Pikirler
Páter problemasyn kim sheshedi?..
Qalalyq turǵyndar kúndelikti ómirde mynadaı jaǵdaıdy bastan ótkerip júr: ystyq sýdyń shúmegin burasańyz, aldymen bir-eki lıtr salqyn sý, sodan soń baryp ystyq sý aǵady... Bosqa aqqan esil tirshilik náriniń qunyn ystyq sýdyń baǵasy boıynsha shytyrlatyp turyp qaltańyzdan tóleısiz. Kúnine bir páterdiń ózinen júzdegen lıtr sý osylaısha rásýa bolyp jatqan joq pa? Obal-aı.
16 Mamyr, 2017
Álemdik qoǵamdastyq: oryn men bedel
Álemdik qoǵamdastyq abstraktili uǵym emes, onyń kóshbasshysy – Birikken Ulttar Uıymy. BUU aıasynda memleketter men halyqtar jahandyq máselelerdi birlesip sheshý maqsatynda álemdik qoǵamdastyq quryp otyr. «Álemdik qoǵamdastyq» uǵymyn alǵash ret resmı túrde 1969 jyly BUU Bas Assamleıasynda sóılegen sózinde AQSh prezıdenti Rıchard Nıkson qoldanǵan. Ol: «Búkil tarıhı ǵumyrymyzda biz birinshi ret álemdik qoǵamdastyq bolyp otyrmyz», – dep kórsetken edi.
16 Mamyr, 2017
Qazaq kınosy, eń aldymen, qazaqtyń ózine kerek. Al endi qazaqqa qandaı kıno kerek?
15 Mamyr, 2017
Sońǵy kezderi kitap dúkenderiniń sórelerinen «ıntellektýaldy bestseller» degen serııamen shyǵatyn kitaptardy kórip júrmin. Naqty anyqtamasy bolmasa da, ınternet álemi bul serııaǵa ózinshe anyqtama berýge tyrysady, ıaǵnı bul serııadaǵy kitaptar ermek, kóńil kóterý úshin oqylatyn shyǵarmalar emes, oılandyratyn, pikirtalas týdyratyn shyǵarmalar túri.
15 Mamyr, 2017
Joba jahandyq yqpaldastyqqa jańa serpin qosa ma?
Endi sanaýly kúnderden keıin Qytaı astanasynda «Beldeý jáne jol» atty ekonomıkalyq jobany júzege asyrý barysyn talqylaýǵa arnalǵan forým ótedi. Beıjińdegi aıtýly shara jumysyna 100-ge tarta memlekettiń qatysýy josparlanýda.
12 Mamyr, 2017
Tórtinshi kezeń – múmkindikter maýsymy
Ústimizdegi jyldyń 3-4 mamyrynda Qazaqstan taǵy da álemdik saıasattyń ortalyǵyna aınaldy. Astanada Sırııa daǵdarysyn retteý boıynsha kelissózdiń tórtinshi kezeńi ótti. Kelissózdiń nátıjesinde Reseı, Túrkııa jáne Iran Sırııadaǵy deeskalasııa aımaǵy týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Memorandýmda janjaldasýshy taraptardyń arasynda tikeleı áskerı qaqtyǵysty boldyrmaýdyń sharttary kórsetilgen edi. Bizge málim bolǵandaı, atalǵan memorandýmdy qoldaý úshin Reseı qarardyń jobasyn Qaýipsizdik Keńesine usyndy.
12 Mamyr, 2017
Halyqty kategorııalarǵa bólip, jiktep taldaǵanda, onyń negizgi bóligi qarapaıym halyq ekendigin kóremiz. Bul – kez kelgen ulttyń kem degende 80 paıyzyn quraıtyn eń basym bóligi. Ǵylymı tilmen ony «massa» dep atasa, qazaq baspasózinde «kópshilik, buqara» degen sózdermen «tárjimalap» júrmiz.
11 Mamyr, 2017
Bolashaqtyń mamandyǵy: ol qandaı?
Biz bilim men ıntellekt ústemdik qurǵan HHI ǵasyrǵa aıaq basyp otyrmyz. О́skeleń urpaqty sapaly bilimge baýlýymyz qajet. Bilimniń de barlyq túri qoljetimdi. Biraq biz balalarymyzdy qalaı oqytý kerek ekenin, bolashaqta qınalmaı ornyn tabatyn qandaı mamandyqqa baýlý kerek ekenin bilemiz be?
11 Mamyr, 2017
Tynyshtyq bar jerde baq turady
1992 jyldyń mamyr aıy edi. Bir sharýamen О́skemen qalasyna baryp, sondaǵy «О́skemen» qonaqúıine taban tiredik. Keshtetip dalaǵa shyqsaq, qonaqúıdiń mańaıy tolǵan saqshy-qosshylar. «Ne boldy?» desek, biz jatqan mártebeli qonaqúıge Túrkııadan asa qadirli meıman kelip túsipti. Myna shapqyn sol adamnyń «qamy» kórinedi.
10 Mamyr, 2017
Qurysh qalqan – aǵa urpaq amanaty
Dańqy qolbasshy Baýyrjan Momyshulynyń soǵystan keıingi bir kezeńde Qazaq Keńestik Sosıalıstik Respýblıkasynyń Áskerı komıssarıatyn basqarýǵa qulyqty bolǵanyn ǵalymdarymyz, ásirese, tarıhshylarymyz aıtyp ta, jazyp ta júr. Keńestik atty áskerdiń – kavalerııanyń úzdigi Baýkeń naǵyz Qyzyl Armııanyń tańǵajaıyp qolbasshylarynyń biri – jaýyngerlik «Qyzyl Tý» ordeniniń eń birinshi ıegeri (1918 j.), Keńes Odaǵynyń marshaly (1935 j.) Vasılıı Blıýherdiń synynan ótkeni belgili.
