Pikirler
Aý, aǵaıyn, osy aragidik tas týraly, «tas» sóziniń sanamyzǵa sińgen sireý uǵymy týraly bir sát oılanyp kórdik pe? Myna kúıbeń tirlikte soǵan murshamyz da kele bere me? Qaıyrymsyzdyqty, qataldyqty «qara tas», «tas baýyr», «tas júrek» dep beıneleımiz. Sóıtip, tastyń súıkimin ketiremiz. Al osylaı degende tasqa obal jasap júrgen joqpyz ba?!
03 Tamyz, 2017
Halyqqa qajet quqyqtyq aqparat
Búgingi aqparattyq qoǵamda halyqtyń quqyq júıesindegi zańnamalyq ahýalmen qulaqtanyp otyrýy asa qajet. Qazir dúkenge kirip azyq-túlik alǵannan bastap, baspanańdy resimdeý, qyzmetke ornalasý sııaqty áleýmettik-turmystyq is-árekettiń bárinde adam óz quqyn anyq bilip, jańa zańdyq normalarmen tanys bolmasa erteńgi kúni opyq jeýi yqtımal.
03 Tamyz, 2017
Alyppen kórshiliktiń artyqshylyǵy
Táýelsizdiktiń shırek ǵasyrdan astam ýaqytynda elimiz óziniń ishki-syrtqy saıasatyn, alys-jaqyn eldermen qarym-qatynasyn qalyptastyra otyryp, eseıý jyldaryna qaraı qadam basýda. Árıne, alyp memleketterdiń ortasynda ornalasqandyǵy óz aldyna, onyń ústine ǵasyrlar boıy óz tizgini ózine tımeı, bodandyqtan kóz ashpaı kelgen elge táýelsiz ekonomıkalyq saıasat júrgizý jeńil bolmaıtyndyǵyn kózi qaraqty, oıly oqyrman jaqsy túsinse kerek.
02 Tamyz, 2017
Úlken dúnıeniń bári usaq nárseden bastalady. Adamnyń mádenıettiligi de solaı, qolyndaǵy temeki tuqylyn beı-bereket laqtyra salý usaq nárse sııaqty. Biraq sodan adamnyń mádenıettiligi kórinedi. Ishki mádenıeti joǵary, jaqsy tárbıe kórgen adam eshqashan qolyndaǵy qoqysty shasha salmaıdy, qandaı alysta bolsa da tastaıtyn jáshik izdeıdi, tipti tappasa barynsha eleýsiz etip, shashylyp jatpaıtyndaı qylyp tastaýǵa tyrysady. Otyrǵan jerine beı-bereket túkire beretinderden de adamnyń mádenıettiligi kórinedi. Sol sııaqty patrıottyq sezim, týǵan elge degen súıispenshilik te usaq nárseden ańǵarylady.
01 Tamyz, 2017
Buryndary bireýlerdiń qajyrlylyqpen tyndyryp tastaǵan bir isin kórgende nemese kóp aldynda qasqaıyp turyp aıtyp salǵan qara qyldy qaq jaratyndaı batyl sózin estigende «Áı, azamat eken, naǵyz jigit eken!» dep japa-tarmaǵaı rızashylyq bildirip, tańdaı qaǵyp tańqalǵandaı bolyp jatýshy edik.
01 Tamyz, 2017
Qazirgi zamanda dúnıe esigin ashqan ár sábı jetistikke jetemin, tanymal bolamyn dep keletin tárizdi. Oǵan bar jaǵdaı jasalǵan: buqaralyq aqparat quraldary, teledıdar, ınternet jelisi, toqtaýsyz júrip jatqan jarnama. Jetistikke jetý, tanymal bolýdyń qyr-syry nede? Neden bastaý kerek, qandaı jolmen júrý kerek, josparyń anyq pa, qandaı kitaptardy oqısyń, kimmen dos bolasyń, aınalańda kim bar, osy jáne budan da basqa sansyz suraq aldyńda turary anyq jáne onyń bári adamǵa áser etpeı qoımaıdy, árıne.
31 Shilde, 2017
Ánsheıinde áńgimeniń tıegin onsha kóp aǵyta bermeıtin, odan da kókeıindegisin aq qaǵazdyń betine tap-tuınaqtaı etip túsirip ákelýdi qup kóretin belgili qalamger, ǵalym Myrzageldi Kemeldiń týǵan jerdi súıýdiń minsiz úlgisi týraly aıtqan myna bir sózi kim-kimge de úlken oı salarlyq edi.
