• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Jádiger 13 Qyrkúıek, 2023

«Arpaózen» petroglıfteri

412 ret
kórsetildi

Bıyl halyqaralyq mádenı muralar tizimine engizý maqsatynda «Arpaózen» tarıhı-mádenı keshenine arheologııalyq zertteý jumystaryn júrgizý josparlanyp otyr. Zertteý arqyly 5 myńnan astam petroglıftiń syryn ashyp, halyqaralyq tizimge engizý boıyn­sha usynys joldanady.

Bul jóninde Túr­kis­­tannyń bas­ty qundy­lyq­tary negizge alynyp ázirlengen, oblystyń má­de­nıet salasyn damytý tu­jyrymdamasynda qam­tylǵan. Tujyrymdama 6 ba­ǵyt­tan turady. Sonyń biri – arheologııa jáne mádenı muralar. Dál osy baǵyt aıasynda petroglıfterdi zertteý kózdelip otyr.

Sozaq aýdany Abaı qystaǵy­nyń ońtústik-batysynda, Qarataý­dyń Kelinshektaý jotasynda or­­na­lasqan «Arpaózen» tańbaly tas­­tary – qola dá­ýirinen saqtalǵan qun­dy eskertkishter, jar­tasqa tańbalanǵan sý­ret­ter. Negizgi sıý­jet­te­ri ańshylyqqa, jaý­ger­­shilik taqyrypqa jáne jan-janýarlar tir­shi­ligine arnalǵan. Ma­man­dar saq zamanynyń pe­troglıfterinde jabaıy ańdardyń, janýarlardyń bir-birimen aıqasqan qı­myldary arqyly zamannyń shym-shytyryq oqıǵalary zoomorftyq erekshe kodtar arqyly kórsetilgenin aıtady. Jartastaǵy sýretterde jyl mezgilderiniń aýysýy sııaqty ta­bıǵı qubylystar aıqyn ańǵa­rylady.

Rýhanııat salasyn jan­dandyrý, mádenıet meke­meleriniń jaı-kúıin jaq­sartý, kadr tapshylyǵyn sheshý jáne shyǵarmashylyq adamdaryna qoldaý kórsetý maqsatynda daıyndalǵan tujyrymdamada tarıhı ki­taptar, fılmder shy­­ǵarý jáne ózge de má­se­­le­ler qam­tylǵan. Má­de­nıet jáne týrızm bas­qar­masy­nyń basshysy Ázim­han Qoı­lybaevtyń aı­týyn­sha, óńirde 700-ge jýyq tarıh jáne máde­nıet eskert­kishteri engi­zilgen jınaq 1994 jyly shyǵarylǵan. Al búginde 1770 tarıhı-mádenı eskert­kish bar. Anyqtalǵan ta­rıhı-mádenı muralar boıynsha kezeń-kezeńimen es­kertkishter jınaǵyn shy­ǵarý jos­parlanyp otyr.

О́ńirde «Túrkistan oblysy aýmaǵyndaǵy ejelgi qalalar» jobasyn júzege asyrý, Ábý Nasyr ál-Fa­rabıdiń 1155 jyldyǵyna oraı halyqaralyq konferensııa ótkizý mejelengen. Tujyrymdamanyń 4-ba­ǵytynda Qoja Ahmet Iаsaýı­­diń ómirbaıany, tarıhy, mura­sy týraly kıno, derekti jáne anı­ma­sııalyq fılm­dermen qatar qa­zaq ta­rıhyndaǵy basqa da eleýli tulǵalardyń ómiri kıno­taspaǵa túsirilip, nası­hat­talady. Sonymen bir­ge óńir­degi mádenı is-sha­ralar respýblıkalyq jáne halyqaralyq deń­geı­ge shyǵarylmaq. Ha­lyqty kitap oqýǵa, teatrǵa qyzyqtyrý, óner ujym­darynyń deńgeıin kó­terý, mádenı is-sharalar arqyly týrızmdi damytý baǵytyndaǵy jumystar kúsheıtiledi.

 

Túrkistan oblysy