Serpinnen – serpiliske

Aıaýlym Ábildaeva Qostanaı memlekettik pedagogıka ınstıtýtyndaǵy psıhologııalyq-pedagogıkalyq fakýltetiniń ekinshi kýrsynda oqıdy. О́tken oqý jyly Taraz qalasynda «Serpin-2050» baǵdarlamasy boıynsha maqsatty grantty utyp aldy. Qazaqstannyń ońtústik óńirlerinen uzap shyqpaǵan Aıaýlymǵa memlekettik «Serpin-2050» baǵdarlamasynyń qoıǵan sharttarynyń barlyǵy unady. «Armansyz adam – qanatsyz quspen teń», degen támsildi ata-anasynan, ustazdarynan jıi estıtin. О́zi ustaz bolýdy, onyń ishinde kishkentaı búldirshindermen jumys isteýdi armandaıtyn. Qostanaı memlekettik pedagogıka ınstıtýtynda ózi qalaǵan defektolog mamandyǵyn daıyndaıdy eken. Ol osy bilim ordasyn qalady. Qazaq halqyna Shoqan Ýálıhanov, Ybyraı Altynsarın, Ahmet Baıtursynov, Mirjaqyp Dýlatov, Beıimbet Maılın jáne osylaı tize berýge bolatyn irilerdi bergen Qostanaı óńirine aıaq basatynyna qýandy. Bul Aıaýlymnyń armanyna qanat bitirgendeı boldy. Mundaı talpynys, mundaı arman, qýanysh tek Aıaýlym ǵana emes, búginde Qostanaı oblysyndaǵy tórt joǵary oqý ornynda jáne 9 kolledjde oqıtyn ońtústik óńirde týyp-ósken jastardyń barlyǵynyń da boıyn bılegen edi. – Bıyl «Serpin-2050» baǵdarlamasy boıynsha 9 kolledjde ońtústik oblystardan kelgen 220 stýdent oqyp júr. Osy toǵyz kolledjdiń ishinde ekeýi – tehnıkalyq-eko­nomıkalyq jáne áleý­met­tik-tehnıkalyq kolledj­der jekemenshik oqý orny bolyp esepteledi. Alaıda, áńgime onyń menshik túrinde emes, barlyǵynda birdeı stýdentterge jaǵdaı jasalǵan. Jataqhanalar jóndeýden ót­ki­zilgen, balalardyń áleý­mettik jaǵdaıy, kelgen or­taǵa beıimdelýi de jaqsy. О́ıt­keni, ońtústik aımaqtan kelgenderdiń arasynda talantty, ónerli jastar kóp, – deıdi oblystyq bilim bas­qar­masy basshysynyń teh­nıkalyq jáne kásiptik bilim berý jónindegi orynbasary Kamıl Ibragımov. «Serpin-2050» baǵdar­lamasy boıynsha Qostanaı óńirindegi A.Baıtursynov atyndaǵy memlekettik ýnıversıtet bıyl 425 stýdent, Rýdnyı ındýstrııalyq ıns­­tıtýty 148, Arqalyq pedagogıka ınstıtýty 175 stýdent qabyldady. Al Qos­tanaı mem­lekettik pedago­gı­kalyq ınstıtýtynda byltyr men bıyl 279 stýdent bilim alýda. – Serpindikterdi oblysta alǵash kútip alǵan Qostanaı memlekettik pedagogıkalyq ıns­tıtýty bolatyn. Olardy bir­­den jataqhanamen qam­tamasyz ettik. Ata-ana baýyrynan uzap shyqpaǵan jastardyń óńirge tezirek beıimdelip ketýi, bilim ordasyna úırenýi úshin olardy qoǵamdyq jumystarǵa tarttyq. Negizi ınstıtýtta ser­pindikter týraly ózekti másele týyndaǵan emes. О́ıt­keni, osy baǵdarlamamen kelgen jas­tardyń barlyǵyna jýyǵy belsendi, jaqsy oqıdy, ónerli, – deıdi Qostanaı mem­lekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory Qýat Baımyrzaev. Rasynda, «Serpinmen» kelgen stýdentter stýdenttik ortany serpiltkeni baı­qa­lady. Serpindikter úshin bilim