Ant rásim úshin qabyldana ma?

Dástúrli qazaq qoǵamynda handarmen qatar halyq arasynan shyq­qan bılerdiń yqpaly da, róli de jo­ǵary bolǵany belgili. Bıge qatań talap­tar qoıylǵan. Olar saılanǵan joq, halyqtyń arasynan iriktelip shyqty.

03 Aqpan, 2020

Ata kásipten nege qashady?

Bizdiń qazaq álmısaqtan baılyqty malmen ólshegeni málim. Ony bata-tilek, maqal-mátel, jyr-dastandarǵa qarap-aq ańǵarýǵa bolady.

31 Qańtar, 2020

Smartfonnyń zııany

2011 jyly Dúnıejúzilik den­saýlyq saqtaý uıymy uıaly telefonyn paıdalaný adam densaýlyǵyna zııan­­syz degen pátýa aıtqan edi. Qa­­zir bul uıym joǵarydaǵy aıt­qan sózinen aınýǵa májbúr bolyp otyr. О́ıtkeni, sońǵy kezde qo­ǵam ómirine dendep engen «aqyl­dy» telefondardyń adam densaý­ly­ǵyna, sonyń ishinde balalarǵa zııa­ny týraly pedıatr-dárigerler da­byl qaǵýda.

30 Qańtar, 2020

Taksı jáne toıymsyzdyq

Munyń sońy shetelden kelgen qonaqtardyń elimizge degen senimine selkeý túsiretinin kórip júrmiz. Nege deısiz ǵoı. Tarqatyp aıtaıyq.

29 Qańtar, 2020

Kóshe boıyndaǵy mádenıet

Ata-babalarymyzdyń baıyrǵy yrym-tyıymyn eskersek, qazaq túnde úıden kúl shyǵarmaǵan, sebebi kúl tógilgen jerdi basýǵa bolmaıdy, túrli jamandyq ataýly kúlmen birge kóshedi, kúlden shyqqan jamandyq adamnyń ózimen birge úıine ilesip barady dep saqtandyrǵan.

28 Qańtar, 2020

«Bir kózdi» dáý

Negizi bıznes bastaý qıyn emes. Qarjysy bar adam jospar quryp, túrli jobalar bo­ıynsha kásibin bastaı beredi. Biraq bıznesti qarqyndy damytý qıyn. Árıne, memleket shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń damýy úshin qanshama kómek jasap jatyr. Atap aıtqanda, bızneske qoldaý kórsetý maqsatymen túrli tekserister júrgizýge moratorıı engizildi. Shaǵyn jáne mıkro bıznes salyqtan bosatyldy. Osynyń nátıjesinde elimizde qolǵa alǵan kásibin dóńgeletip, qanshama adamdy jumyspen qamtyp, sapaly ónim shyǵaryp jatqan kásipkerler kóp. Qalaı aıtsaq ta, bul sala aýyl turǵyndaryna turaqty jumys berip, jumyssyzdyqty azaıtýy tıis.

27 Qańtar, 2020

«Halal standarty» degen ne?

Sońǵy jyldary álem ekonomıkasynda «Halal standarty» deıtin júıe paıda boldy. Tipti Dúnıejúzilik saýda uıymynyń quramynda «Total Global Halal industries» atty qurylym óz jumysyn sátti júrgizip kele­di. Qurylymnyń quryltaıshysy – Malaı­zııa. Bul elde shyǵarylatyn ónimniń 95 paıyzy halal standartqa saı.

24 Qańtar, 2020

Poster-patrıottyq jasasyn!

Bala kezimizde bizdiń shap-shaǵyn aýyl­dyń ár jerinde «kúnkósem» turatyn. Kon­tor­dyń, qazirgishe ákimdik keńsesiniń – aýyldyń eń kórikti jeriniń aldynda Ilıch­tiń basyna telpek kıip, oń qolymen jar­qyn bolashaqty nusqap turǵan beınesi boldy.

23 Qańtar, 2020

«Aqylǵa sáýle qonbasa...»

Intellıgent – ıntellekt ıesi degen sóz. Abaısha aıtqanda «esti adam». «Intel­lıgensııa» sózin álemdik ádebıetke alǵash 1860 jyldary engizgen jýrnalıst Boborykın bul uǵymdy «shyǵarmashylyq jumyspen hám oı eńbegimen aınalysatyndar» degen maǵynada qoldanǵan.

23 Qańtar, 2020

Demografııa dabyly

Byltyr elimizde kedeılik shegindegi kóp balaly analar men otbasylardy qoldaý­ǵa arnalǵan is-sharalar qabyldanǵany belgili. Bıyl ataýly áleýmettik kómek berý júıesine birqatar ózgertýler engizilip, tabysyna qaramastan 4 jáne odan da kóp balasy bar otbasylarǵa turaqty járdemaqy jáne tabysy tómenderine oǵan qosa ataýly kómek berile bastady.

22 Qańtar, 2020

Aǵa men ini

1980-jyldardyń ortasynda «Komso­molskaıa pravda» gazeti Máskeý turǵy­ny, Jýkovskıı atyndaǵy áýe-áskerı akademııasynyń túlegi, teh­nıka ǵy­lym­darynyń doktory, professor, polkovnık Raýnaq Esen­berlınge óz ómirine áser etken tulǵa jaıly es­telik jazyp berý­di ótinipti. Raýnaq kókemiz ári-beri oılanyp «Men úshin erekshe adam» degen taqyryppen jalǵyz aǵasy, taý tulǵaly jazýshy Ilııas Esenberlın jaıly qalam tartqan eken.