10 Mamyr, 2017
Jaryqtyq Sábeńniń – Sábıt Muqanovtyń «Botagóz» romanynyń aıaqtalar tusynda Kóksheniń keýdesinde turyp qazaq dalasynyń uly taýlaryn jipke tizip shyǵatyny ásirese kónekóz, túrik qulaqtardyń esinde bolar. El men jerdiń qasıet-kıesin bir aýyz sózben túgendegendeı sol ǵıbratty joldardy taǵy bir kókeıde toqyp, kóńilde órnekteýdiń tarıhı sáti endi túskendeı.
05 Mamyr, 2017
Jemqorlyqpen kúres adaldyqty dáripteýden bastalady
Fızıka men astronomııa ǵylymdarynda «qara qurdym» degen túsinik bar. Jerden pálenbaı mıllıon jaryq jylyndaı qashyqtyqta ornalasqan, kóptegen alyp planetalar erkin syıyp kete alatyndaı keńistikti qamtıtyn, aınalasyndaǵylardyń bárin jalmap jutyp alatyn bir ǵajap dúnıe. Onyń mańaıyna jaqyndaǵanda, jaryq jyldamdyǵynyń ózi baıaýlap, ýaqyt toqtap qalady desedi. Osy «qara qurdymnyń» bar ekendigine nemese joq ekendigine áli kúnge deıin ǵalymdar talas qylyp jatady.
05 Mamyr, 2017
Kókiregi oıaý kórermen tushymdy telehabar kórgisi keledi
El-jurttyń arasynda jıi bolamyz. Áńgimeleri men ókpe-nazdaryna qulaq túresiń. Olardyń oı-pikirlerimen mindetti túrde sanasý kerek. «Qazir jurt, ásirese jastar otandyq telearnalardyń habarlaryn kóre bermeıdi. О́ıtkeni, olardy qyzyqtyratyndaı, tartatyndaı habarlar joq. Ulttyq ıdeologııaǵa telearnalar laıyqty nazar aýdaryp otyrǵan joq. Taǵylymdyq, tárbıelik máni joq habarlar óte kóp. Sonda muny eshkim qadaǵalamaı ma?». Mundaı syn-pikirler negizsiz emes.
04 Mamyr, 2017
Syrtqy jáne ishki saıasat ónegesi
Búginde qaqtyǵystardyń aldyn alý álemdegi mańyzdy másele. Shynynda da, álemdegi qazirgi ahýal kóptegen halyqaralyq máselelerdiń shıelenisýi, turaqtylyq pen qaýipsizdikke jańa qaterlerdiń paıda bolýymen sıpattalady. Mundaı jaǵdaılardy sheshý úshin memleketter ózara birlesken is-qımyldar júrgizýi qajet.
04 Mamyr, 2017
Men Betpaqdala Saryarqaǵa ulasqan óńirde, Jańaarqa aýdanynyń Aıshyraq degen jerinde týyp-óstim. Bala kezimizde sáýir ortalaǵanda Shýdan kóshken qalyń kıik Betpaqty kesip ótip, Tasqoraly, Aıdaharly, Oǵyztaý, Sańǵyrý, Qabantaý atalatyn dala taýlary qaraýyldaǵan ulan jazyqqa quıylatyn.
03 Mamyr, 2017
Memleket basshysynyń bıylǵy Joldaýynda ǵylymdy damytýdyń sara joly taǵy da naqty kórsetildi. Iаǵnı, ekonomıkanyń órkendeýi úshin onyń ǵylymı negizdemesi bolýy kerektigi basa aıtyldy. Osy oraıda, óz tarapymyzdan alty usynys aıtyp kórsek...
03 Mamyr, 2017
Perzent týǵan topyraǵynda túleıdi
Qudireti kúshti tylsymnyń beımálim syry kóp-aq. Qudaı-aý, adam balasy úshin týǵan jerge degen súıispenshilikten asqan ystyq sezim bola ma, táıiri? «Kók torǵyndaı kóktemde, Saǵym qýǵan aýylyńnan» qymbat dúnıede ne bar, shirkin?
02 Mamyr, 2017
Kúızelis – kúı ketiretin dert
«Ash bala toq balamen oınamaıdy, toq bala ash bolam dep oılamaıdy», deıdi halyq támsili. Alaıda, bul jerde biz siz oılaǵandaı ashtyq týraly aıtqaly otyrǵan joqpyz. Áńgime basqa. Áńgime osy naqyldyń maǵynasynda.
02 Mamyr, 2017
Sanaýly kúnderden keıin álemdik deńgeıdegi aıtýly sharalardyń biri – EKSPO-2017 Halyqaralyq kórmesiniń de jalaýy jelbiremek. Iаǵnı, bas qala el aınasy bolsa, jol-kólik ınfraqurylymy onyń bedelin arttyratyn brendi bolyp tabylady. Memleket basshysynyń elordany odan ári órkendetý máselesinde qalanyń bazalyq ınfraqurylymyn, onyń ishinde qala joldary men jol aıryqtaryn barynsha damytýǵa únemi basymdyq berip kele jatqandyǵy da sondyqtan.
28 Sáýir, 2017
«Qazir elimizdegi donor jetispeýshiligi óte ótkir másele. Búginde almastyrylǵan organnyń 90 paıyzy tiri donorlardan alynady. Eger bulaı kete berse, endi bir 20 jylda bir búırekti ult ataný qaýpi barlyǵyn jasyrýǵa bolmaıdy. Odan shyǵýdyń joly qandaı?
28 Sáýir, 2017
