Pikirler
Qazaqtyń bastaý bulaqtaı tunyq tiline kim tamsanbaǵan deısiz. Áýezdiligin ánge teńegen. «Fransýz tili Eýropaǵa qalaı áser etse, qazaq tili túrki mádenıetine dál solaı áser etken», depti V.Radlov.
23 Tamyz, 2017
Halyqaralyq belsendiliktiń belesteri
Elimiz táýelsizdik alǵaly beri aımaqtaǵy kórshiles memlekettermen salystyrǵanda halyqaralyq sahnadaǵy belsendiligimen aıryqsha kózge tústi. Qazaqstan halyqaralyq yntymaqtastyq salasynda burynǵy keńestik elder arasynda eń belsendi, jańashyl memleket retinde tanyldy. Álbette, bastapqyda eshkim dál osyndaı belsendilikti Qazaqstannan kútpegeni anyq.
23 Tamyz, 2017
Jýrnalıstıka – mártebeli mamandyq
Keıingi kezderi jýrnalıstıka tóńireginde júıkege tıerlik júıesiz sóz kóbeıip ketti. Aıaq astynan Amerıka ashýǵa áýes áldekimder ártúrli «sáýegeılik» áńgimeler aıtýmen álek.
22 Tamyz, 2017
Orynsyz sán-saltanatqa oryn joq
«Úmit etken kóziniń nury» dep sanaıtyn qarashyǵynan, ásirese jalǵyz ulynan qazaq eshteńesin aıamaıdy. Baryn salyp, bárin shashyp eshkimge uqsamaıtyndaı toı jasaýǵa tyrysady.
22 Tamyz, 2017
Qazaq halqynyń kóne mýzykalyq aspaptary týraly aıtatyn bolsaq, ol eshbir halyqtyń qundylyǵyna uqsamaıtyn, óz aldyna bólek shalqyǵan jeke bir shalqar aıdyn-aý. Taýqymet shekken taǵdyrlar sekildi tarıh tolqynynda bulardyń biri múlde joǵalsa, endi birazy áli de qaıta óńdep, jetildire túsýdi, tereń zertteý men taldaýdy qajet etetinin ýaqyt-tóreshi dáleldep baǵýda.
21 Tamyz, 2017
Qoǵamnyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń alǵysharty retinde adamdardyń ál-aýqaty men densaýlyǵynyń sapasyn salystyra otyryp baǵalaý úrdisi álemde alǵash ret 1974 jyly Kanadanyń densaýlyq saqtaý mınıstri Mark Leılondtyń resmı baıandamasynda aıtylypty. Biraq, dál qazirgi jaǵdaıda bul túsinik túbegeıli ózgerip keledi...
21 Tamyz, 2017
Patshanyń barymtasyna, keńestik kezeńniń kúnde qyryq qubylǵan qýlyǵyna boı aldyrmaı, tunyq oıyna daq túsirmeı ótken naǵyz ult kósemi Álıhan Bókeıhan: «Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet qylmaı qoımaımyn. Ultyna, jurtyna qyzmet etý − bilimnen emes, minezden», dep edi. Shynynda, ol kezde bilim kem, minez myqty edi. Qazir bilim ushan-teńiz, biraq ulttyq minez olqy, ala-qula, til múkis, namys pen ar aqshaǵa táýeldi bolyp barady.
18 Tamyz, 2017
Jumysty jalǵastyrar jastar qaıda?
Qolynda qolaqpandaı dıplomy bola tura jas mamandardyń aýylda jumys isteýge qulshynysy joq. Kóbiniń oıy − qyzyǵy men ý-shýy kóp qalada qalyp, ózindeı órim jastardyń ortasynda bolý. Bul úshin olardy kústanalaýdyń da jóni joq shyǵar, bálkim. О́ıtkeni, qalada tura ma, aýylda tura ma, árkimniń óz qalaýy. Solaı desek te, jastar jappaı qalaǵa qaraı aǵylyp jatqanda qazaqtyń altyn besigi – aýyldarymyzdyń keleshegi qalaı bolmaq? Bala sany jetpeı, mektepter men basqa da mekemelerdiń jabylýy jalǵasa berse, ata-baba kásibin jalǵastyratyn laıyqty izbasarlar joq bolsa, aýyldardyń erteńgi kúni ne bolmaq? Oılaýdyń ózi qorqynyshty.
