Qaýipti qarýdyń zardaby zor

El men jer taǵdyry, ol týraly aıtylǵan áńgime – barshaǵa ortaq. Vashıngtonda ótken jıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaevtyń sóılegen sózine qatysty Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı memlekettik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıtetiniń professory Naǵbý QAMAROVAMEN pikirlesken edik. – Naǵbdý Sultansıyqqyzy, alys-jaqyn shetelderdegi ahýaldarǵa qaraı otyryp, árbir máseleni soǵys arqyly sheshýden taıynbaýshylyq sıpat alyp bara jatqandaı áser beredi. Siz qalaı oılaısyz? – Soǵystyń jaqsy emes eken­digin bile turyp, san myńdaǵan jazyqsyz jandardyń oqqa ushyp, analardyń jesir, balalardyń jetim qalatynyn bile turyp, qarýǵa júginý, máseleni soǵys ar­qyly sheshý­ge árekettený XXI ǵasyrdyń bilim­di, bilikti adam­daryna jaras­paıtyn áreket. N.Nazarbaev «Álem. XXI ǵasyr» manıfesin de soǵys týraly «jer órkenıeti 15 myńnan astam soǵys­ty, ıaǵnı ár jyl saıyn 3 so­ǵysty basynan ótkergen. Olar­da júzdegen mıllıon adamdar qaza taýyp, jer betinen qalalar men elder joǵalyp, mádenıetter men órkenıetter joıylǵan» dep bastady. Osynshama úreıli derek­terdiń ózi talaıǵa oı salýy tıis. Qazir tehnologııanyń tańǵajaıyp jetistiktermen tolyǵyp, aıryqsha damý deńgeıine jetken kezinde qarý túrlerimen ózgeni tańǵaldyrýǵa da, ózgemen básekelesip, talasyp-tartysýǵa da bolmaıdy. Eń qaýip­tisi – jer ǵalamsharyndaǵy tir­shi­lik ataýlyǵa zardabyn tıgi­zetin ıadrolyq qarý bolyp tur. Bul joıqyn qarýdyń qasiretin barlyq el, barlyq saıasatkerler bilse de, odan bas tartýǵa asyǵar emes. Asa qaterli qarýdyń arty­na jasyrynǵan qaýipsizdik, beı­bit­shilik baıandy bola ma? Áńgime – osynda. Sondyqtan, bizge de, bas­qaǵa da, ásirese, qarapaıym ha­­­lyq­­qa, jas býynǵa, besiktegi beık­úná búldirshinge beıbitshilik, tynysh­tyq kerek. Barsha halyqtyń kókeıindegi jalǵyz qajettilik – osy. Bizdiń Elbasymyz bul máse­leni AQSh-taǵy sammıt minb­eri­nen durys jáne der kezinde aıtty. – Iаdrolyq qarýlardyń lań­ke­sterdiń qolyna túsý múm­kindigi de aıtyldy... –  «Men qaýip etkennen aıtamyn» demekshi, demek, mundaı qaýip bar degen sóz. Bul lańkesterdiń biz bilmeıtin maqsat-josparlarynyń biri de bolýy múmkin. Bul týraly Elbasymyz sammıtte «ıadrolyq qarýdy taratpaý týraly shart óziniń mindetterin oryndaı almaı otyr. Ajal sebetin qarý men ony daıyndaý tehnologııalary iri derjavalardyń qosarlanǵan standarttarynyń saldarynan búkil álemge taraýda. Olardyń terrorshylar qolyna túsýi – ýaqyt óte kele ábden bolýy múmkin nár­se», dedi. Rasynda, ıadrolyq qarý­lardyń terrorshylardyń qoly­na túsip qalýynan qorqýymyz jáne aldyn alyp, saqtanýymyz ke­rek. N.Nazarbaev osy maqsatta álem­niń san mıllıondaǵan tur­ǵyn­daryn – saıasatkerler men jas­tar­dy, ǵalymdardy, óner adam­da­ryn ıadrolyq qarýdan bas tartyp, azat álemge qaraı sanaly túrde um­tylý­ǵa shaqyrdy. Sondaı-aq, qy­ryp-joıatyn atalmysh qarý túrin ón­di­rý­di qadaǵalaý qajettigin usyndy. Qazaqstannyń áleýeti jaǵynan álemde tórtinshi kúshke ıe ıadrolyq qarýdan bas tartýy, Semeı synaq polıgonyn jabýy – Elbasy aıtqan «azat ómirge umtylýdyń» sóz júzin­degi naqty dáleli bola aldy. Semeı­degi synaq polıgonynyń ja­bylýy álemdik tájirıbedegi al­ǵash­qy jáne birden-bir oqıǵa eken. El­ba­synyń sózi amerıkalyq saıa­sı ba­sy­lymda jarııalanǵanyn oqyp-bilip otyrmyz. Bul Elbasy sózi­niń mańyzdylyǵynyń, búgingi kún­niń tamyryn dál basyp, er­teń úshin saqtandyrýynyń du­rys eken­digin ózgelerdiń moıyn­daýynyń kóri­ni­si dep bilemin. «Endigi soǵysta jeńim­paz bolmaı­dy» eken, olaı bolsa soǵyssyz ómir súrgenge jeter baılyq joq. Barlyq memleketter qandaı jaǵ­daı bolmasyn, qandaı qıyn másele bolmasyn, osy ustanymdy eń basty orynǵa qoısa ǵoı! Áńgimelesken Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,  «Egemen Qazaqstan». Mańǵystaý oblysy.