Bıyl halyqaralyq mádenı muralar tizimine engizý maqsatynda «Arpaózen» tarıhı-mádenı keshenine arheologııalyq zertteý jumystaryn júrgizý josparlanyp otyr. Zertteý arqyly 5 myńnan astam petroglıftiń syryn ashyp, halyqaralyq tizimge engizý boıynsha usynys joldanady.
Bul jóninde Túrkistannyń basty qundylyqtary negizge alynyp ázirlengen, oblystyń mádenıet salasyn damytý tujyrymdamasynda qamtylǵan. Tujyrymdama 6 baǵyttan turady. Sonyń biri – arheologııa jáne mádenı muralar. Dál osy baǵyt aıasynda petroglıfterdi zertteý kózdelip otyr.
Sozaq aýdany Abaı qystaǵynyń ońtústik-batysynda, Qarataýdyń Kelinshektaý jotasynda ornalasqan «Arpaózen» tańbaly tastary – qola dáýirinen saqtalǵan qundy eskertkishter, jartasqa tańbalanǵan sýretter. Negizgi sıýjetteri ańshylyqqa, jaýgershilik taqyrypqa jáne jan-janýarlar tirshiligine arnalǵan. Mamandar saq zamanynyń petroglıfterinde jabaıy ańdardyń, janýarlardyń bir-birimen aıqasqan qımyldary arqyly zamannyń shym-shytyryq oqıǵalary zoomorftyq erekshe kodtar arqyly kórsetilgenin aıtady. Jartastaǵy sýretterde jyl mezgilderiniń aýysýy sııaqty tabıǵı qubylystar aıqyn ańǵarylady.
Rýhanııat salasyn jandandyrý, mádenıet mekemeleriniń jaı-kúıin jaqsartý, kadr tapshylyǵyn sheshý jáne shyǵarmashylyq adamdaryna qoldaý kórsetý maqsatynda daıyndalǵan tujyrymdamada tarıhı kitaptar, fılmder shyǵarý jáne ózge de máseleler qamtylǵan. Mádenıet jáne týrızm basqarmasynyń basshysy Ázimhan Qoılybaevtyń aıtýynsha, óńirde 700-ge jýyq tarıh jáne mádenıet eskertkishteri engizilgen jınaq 1994 jyly shyǵarylǵan. Al búginde 1770 tarıhı-mádenı eskertkish bar. Anyqtalǵan tarıhı-mádenı muralar boıynsha kezeń-kezeńimen eskertkishter jınaǵyn shyǵarý josparlanyp otyr.
О́ńirde «Túrkistan oblysy aýmaǵyndaǵy ejelgi qalalar» jobasyn júzege asyrý, Ábý Nasyr ál-Farabıdiń 1155 jyldyǵyna oraı halyqaralyq konferensııa ótkizý mejelengen. Tujyrymdamanyń 4-baǵytynda Qoja Ahmet Iаsaýıdiń ómirbaıany, tarıhy, murasy týraly kıno, derekti jáne anımasııalyq fılmdermen qatar qazaq tarıhyndaǵy basqa da eleýli tulǵalardyń ómiri kınotaspaǵa túsirilip, nasıhattalady. Sonymen birge óńirdegi mádenı is-sharalar respýblıkalyq jáne halyqaralyq deńgeıge shyǵarylmaq. Halyqty kitap oqýǵa, teatrǵa qyzyqtyrý, óner ujymdarynyń deńgeıin kóterý, mádenı is-sharalar arqyly týrızmdi damytý baǵytyndaǵy jumystar kúsheıtiledi.
Túrkistan oblysy