28 Shilde, 2017
Kún úsh táýliktiń ishinde Jer betine onyń boıyndaǵy barlyq barlanǵan otyn qorlarynyń qýatyna teń qýat jóneltedi eken. Alaıda, soǵan qaramastan onyń sáýlesin turmys pen ekonomıkaǵa qajetti qýat kózi retinde ıgerý máselesi adamzat qoǵamynda endi ǵana bastaý alyp otyr deýge bolady. Qazirgi ýaqytta kún sáýlesinen alynatyn qýattyń álemdik energetıkalyq óndiristegi úlesi 1 paıyzǵa da tolmaıdy. Biraq bul – áli bastamasy ǵana. Keıbir sarapshylardyń boljamy boıynsha, endi bir 35 jyldan keıin kún sáýlesi Jerdegi adamzat óndiretin qýattyń eń basty kózine aınalatyn bolady. Bul boljamdy Halyqaralyq energetıkalyq agenttiktiń mamandary da rastap otyr. Olardyń pikiri boıynsha da 2050 jylǵa taman kún energetıkasynyń úlesi otynnyń basqa túrleriniń bárinen basyp ozýy tıis. Iаǵnı, kún sáýlesiniń qýaty qazirgi munaıdy almastyratyn bolady.
28 Shilde, 2017
Uly Dala ımperııasyn qudiretpen negizdegen Shyńǵys hannyń keremet qabilet-árekettermen muzdaı qarýlanýy, ózi tapqan-tanyǵan ónerin, ónegesin, tájirıbesin memleket basqarý isinde danalyqpen qoldana bilýi, 1206 jyly mamyr aıynda Onon ózeniniń bas-taýynda Kerýen-Saraıda bahadúrler, kósemder, aǵyl-tegil shubyrǵan taıpalar, palýandar, qusbegiler, atbegiler, jyrshylar jınalyp, Uly quryltaı uıymdastyryp, eski zańdardy iriktep-suryptap, tańdamalylaryn birtutas júıege túsirip, saıası-tarıhı, áskerı, quqyqtyq-konstıtýsııalyq qujat «Uly Jasaqty» málim etýi – mine, zamanalyq tulǵanyń osyndaı baı, baıtaq epıkalyq shejiresi túgesilmeıdi.
27 Shilde, 2017
Kezinde Ýınston Cherchılldiń aıtqan: «Bireýge jasaǵanyń ózińe qaıtyp keledi» degen naqyl sózin kópshilik jaqsy biletini anyq. Muny ol oıynan shyǵaryp aıtpaǵany jáne málim. О́z basynan ótken oqıǵadan ómirlik qaǵıda túıgeni deımiz.
27 Shilde, 2017
Muǵalim bedeli jáne repetıtorlyq
Qazir mektep abyroıy, muǵalim bedeli týraly kóp aıtamyz. Burynǵy ortalyqtandyrylǵan bilim berý júıesi dáýir damýyna qaraı ártaraptandyryldy. Sonyń biri – ata-analardyń qalaýyna qaraı túrli tásilder boıynsha aqshasyn tólep, repetıtor jaldaý.
26 Shilde, 2017
О́ńirlik qaýipsizdiktiń yqpaldy tetigi
Qazaqstan Respýblıkasynyń syrtqy saıasaty birneshe strategııalyq qaǵıdattarǵa negizdelgen. Olardyń bir bóligi eldiń ulttyq qaýipsizdigin, qorǵanysqa qabilettiligin jáne egemendigin jan-jaqty qamtamasyz etýge, óńirlik jáne jahandyq turaqtylyqty nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
26 Shilde, 2017
Sońǵy jyldary túrli telearnalarda tok-shoýlar kóptep paıda bola bas-tady. Olardyń arasynda kórermender yqylasyna bólenip, ózindik syr-sıpatymen erekshelenetinderi de joq emes. Máselen, Beısen Quranbek, Aman Tasyǵan sııaqty jýrnalıster júrgizip kele jatqan tok-shoýlar kópshilik kóńilinen shyǵyp júr. Degenmen, birqatar tok-shoýlarda kóterilgen máselelerdi talqylaý barysynda «bir qaınaýy ishinde» ketip jatatyn jaǵdaılar da kezdesip qalyp turady. Ondaı jaıttar keıbir jýrnalıst áriptesterimizdiń teledıdar arqyly qozǵaǵaly otyrǵan taqyrypty jan-jaqty zerttep, máselege tereńirek úńilmeýiniń saldarynan oryn alatyn sııaqty. Ekinshiden, qazaq tildi tok-shoýlarda kóbine jastar pikir aıtyp jatady. Tirshilikte bolyp turatyn, tájirıbeli degen úlkenderdiń ózi keıde sheshimin tabýda qınalyp qalatyn san-qıly jaǵdaılar týraly ómirge endi ǵana qadam jasaı bastaǵan adamdardyń oı-pikirler aıtýy qanshalyqty durys degen kúmán da osyndaıda týyndaıdy.
