«Ońtústik Qazaqstan» oblystyq qoǵamdyq-saıası gazeti qazaq kúresin nasıhattaýǵa, damytýǵa úlken úles qosyp keledi. О́tken apta sońynda qoǵamdyq-saıası gazettiń 100 jyldyq mereıtoıyna oraı Túrkistan qalasynda qazaq kúresinen týrnır ótti. Jastardy ulttyq qundylyqtardy qasterleýge tárbıeleý maqsatynda 61 jyl boıy turaqty uıymdastyrylyp kele jatqan týrnır qazaq kúresin halyqaralyq, álemdik deńgeıde tanytqan talaı balýannyń tusaýyn kesti.
Atalǵan týrnır tarıhyn zerdelegen áriptesterimiz 1958 jyly Shymkentte «Ońtústik Qazaqstannyń» básekesi alǵash ret uıymdastyrylǵanyn aıtady. Sol kezdegi ujym baspasóz kúni qurmetine jarys ótkizý týraly gazet redaktory Mádı Baıtursynovqa usynys jasaıdy. Keıin ujym bolyp aqyldasyp, qazaq kúresinen jarys ótkizý uıǵarylǵan. Osydan keıin dástúrli týrnır úzilgen joq. Iаǵnı bıyl oblystyq gazettiń júldesine arnalǵan týrnırdiń ótkizile bastaǵanyna 66 jyl tolyp, osymen 61-ret uıymdastyrylyp otyr. Túrkistanda ótken ulttyq sport básekesiniń saltanatty ashylýyna qatysqan oblys ákiminiń orynbasary Beısenbaı Tájibaev óńir baspasóziniń qara shańyraǵy sanalatyn «Ońtústik Qazaqstan» gazetiniń qoǵamda alar orny erekshe ekenin atap ótti. «О́ńirimizdiń birǵasyrlyq ómir tarıhy osy gazettiń árbir betinde saqtalyp tur. Bul basylymda bir kezeńderi ult qaıratkerleri, memleket jáne qoǵam deńgeıindegi tulǵalar qyzmet atqardy. Basylymnyń mereıtoıyn osy jyly kúzde Túrkistanda toılaýdy josparlap otyrmyz», degen oblys ákiminiń orynbasary balýandarǵa sáttilik tiledi.
«Kerýen saraı» týrıstik kesheninde ótken balýandar básekesine aýdan, qalalardan kelgen 120-ǵa jýyq sportshy qatysty. Al túıe balýan básekesinde 18-i baq synasty. Tartysty ótken básekede túrkistandyq Dıdar Hamza týrnırdiń «túıe balýany» atandy. Oǵan «Chevrolet Nexia» avtokóliginiń kilti tapsyryldy. Dúbirli dodany tamashalaǵan zııaly qaýym, sport ardagerleri, turǵyndar men qala qonaqtary uıymdastyrýshylarǵa alǵysyn jetkizdi. «Tunba bastaýyn «Aq jol» gazetinen alatyn bul basylymdy shyǵarýǵa Sultanbek Qojanuly, Turar Rysqulov, Mirjaqyp Dýlatuly, Názir Tórequlov sekildi ult qaıratkerleri atsalysyp, halyq múddesin kózdeıtin maqalalary men shyǵarmalaryn jarııalap otyrǵan. Odan beride qazaq rýhanııatynyń sózin sóılep, joǵyn joqtaǵan bul gazette Muhtar Áýezov, Júsipbek Arystanov, Beısenbaı Kenjebaev syndy birtýar tulǵalardyń qalamynyń taby qalǵan. О́tken ǵasyrdyń 50–80-jyldary aralyǵynda da «Ońtústik Qazaqstan» gazeti óz muratynan aınymaı, keńestik senzýraǵa qaramaı, salt-dástúrimizdi, tarıhymyzdy, tilimizdi, dilimizdi keıingi urpaqqa jetkizý, rýhanııatymyzdy saqtap qalý jolynda talmaı qyzmet etti. Gazetke sol jyldary redaktorlyq jasaǵan, redaksııada qyzmet etken aǵa býyn ókilderiniń barlyǵy osy jolda ter tógip, ult úshin qyzmet etti dep aıta alamyz. Qazaqstan táýelsizdik alǵannan keıin de gazet sol soqpaqty ári qaraı jalǵastyryp, egemen elimizdiń saıası turaqtylyǵyn saqtaý, oblys ekonomıkasy men mádenıetin damytý jolynda mańyzdy ról atqaryp keledi», deıdi «Ońtústik Qazaqstan» oblystyq qoǵamdyq-saıası gazetiniń dırektory – bas redaktory Abaı Balajan.
Aıta ketelik, basylymnyń 100 jyldyǵyna oraı jyl basynan beri túrli is-shara uıymdastyrylyp keledi. Mysaly, qazan aıynda basylym batyrlar jyryn jatqa aıtýdan «Jaqsylar, dastan aıtaıyn...» atty IV oblystyq jas jyrshylar baıqaýyn ótkizbek. Oǵan qatysa alatyn mektep, lıseı, gımnazııalardyń 6–10-synyp oqýshylaryna «Shora batyr» jyryn jatqa aıtý, jyrda kezdesetin kónergen sózderdiń mán-maǵynasyn túsindirý, qazaq ádebıeti pániniń oqý baǵdarlamasy negizinde ázirlengen suraqtarǵa jaýap berý tapsyrylady. Jeńimpazdarǵa taǵaıyndalǵan júlde qory da qomaqty.
TÚRKISTAN