Túrkistanda Ortalyq Azııa jáne Túrki álemi baǵalaýshylarynyń I halyqaralyq forýmy ótti. Mańyzdy basqosýda baǵalaý qyzmetiniń ózekti máseleleri talqyǵa salynyp sarapshylar ózara tájirıbe almasty. Plenarlyq otyrysta Túrkııa, Ázerbaıjan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan jáne ózge de memleketterden kelgen baǵalaýshylar óz pikirlerin aıtty. Baǵalaý qyzmetin damytý, tájirıbe almasý baǵytynda da mańyzdy baıandamalar jasaldy.
Forýmnyń ashylý saltanatynda «Qazaqstannyń baǵalaýshylar dostastyǵy» ózin-ózi retteıtin uıymy, baǵalaýshylar palatasynyń basqarma tóraǵasy Asqar Omarbekov halyqaralyq forýmynyń maqsaty – iskerlik yntymaqtastyqty nyǵaıtý, baǵalaý qyzmetinde de túrkitildes memleketter arasyndaǵy ózara is-qımyldy odan ári tereńdetý ekenin atap ótti. «Tarıhı tamyrlastyqty nyǵaıta túsý úshin túrki memleketteri baǵalaýshy palatalarymen iskerlik baılanysty nyǵaıtý týraly sheshimge keldik. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesiniń beıresmı sammıtinde Túrkistan qalasyn túrki áleminiń rýhanı astanasy retinde resmı túrde jarııalaǵany barshaǵa málim. Sondyqtan kıeli qalanyń tarıhı mańyzyn eskere otyryp, forýmdy qasıetti Túrkistanda ótkizýdi jón sanadyq», dedi Asqar Omarbekov. Túrki áleminiń tarıhı jáne mádenı murasyn, túrki memleketterimen yntymaqtastyq qatynastyń artyp kele jatqanyn eskere otyryp, túrki memleketteri baǵalaýshy palatalarynyń tyǵyz jáne úılestirilgen ózara is-qımyly týraly pikir týyndaǵan. Túrki memleketteriniń yntymaqtastyǵy máseleleriniń jandanýyna – Túrki memleketteri uıymyn qurýǵa baılanysty onyń sheńberinde Túrki memleketteriniń banktik qaýymdastyqtary keńesi quryldy. Basqarma tóraǵasynyń aıtýynsha, birtutas saıasattyń qalyptasý úrdisin eskere otyryp, kásibı qyzmettiń jańa sýbektisin – Túrki baǵalaýshylar keńesin qurý týraly tujyrym jasalǵan. Túrki baǵalaýshylar keńesiniń qyzmeti túrki memleketteriniń baǵalaýshylar palatalary men olarǵa múshe uıymdar arasyndaǵy ózara tıimdi yntymaqtastyqty tereńdetýge baǵyttalatyn bolady. «Túrki baǵalaýshylar keńesin qurý jáne onyń qyzmeti elimizde jáne jalpy óńirde baǵalaý qyzmetin damytý úshin taǵy bir qadam bolmaq. Investısııalyq jobalarda jáne kásipkerlik sýbektilerin damytýda mańyzdy ról atqaratyn baǵalaý qyzmetiniń ereksheligin eskere otyryp, sondaı-aq serpindi damyp kele jatqan mamandyq bola otyryp, bizdiń elimizdiń kásibı baǵalaýshylar qoǵamdastyǵy úkimet aldyna qoıylǵan mindetterdi iske asyrý boıynsha kúsh-jigerin jumsaıtyny jáne kásipkerlikke kásibı qoldaý kórsetetini sózsiz», deıdi basqarma tóraǵasy. Al Qarjy mınıstrligine qarasty departament dırektorynyń orynbasary Bekzat Aıqymbaeva baǵalaýshylardyń qoǵamdaǵy ornyna toqtalyp, bul salanyń asa mańyzdy ári jaýapty qyzmet ekenin jetkizdi.
Sondaı-aq forýmda Túrki memleketteriniń baǵalaýshylar birlestikteriniń keńesi qurylyp, halyqaralyq uıymnyń qurylǵany týraly mańyzdy qujatqa Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy HQTÝ-dyń senat zalynda qol qoıyldy. Keńesti qurý týraly qujatqa Qazaqstannyń atynan «Qazaqstannyń baǵalaýshylar dostastyǵy» ózin-ózi retteıtin uıymy, baǵalaýshylar palatasynyń basqarma tóraǵasy Asqar Omarbekov, Túrkııa atynan Túrkııa baǵalaýshylar birlestiginiń basqarma tóraǵasy Iаshar Bahshedjı, «О́zbekstan baǵalaýshylar qoǵamy» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy Nargıza Mırzarahımova, «Ázerbaıjan baǵalaýshylar qoǵamy» qoǵamdyq birlestiginiń basqarma tóraǵasy Orýdj Výgar Alovsat ogly jáne Qyrǵyzstannan «Qyrǵyz baǵalaýshylar birlestigi» qoǵamdyq birlestiginiń basqarma tóraǵasy Sovetbek Zakırov qol qoıdy. Halyqaralyq keńestiń jarǵysy da biraýyzdan bekitilip, resimdeldi. Halyqaralyq keńestiń jumysy osy keńeske múshe elderdiń memlekettik tilderinde júrgiziledi jáne ortaq til retinde aǵylshyn tili tańdalyp alyndy. Endi túrki elderiniń baǵalaýshy mekemeleri, uıymdary, sarapshylary, mamandary ózara tyǵyz baılanysta jumys isteıdi. Túrki memleketteriniń baǵalaýshylar birlestikteriniń keńesin qurý boıynsha jumys alty aı boıy júrgizilgen. Osy ýaqyt ishinde qol qoıýshy elderdiń baǵalaý birlestikteri basshylarynyń eki kezdesýi onlaın rejimde ótkizilgen. Baký qalasynda oflaın rejimde bir kezdesý uıymdastyrylyp, onda quryltaı qujattarynyń mátinderi, qurylatyn halyqaralyq uıymnyń damý strategııalary men josparlary, onyń ishinde baǵalaý qyzmetiniń ózekti máseleleri talqylanyp, keıbir tustary túzetilgen. Forýmǵa qatysýshylar mańyzdy qujatqa Túrkistanda qol qoıylýyn tarıhı oqıǵalardyń biri retinde atady.
Aıta ketelik, «Qazaqstannyń baǵalaýshylar dostastyǵy» ózin-ózi retteıtin uıymy, baǵalaýshylar palatasy uıymdastyrǵan halyqaralyq forýmǵa Túrkistan oblysynyń ákimdigi men Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń qaýymdastyǵy qoldaý kórsetti. Osylaısha, Túrkistan qalasy halyqaralyq deńgeıdegi mańyzdy basqosýlar ótetin ortalyqqa aınalyp keledi.
TÚRKISTAN