy úlken memleket. Elimizde Qazaqstandaǵydaı túrli ult ókilderi kóptep qonystanǵan. Al, yntymaqtastyq tetigin bekitý eki el úshin de tıimdi dep oılaımyn», degen oıymen bólisti. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda elderdiń araqashyqtyǵy yntymaqtastyq ornatýǵa kedergi emes. Sondyqtan, ol qos taraptyń múddelerin kózdeıtin áriptestik baılanys jandana túsetinine senim bildirdi.
Láıla EDILQYZY,
«Egemen Qazaqstan».