18 Tamyz, 2017
Táýelsizdik degenimiz – máńgilik kúres
Keshkilik alleıada serýendeıtin osy bir kishipeıil, mádenıetti kisini jıi kórip qalamyn. Alǵashynda bas ızesip qana júrdik. Birte-birte til qatysyp, trotýardyń jıegindegi sákige tize búgip, áńgime-dúken quratyn boldyq.
17 Tamyz, 2017
Kıkiljiń kelissóz arqyly sheshiledi
Búgingi tańda álemdi alańdatqan máseleniń biri Koreı Halyq-Demokratııalyq Respýblıkasynyń ıadrolyq qarýǵa qol jetkizý saıasaty bolyp otyr.
17 Tamyz, 2017
EKSPO eki aınalyp kelmes saǵan...
Alashtyń altyn alqasyndaı Astananyń ajar-kórkine aspandaǵy aı qyzyǵyp, kóktegi kún súısingendeı. Saryarqadaǵy shamshyraqtaı samala shahar qazir tipti qulpyryp tur. Sulýlyǵy kóz sýyrǵandaı. Jer-jahannyń jetistikteri jaınap tórinde tursa, bes qurlyqty betine qaratar bedel jınamaı qaıtedi endi.
16 Tamyz, 2017
El bolǵan soń adamdar arasynda daý-damaı da oryn alyp jatady. Mundaı keleńsiz jaǵdaılardyń órshimeýi úshin aıypty degenderdi ustap, qamaý amaldarymen tosqaýyl qoıý jetkiliksiz bolatyny belgili. Onyń báriniń aq, qarasyn anyqtap, durysty – durys, burysty – burys deýde aqıqat pen ashyqtyq qajet. Sonda ǵana qylmystyq isti izgilendirý qaǵıdaty aıqyndalady. Bul Elbasynyń tapsyrmasyna saı, qylmystyq prosesti jańǵyrtý bolyp tabylady.
16 Tamyz, 2017
Elimizde oqý granttarynyń ıegerleri belgili boldy. Árıne, qaı zamanda bolsa da oqyǵan – bilgir, oqymaǵan – dilgir. Bári bilgir bolǵysy keledi, bárine birdeı bolmaq qaıda? Zeıin men zerdeniń záýde ozatyn tusy – osy. Sondyqtan oqý grantyna ilige almaǵan jas túlektiń jabyrqaǵan janyn et jaqyndary jubatyp jatady. Biraq ómir jubata ma?..
15 Tamyz, 2017
Sonaý 80-shi jyldardyń basynda, jasym áli otyzǵa da jete qoımaǵan kez, aýylymyzdaǵy Ǵalym esimdi úlken kisimen birge kórshi keńsharǵa baratyn boldyq. Avtomashına rólinde jańaǵy kisiniń balasy. Onyń da jasy menimen qatarlas, joldas jigit. Kólikke otyrar shaqta men óz «mártebemdi» bilgendikten artqy oryndyqqa qaraı umtyla bergen bolatynmyn. Jańaǵy kisiniń qatqyldaý shyqqan úni meni kilt toqtatty. «Aldyna otyr! Senderdiń bolashaqtaryń áli alda, sheginshektemeı, ilgeri qaraı talpynyńdar. Biz sııaqty shaldarǵa osy jer de jaraıdy», dep ózi avtomobıldiń artqy esiginen enip, ekinshi qatardaǵy otyrǵyshqa jaıǵasty. О́zin shaldardyń qataryna qosyp otyrǵan kisiniń jasy ol ýaqyttary áli alpysqa da jete qoımaǵan bolatyn.
