Árbir kásipker óz jumysynyń oryndalýyna qaraı memleket qorjynyna salyq tólep turady. Onyń ústine Qazaqstannyń salyq týraly negizdemeleri kásipkerlerdiń qaltasyn sheteldegideı urmaıdy, bylaısha aıtqanda uzyn arqan, keń tusaý. Jeńildikteri kóp.
Biraq, salyq tólemaqysy zańsyz ustalǵany qalaı bolady?!
OQO boıynsha Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamenti basshysyna «STAVKABET.KZ» býkmekerlik keńsesiniń bas dırektory N.Seısenbaevtan Túrkistan qalasy ákimdiginiń sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń basshysy A.Bóbeevtiń zańsyz is-áreketteri týraly aryzy túsken.
Qyzyǵy sol, býkmekerlik keńse Túrkistan qalasynda jumys istemeıdi, jarnama ornatý týraly tıisti mekemelermen kelisimshart jasamaǵan. Bylaı aıtqanda, Túrkistan qalasy boıynsha kirister basqarmasy býkmekerlik keńseden negizsiz jáne zańsyz salyq ustap kelgen bolyp shyǵady.
Árıne, tańdanasyz. Túrkistanǵa qatysy joq keńseden qalaı salyq óndirip kelgen.
Gáp mynada eken. Túrkistan ákimdiginiń sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń basshysy Almasbek Bóbeev bylaı túsindiredi.
Túrkistan qalasy ákiminiń 2012 jylǵy №920 qaýlysyna sáıkes syrtqy jarnama salasyndaǵy ýákiletti organ bolyp bekitilgen. Bólim tarapynan býkmekerlik keńseniń jarnamalyq plakattary qalanyń Sh.Aımanov pen Atatúrik kósheleri qıylysynda. S.Qojanov pen Ál-Farabı kósheleriniń qıylysynda jáne Ortalyq bazar mańynda ilingeni anyqtalǵan. A.Bóbeev Jarnama týraly Zań men Salyq kodeksinde belgilengen talaptarǵa sáıkes, qalalyq kirister basqarmasyna málimet retinde joldaıdy.
Alaıda, Túrkistan qalasyna aıaǵyn attap baspaǵan býkmekerlik keńse atalǵan mekenjaıda ornalasqan keńselerge ózderiniń esh qatysy joqtyǵyn jáne salyq tólemaqysy zańsyz ustalǵandyǵy týraly OQO kásipkerlik palatasyna shaǵynady. Dalada jatqan batpan quıryq joq. Kásipkerlik palata izinshe bólimnen málimet suratady, aq-qarasyn anyqtaıdy. Sóıtse, atalǵan jarnama qurylǵylary syrtqy jarnama nysanyna jatpaıdy eken. Ilingen jarnama kompanııa ataýy jáne plakattar terezelerdi bezendirý úshin paıdalanylǵan.
Osynyń bárin esepke alǵan Kásipkerlik palata býkmekerlik keńseni salyq tóleýshiler tiziminen alyp tastaýdy usynady. Árıne, Bóbeevte durys sheshimge aıtar daý joq. Biraq, bári kesh edi.
Bólim tarapynan ketken aǵattyqtyń kesirinen býkmekerlik keńsege 2014 jyldyń qańtary men mamyry aralyǵynda 324 myń 101 teńge salyq tólemderi salynǵan.
Tólemaqy aı saıyn eselenip otyrǵan. Búıte berse, bir keńseden-aq bıýdjettiń talaı jyrtyǵyn bútindep alýǵa bolady eken.
Biraq, bas dırektor aryzdanǵanymen A.Bóbeevtiń ústinen qylmystyq is qozǵaýǵa negiz bolmaıdy. Onyń is-áreketinde QR QK-niń 307-babynyń belgileri baıqalmaıdy. Sondyqtan, A.Bóbeevke tártiptik shara kórý úshin onyń isi tártiptik keńeske jiberilgen.
О́zimiz de tártiptik keńestiń bir múshesimiz.Almasbek Bóbeevtiń ýájderi tyńdaldy. Salyqtyq tólemderdi tóletýge qaýqary jetkenimen, ózin aqtaıtyndaı dálelder keltire almady.
Býkmekerlik keńseniń Túrkistanda jumys istemeıtindigin aıttyq. Al sol keńseniń jarnamalaryn terezelerine ilgen basqa mekemeler bar emes pe. Nege olardan mán-jaıdy anyqtaýǵa bolmady. Bólim basshysy «olar jekemenshik bolǵandyqtan, ishke kirgizbeıdi» deıdi. «Kásipkerlerdiń jumysyn baqylaýǵa moratorıı jarııalanǵandyqtan, kire almadym», deý bólim basshysynyń aıtar ýáji emes edi.
Salyq salýdy biledi, biraq ne úshin tólemaqy tóletip jatqanyn bilmeıdi.
Tártiptik keńes «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres týraly» Zańynyń 12-baby 1-tarmaǵy 7-tarmaqshasynyń talaptaryn saqtamaǵany úshin Túrkistan qalasy sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń basshysy Bóbeev Almasbek Ǵalymjanulyna «qyzmetine tolyq sáıkes emestigi týraly eskertý túrindegi tártiptik jaza qoldanýdy» Túrkistan qalasy ákimine usyndy.
Bir qaraǵanda, A.Bóbeev kásipkerden óz paıdasy úshin aqsha bopsalaǵan joq, memlekettik kiris paıdasyna jumys istegendeı kórinedi.
Biraq, memlekettik qyzmetshi retinde aq-qarany anyqtaýǵa ýaqyty molynan jetetin edi. Onsyz da bıýdjetke salyq tólep otyrǵan kásipkerlerge ústemdik tanyta berý, zańsyz áreketke barý memleketttik qyzmetkerge abyroı ápermeıdi.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan».
Ońtústik Qazaqstan oblysy.