25 Shilde, 2017
– Qymbatshylyq asqynyp tur. Báriniń de baǵasy ýdaı! – Nege olaı? – О́ıtkeni, ar-uıat arzandap, ımandylyqtyń eńsesi eńkish tartqan kezde materıaldyq qajettilikterdiń quny sharyqtaıtyny zańdylyq. Bir tanysymmen bolǵan bul shaǵyn dıalog meni ájeptáýir oılandyryp tastady...
25 Shilde, 2017
Urlanǵan qundylyq jáne uıaly telefon
Astanada jasalǵan urlyqtyń 80 paıyzy – qalta urlyǵy, eń kóp qoldy bolatyn buıym – qalta telefon. Ishki ister mınıstrligi habarlaǵan aqpar osyndaı. Laqtyrǵan taıaǵyń quqyq qorǵaýshylarǵa tıetin qalada osylaı bolǵanda, basqa qalalarda da «uıalynyń» urlyǵy kóp bolmasa az emes syńaıly.
24 Shilde, 2017
Estııar shaqqa ilingende egde kisilerdiń aýzynan «árkimniń týǵan jeri Mysyr shári» degen sózdi jıi estıtinbiz. «Áı, osy shaldar da aıta beredi, «Myń bir túndegi» Mysyr qaıda, mımyrt jatqan bizdiń aýyl qaıda?» dep, sheńgel sharbaqty shaǵyn aýyldyń kórinisine onsha kóńil toǵaıta qoımaıtynbyz.
24 Shilde, 2017
Jasandy ıntellektini qoldaıtyndar da, qoldamaıtyndar da kóp. Sońǵy kezderi osy taqyrypqa baılanysty kitaptar men túrli materıaldardy oqı júrip, jasandy ıntellektini qoldamaıtyndar qataryn taǵy bir adamǵa kóbeıtken sııaqtymyn.
21 Shilde, 2017
Qadaǵańnyń – ataqty aqyn Qadyr Myrza-Áliniń «Qazaq osy!» degen atpen keń taralǵan, tamasha maqamdy ánmen shalqyta shyrqalatyn óleńin bilmeıtin adam kemde-kem bolar, sirá. Sheteldik meımanǵa qazaqty tanystyrý retimen jazylǵan óleńniń aıtary astarly, maǵynasy qatparly. Osyndaı forma arqyly keńestiń ár sózden pále izdegen qyraǵy kózderin adastyryp ketken aqyn shyn máninde qazaq degen halyqtyń jan dúnıesin, bekzat bolmysyn jarqyratyp ashyp, kóziqaraqty jurtqa ulttyń keremet qasıetterin tamyrshydaı tap basyp tanyta bilgen.
21 Shilde, 2017
Qyrǵyzstan: saılaý «dúbiri» men «kúbiri»
Kórshimiz Qyrǵyzstanda kezekti prezıdenttik saılaýǵa kandıdat retinde tirkelýge nıettengen úmitkerlerdiń qujattaryn qabyldaý bastalǵanyna bir aıdan asty. Kandıdattardyń saılaýshylarmen kezdesip, úgit-nasıhat jumystary 10 qyrkúıek pen 14 qazan aralyǵynda júrgiziledi. Al prezıdenttik saılaý 15 qazanda ótedi.
20 Shilde, 2017
Jaqynda bir fırmaǵa jıhaz jasaý jóninde tapsyrys berdim. Obaly ne kerek, tapsyrysymdy sóz aıtpastan qabyldap, aqshamdy da qaǵyp aldy. Sóıtti de, kútińiz, úsh kúnnen keıin daıyn bolady dedi. Rıza bolyp men kettim. Arada úsh kún ótkende telefonym shyr ete qaldy. Baıaǵy ózim tapsyrys bergen fırma eken. «Keshirińiz, jumys kóbeıip ketkendikten sizdiń tapsyrysyńyzdy ýaqytynda oryndaı almaıtyn bolyp otyrmyz.
19 Shilde, 2017