14 Tamyz, 2017
О́nim óndirýshi utylmaýy kerek
Tabys tabýdyń, kún kórýdiń joly san qyrly. Allanyń aq jolynan taımaı, adal ispen aınalysatyndar da, qýlyǵyna quryq boılamaıtyn, aıla-sharǵysy mol, kezi kelse qyrǵıdaı qaqshyp ketetinder de aýyrdyń astymen júrip-aq mal taýyp, urty maılanatyndar da joq emes. Baı, kedeı demeı ózine «kerek» bolsa, kún men túndi elemeı, bireýdiń múlkin qaqshyp ketip júrgender de, jaıaý urylar da, qaraý pendeler de az kezdespeıtin boldy.
14 Tamyz, 2017
Toı kortejinde tikushaqpen ushý – qundylyq júıesindegi másele
2 tamyz kúni ınternet jelisinde tikushaq bastaǵan toı kortejiniń vıdeosy jarııalanyp, áleýmettik jeli qoldanýshylarynyń qyzý talqysyna tústi. Pikir bildirýshilerdiń aldyńǵy legi oqıǵany qatań synǵa ushyratsa, keıinnen birneshe adam jastardyń áreketin jaqtap shyqty. Artynan sol kortejdiń qatysýshylaryna ákimshilik jaza qoldanǵany belgili boldy. Osy oraıda, jastardyń bul isi ındıvıdtik qalypqa áser ete me; jeke ómir men qoǵamdyq talqynyń shekarasy qandaı degen saýaldar aldyńǵy orynǵa shyqty.
11 Tamyz, 2017
Ana tilimizdi shubarlamaı sóıleıik, qazaq tilinde saýatty jazaıyq dep, ózge tilderden enetin termın sózderge basymyz qatyp júrgende, myna bir jaıt tilimizdiń tazalyǵyna ashyq nuqsan tıgizgeli tur. Buryndary kóshe boılaryndaǵy alabajaq ataýlardy, saýda úıleri men túrli turmystyq qyzmet kórsetý oryndarynyń mańdaıshalaryndaǵy bóten sózderdi túzetý muń bolatyn. Keıde tipti olarǵa kóziń túsip ketkende ózińdi Eýropanyń bir beıtanys qalasynda kele jatqandaı sezinetinsiń. Bul jerde naqty mynadaı-mynadaı oryndardyń aty dep árıne, aǵylshynsha ataýlardy qazdaı tizip kórsetýge bolar edi, biraq odan ne paıda? Bizdiki kórgen-bilgenderimizdi jurtpen bólissek degen oı ǵana.
11 Tamyz, 2017
Qazirgi jahandyq energetıkalyq daǵdarys bir jaǵynan munaı-gaz energetıkasynyń ekonomıkalyq resýrstarynyń shektelýimen, ekinshi jaǵynan búginge deıin ashylǵan balamaly qýat kózderiniń taıaý merzimde energetıkalyq tóńkeris jasaı almaıtyndyǵymen sıpattalady. Sondyqtan adamzattyń erteńgi ıgiligi jolyndaǵy bolashaq tıimdi energııa kózin izdeý qozǵalysy búginnen bastaý alýda. Osy uly qozǵalystyń aldyńǵy leginde «Bolashaqtyń energııasy» uranymen Astanada EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesin ótkizip jatqan Qazaqstan keledi. Kim ne aıtsa, ony aıtsyn, elordadaǵy EKSPO-2017 kórmesi jahandyq energetıkalyq tóńkeristiń ozyq tehnologııalary pash etilgen tarıhı alańǵa aınaldy.
11 Tamyz, 2017
Qoǵamdy taný sol qoǵamda ómir súrip jatqan adamdy tanýdan bastalmaq. Al adamdy taný úshin áýeli onyń tárbıelengen otbasy, oshaq qasy qandaı, soǵan kóńil aýdaramyz.
10 Tamyz, 2017
Qazaq qalamgeri qaı joldy tańdaıdy?
Qazaqstanda 800 jazýshy bar eken. Mańdaıynan shertip sanap shyqqan joqpyz, jobalap aıtqanda osynsha adam qalamgerler sanatynda esepte turatyn bolsa kerek. Bul derekterge degen qyzǵýshylyǵymyz da aıaq astynan oıana ketti.
10 Tamyz, 2017