21 Qańtar, 2020

Qyzmetimiz – máńgilik ǵumyrymyz úshin...

Bul qazaqtyń baǵa jetpes kıe­li­si ne? Táýelsizdigi. Eldigi.

21 Qańtar, 2020

Qymbatqa alyp, arzanǵa beretini nesi?!

Búginde «Importtyń bári keremet, bári sapaly» deıtin uǵym-túsinik sanadan ysyryla basta­ǵan­daı. Sondyqtan óz elimizde óndi­riletin, sonyń ishinde, ásirese aýyl sharýashylyǵy salasynda eńbek etip júrgen jerlesterimizdiń tabı­ǵı, qunary mol ónimderine degen yqy­la­sy­myz oıanyp keledi.

20 Qańtar, 2020

«Ádilet, shapqat kimde bar...»

Jastar jyly jemisin bere bastady. Keshe Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Prezıdenttik kadr rezervine iriktelgen, elekten ótken, júzden júırik shyqqan jigerli jastardy Aqordaǵa arnaıy shaqyryp, pikir­lesti. Bul júzdesýden bolashaqta el bıli­gine aralasatyn jastardyń qanattanyp ári jaýap­kershilik júgin arqalap shyqqany anyq.

17 Qańtar, 2020

Gendik modıfıkasııa qateri

Qazirgi tańda adamzatty alań­datyp otyrǵan dúnıe azyq-túlik ónim­­deriniń gendik modıfıkasııaǵa ushy­­raýy. Bul degenimiz – jasandy jolmen laboratorııa jaǵ­daıynda óndirilgen, qazaqsha aıt­qanda býdan ónimder. Mysaly, AQSh-ta jemis-jıdekke jandy or­ganızmniń DNK-syn qosyp býdan ónim shyǵarý isi áldeqashan jolǵa qoıyl­ǵan. Bul tájirıbe qazir Qytaı eko­nomı­kasynyń da jetistigi sanalýda.

16 Qańtar, 2020

Oı qushtyrǵan oqtumsyqtar

Jańa jyl Taıaý Shyǵystaǵy jan túr­shigerlik shıelenisti áskerı oqıǵalarmen bastaldy. Zymyraǵan ýaqyt kóshinde taǵy da adam ómirin joıǵysh zymyrandar alǵa shyqty. Alǵashqy zymyran (AQSh) Irannyń áskerı qaıratkeri general Kasem Sýleımanıdiń ómirin qıdy. Úshinshi dúnıejúzilik soǵys bastaldy degen dabyldyń qaǵylǵany tekten-tek emes edi, kúlli Iran eli dańqty generalynyń kegin qaıtarý úshin atqa qonǵan.

15 Qańtar, 2020

Ar ilimi hám arylý

Lev Tolstoı ataqty «Arylý» (Voskresenıe) romanynda kezinde jigittik jeliktiń jetegin­de ketken jas bekzadanyń kúnádan arylyp, sol arqyly kisilik kemel­dikke jetýiniń kezeń­derin keremet sýretteıdi. Romanda aryna daq túsirgen Maslovanyń aldynda aqtalýdan bas­tap, qoǵamnyń shynaıy keıpimen hám óziniń ishki jan dúnıesimen betpe-bet kelip, arpalysý arqyly arylǵan, tulǵalyq tolysýdyń satylarynan súrinbeı ótken Nehlıýdovtyń talaıly taǵdyry arqyly Abaısha aıtqanda «tolyq adamǵa» aınalǵan Tolstoıdyń ózin kórgendeımiz. Sondyqtan bul shyǵarma bizge uly jazýshynyń basty týyndysy bolyp kórinedi.

14 Qańtar, 2020

«О́z basyńa tilemegen isti bireýge isteme»

Rýhanı-adamgershilik qu­ndy­lyq­tar, ulttyq-halyqtyq dás­túr­ler, izgi­lik pen sulýlyqqa taban ti­regen ǵıb­ratty ataly sózder – qo­ǵam­nyń órkendep-gúldenýine keń óris, ha­lyq­tyń tarıhı sanasynyń jeti­lý­i­ne orasan múmkindik týdyrady.

14 Qańtar, 2020

Býdan ónimniń zııany

Qazirgi tańda adamzatty alań­datyp otyrǵan dúnıe azyq-túlik ónimderiniń gendik modıfıkasııaǵa ushyraýy. Bul degenmiz – tabıǵı emes jasandy jolmen laboratorııa jaǵdaıynda óndirilgen, qazaqsha aıtqanda býdan ónimder. Mysaly, AQSh-ta jemis-jıdekke jandy orga­nızmniń DNK-sin qosyp býdan ónim shyǵarý isi áldeqashan jol­ǵa qoıylǵan. Bul tájirıbe qazir Qy­taı ekonomıkasynyń da «jetistigi» sanalýda.

13 Qańtar, 2020

Áýe apaty: halyqtyń kókeıinde suraq kóp

Bul kúnde ushaqpen ushýdy kim qalamaıdy deısiz. Barar jerińe tez jetkizetin ári jaıly da jyly, sándi ushaqtan artyq ne bar? Biraq ushaqtyń qaýipsizdigi sońǵy kezde senimge selkeý túsire bastady. Endi osy adam ómirin jalmaıtyn ushaq apattaryn boldyrmaý nemese onyń aldyn alý múmkin be degen suraq kimdi bolsa da mazalaıtyny anyq.

10 Qańtar, 2020