ordalarynda ıgi­­­likti jumystar qolǵa alyn­dy. Mysaly, Qos­ta­­­naı memlekettik ýnıver­sıtetindegi til úırený or­ta­­lyǵynda buryn qazaq já­­ne aǵylshyn tili kýrstary bol­­sa, qazir oǵan orys tili qo­sylypty. – Ońtústik óńirdegi qa­zaq mektebinen kelgen balalar úshin orys tili kýrs­yn ashtyq, oǵan 96 stýdent jazyldy. Tildi tegin úırenedi. Ýnıversıtette «Máń­gi­lik el jastary» klýby qu­ryl­dy, – dedi Qostanaı ýnı­versıtetiniń prorektory Al­mas Ábsadyqov. Rýdnyı ındýstrııalyq ýnıversıtetinde serpindik stýdentter bıyldan bastap jeti túrli mamandyq boıynsha bilim ala bastady. Jataqhanasy jyly. Ins­tıtýtta bilim qý­ǵan jastar úshin zamanaýı jaǵdaıdyń barlyǵy jasalǵan. Bul ser­pindik stýdentter bilim ordasyna tez arada beıim­delýine múmkindik jasady. Olar sport seksııalaryna, shy­ǵarmashylyq toptarǵa, ıaǵnı vokaldy, bı, ıntellektýaldy, po­etıkalyq, tildik, KVN já­ne taǵy basqa jumystarǵa tartylǵan. Munyń barlyǵy da stýdentterdi tek beıimdeý ǵana emes, olardy bolashaq básekege qabiletti maman re­tinde jan-jaqty da­my­tý­ǵa da yqpal etedi. Al maq­­sat­­ty grantpen oqyp jat­qan bolashaq ma­man­dar­dy jumysqa orna­las­tyrý «Ser­pin-2050» baǵ­­darla­ma­synyń túpkilikti nátı­jesi bolmaq. Bul oraıda, Rýdnyı ındýs­trııalyq ıns­tıtýty naqty jumystar júrgizip otyr. – Serpindik stýdentterdi óndiristik tájirıbeden ótkizý jáne bolashaqta jumysqa qaldyrý maqsatynda óńir­degi kásiporyndarmen baılanys jasap otyramyz. «So­­kolov-Sarybaı ken ón­dirý birlestigi», «Qos­ta­naı mıneraldary» ak­sıo­ner­­lik qoǵamdary, «Qa­zaq­stan allıýmınııi» ak­sıo­nerlik qoǵamynyń Kras­­­nooktıabr boksıt ken bas­qarmasy, «О́rken» jaý­ap­kershiligi shekteýli serik­testiginiń Lısakov fılıaly sekildi iri kásiporyndary men shaǵyn jáne orta bıznes or­talyqtaryna hat joldadyq. Bul jumysty aıaǵyna jet­kizgenshe jalǵastyra beremiz. Stýdenttermen de kezdesý ja­sap, áńgimelestik, olar­dyń barlyǵy da tańdaǵan ma­mandyǵy boıynsha Qos­tanaı óńirinde eńbek etýge qulshynys tanytyp otyr. Olar áli tórt jyldaı oqıdy, ýaqyt bar, bar­ly­ǵy da jumysqa ornalasady degen senim úlken, – deı­di Rýdnyı ındýstrııalyq ıns­tıtýtynyń rektory Ábdi­rahman Naızabekov. – Arqalyq pedagogıka ınstıtýtynda burynnan da ońtústik oblystardan kelip bilim alatyn jastar az emes edi. Endi «Serpin-2050» ba­ǵ­dar­lamasy boıynsha olar­ǵa mol múmkindik tý­dy. Stýdentter jyly, jaıly jataqhanada turady. Torǵaı óńiriniń bola­shaq us­tazdaryna barynsha zamanaýı talaptarmen bilim, zııa­ly tárbıe beremiz, – deıdi Y.Altynsarın atyndaǵy Ar­qa­lyq memlekettik pedagogı­ka ınstıtýtynyń rektory Seıtbek Qýanyshbaev. «Serpin-2050» baǵdar­la­masy boıynsha oqyp jatqan stýdentterdiń óz arasynda da kóńilge qonymdy ju­mys­tar júrgiziledi. Ár oqý ornynda olardyń óz arasynan sardarlar saılanǵan. Olar serpindik stýdentterge uıytqy bolyp, problemalyq máselelerdi kóterip, onyń sheshimin tabýǵa atsalysa­dy. Astana qalasynda «Ser­pin-2050» jobasyn jú­zege asy­rý máseleleri bo­ıyn­sha otyrysqa qatysqan Rýd­nyı ındýstrııalyq ıns­tı­týty energetıka jáne aq­parattyq júıeler fa­kýl­tetiniń stý­denti Ońdasyn Álıev Qostanaı oblysynyń aımaqtyq kósh­basshy-sar­dary bolyp saılandy. Sar­darlar kezdesip, jumys jos­paryn jasap otyrady. – Rýdnyıdaǵy kezdesýden keıin biz Qurylys kol­ledjinde oqıtyn 25 stýdent «Aqjol» atty uıym qurdyq. Onda ózi­mizdi damytý úshin qandaı ıgi iske talpyný ke­rektigin taldap, anyqtap otyramyz. Bul óte kerek is. 25 stýdenttiń bar­lyǵy da ul. Kolledjdiń qo­ǵamdyq ju­mystaryna belsene qa­tysamyz, ásirese, sporttan ózimizdi jarqyrata kórsetsek degen maqsat bar. Alǵash kelgende 1 stýdent qana úzdik oqıtyn edi, qazir olardyń qatary altaý, ózimizdi shırata túsýdemiz, – deıdi osy kol­ledj­degi serpindikter sardary Bekzat Barjaqaev. «Serpin-2050» baǵdar­la­masy boıynsha kelgen stýdentter oqıtyn oqý oryn­darynyń barlyǵynda derlik olardyń qazaq tilinde bilim alýyna jaǵdaı bar. Jaqynda Qostanaı óńi­rine issaparmen kelgende elimizdiń Bilim jáne ǵylym mınıstriniń orynbasary Tahır Balyqbaev Qostanaı mem­lekettik pedagogıkalyq ıns­tıtýty shańyraǵynda «Serpin-2050» baǵdarlamasy aıasynda «Máńgilik el jas­tary – ındýstrııaǵa!» jobasyn iske asyryp jatqan joǵary oqý oryndary men kolledjder basshylarymen jáne stýdenttermen kezdesti. Júrgizilip jatqan jaqsy is­terge qanyqty. – «Serpin-2050» baǵdar­lamasynyń túpki maqsatyn tú­sinesizder dep oılaımyn. Eń­bek rezervteri ty­ǵyz aı­maqtyń balalary tegin bilim alyp, kadry az aýdan­darǵa ornalastyrylady. О́mir­diń qaı salasy bolsyn sol­tústik ob­lystarǵa maman kerek. My­saly, memlekettik tap­syrysta pedagogıka maman­dyqtary boıynsha 5,5 myń oryn bólinedi. Sonyń 1050 orny tek «Serpin-2050» baǵ­darlamasynyń enshisinde. О́ıtkeni, soltústik óńirge pedagogıka mamandary kerek-aq. Bul – qyrýar qarjy. Tegin bilim, shákirtaqy, kol­­ledjdegi stýdentter úshin kıimge deıin alynady, barlyq stýdentterge jy­­­lyna úıine eki ret baryp kelý úshin jolaqysy da tólenedi. Osynyń bar­ly­ǵy bolashaqta elimizdiń soltústik oblystaryndaǵy ma­mandar tapshylyǵyn she­shý maqsatynan týǵan. Oǵan búgingi stýdentter de jaýap­kershilikpen qaraýy tıis, – dedi Tahır Balyqbaev. Stýdentterdiń barlyǵy da osy baǵdarlamamen tegin bilim alatynyna rıza eken­digin jetkizdi. Olardyń bo­ıynda elge, Otanǵa degen patrıottyq qulshynys ta myǵym. Ońtústik jas­tary Qostanaı óńirine kók­temniń altyn kúrek je­lindeı jyly lep ákelgen tárizdi. Erteń bilikti maman bolyp qalyptasatyn, osynda qalyp, ósip-ór­kendeıtin olardyń bola­shaǵynan jaıqalǵan máýeli baqtyń qarasy kórin­gendeı bolady. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan». QOSTANAI.