Pikirler
Bolashaqtyń mamandyǵy: ol qandaı?
Biz bilim men ıntellekt ústemdik qurǵan HHI ǵasyrǵa aıaq basyp otyrmyz. О́skeleń urpaqty sapaly bilimge baýlýymyz qajet. Bilimniń de barlyq túri qoljetimdi. Biraq biz balalarymyzdy qalaı oqytý kerek ekenin, bolashaqta qınalmaı ornyn tabatyn qandaı mamandyqqa baýlý kerek ekenin bilemiz be?
11 Mamyr, 2017
Tynyshtyq bar jerde baq turady
1992 jyldyń mamyr aıy edi. Bir sharýamen О́skemen qalasyna baryp, sondaǵy «О́skemen» qonaqúıine taban tiredik. Keshtetip dalaǵa shyqsaq, qonaqúıdiń mańaıy tolǵan saqshy-qosshylar. «Ne boldy?» desek, biz jatqan mártebeli qonaqúıge Túrkııadan asa qadirli meıman kelip túsipti. Myna shapqyn sol adamnyń «qamy» kórinedi.
10 Mamyr, 2017
Qurysh qalqan – aǵa urpaq amanaty
Dańqy qolbasshy Baýyrjan Momyshulynyń soǵystan keıingi bir kezeńde Qazaq Keńestik Sosıalıstik Respýblıkasynyń Áskerı komıssarıatyn basqarýǵa qulyqty bolǵanyn ǵalymdarymyz, ásirese, tarıhshylarymyz aıtyp ta, jazyp ta júr. Keńestik atty áskerdiń – kavalerııanyń úzdigi Baýkeń naǵyz Qyzyl Armııanyń tańǵajaıyp qolbasshylarynyń biri – jaýyngerlik «Qyzyl Tý» ordeniniń eń birinshi ıegeri (1918 j.), Keńes Odaǵynyń marshaly (1935 j.) Vasılıı Blıýherdiń synynan ótkeni belgili.
10 Mamyr, 2017
Jaryqtyq Sábeńniń – Sábıt Muqanovtyń «Botagóz» romanynyń aıaqtalar tusynda Kóksheniń keýdesinde turyp qazaq dalasynyń uly taýlaryn jipke tizip shyǵatyny ásirese kónekóz, túrik qulaqtardyń esinde bolar. El men jerdiń qasıet-kıesin bir aýyz sózben túgendegendeı sol ǵıbratty joldardy taǵy bir kókeıde toqyp, kóńilde órnekteýdiń tarıhı sáti endi túskendeı.
05 Mamyr, 2017
Jemqorlyqpen kúres adaldyqty dáripteýden bastalady
Fızıka men astronomııa ǵylymdarynda «qara qurdym» degen túsinik bar. Jerden pálenbaı mıllıon jaryq jylyndaı qashyqtyqta ornalasqan, kóptegen alyp planetalar erkin syıyp kete alatyndaı keńistikti qamtıtyn, aınalasyndaǵylardyń bárin jalmap jutyp alatyn bir ǵajap dúnıe. Onyń mańaıyna jaqyndaǵanda, jaryq jyldamdyǵynyń ózi baıaýlap, ýaqyt toqtap qalady desedi. Osy «qara qurdymnyń» bar ekendigine nemese joq ekendigine áli kúnge deıin ǵalymdar talas qylyp jatady.
05 Mamyr, 2017
Kókiregi oıaý kórermen tushymdy telehabar kórgisi keledi
El-jurttyń arasynda jıi bolamyz. Áńgimeleri men ókpe-nazdaryna qulaq túresiń. Olardyń oı-pikirlerimen mindetti túrde sanasý kerek. «Qazir jurt, ásirese jastar otandyq telearnalardyń habarlaryn kóre bermeıdi. О́ıtkeni, olardy qyzyqtyratyndaı, tartatyndaı habarlar joq. Ulttyq ıdeologııaǵa telearnalar laıyqty nazar aýdaryp otyrǵan joq. Taǵylymdyq, tárbıelik máni joq habarlar óte kóp. Sonda muny eshkim qadaǵalamaı ma?». Mundaı syn-pikirler negizsiz emes.
04 Mamyr, 2017
Syrtqy jáne ishki saıasat ónegesi
Búginde qaqtyǵystardyń aldyn alý álemdegi mańyzdy másele. Shynynda da, álemdegi qazirgi ahýal kóptegen halyqaralyq máselelerdiń shıelenisýi, turaqtylyq pen qaýipsizdikke jańa qaterlerdiń paıda bolýymen sıpattalady. Mundaı jaǵdaılardy sheshý úshin memleketter ózara birlesken is-qımyldar júrgizýi qajet.
04 Mamyr, 2017
Men Betpaqdala Saryarqaǵa ulasqan óńirde, Jańaarqa aýdanynyń Aıshyraq degen jerinde týyp-óstim. Bala kezimizde sáýir ortalaǵanda Shýdan kóshken qalyń kıik Betpaqty kesip ótip, Tasqoraly, Aıdaharly, Oǵyztaý, Sańǵyrý, Qabantaý atalatyn dala taýlary qaraýyldaǵan ulan jazyqqa quıylatyn.
03 Mamyr, 2017
Memleket basshysynyń bıylǵy Joldaýynda ǵylymdy damytýdyń sara joly taǵy da naqty kórsetildi. Iаǵnı, ekonomıkanyń órkendeýi úshin onyń ǵylymı negizdemesi bolýy kerektigi basa aıtyldy. Osy oraıda, óz tarapymyzdan alty usynys aıtyp kórsek...
03 Mamyr, 2017
Perzent týǵan topyraǵynda túleıdi
Qudireti kúshti tylsymnyń beımálim syry kóp-aq. Qudaı-aý, adam balasy úshin týǵan jerge degen súıispenshilikten asqan ystyq sezim bola ma, táıiri? «Kók torǵyndaı kóktemde, Saǵym qýǵan aýylyńnan» qymbat dúnıede ne bar, shirkin?
02 Mamyr, 2017
Kúızelis – kúı ketiretin dert
«Ash bala toq balamen oınamaıdy, toq bala ash bolam dep oılamaıdy», deıdi halyq támsili. Alaıda, bul jerde biz siz oılaǵandaı ashtyq týraly aıtqaly otyrǵan joqpyz. Áńgime basqa. Áńgime osy naqyldyń maǵynasynda.
02 Mamyr, 2017
Sanaýly kúnderden keıin álemdik deńgeıdegi aıtýly sharalardyń biri – EKSPO-2017 Halyqaralyq kórmesiniń de jalaýy jelbiremek. Iаǵnı, bas qala el aınasy bolsa, jol-kólik ınfraqurylymy onyń bedelin arttyratyn brendi bolyp tabylady. Memleket basshysynyń elordany odan ári órkendetý máselesinde qalanyń bazalyq ınfraqurylymyn, onyń ishinde qala joldary men jol aıryqtaryn barynsha damytýǵa únemi basymdyq berip kele jatqandyǵy da sondyqtan.
28 Sáýir, 2017
«Qazir elimizdegi donor jetispeýshiligi óte ótkir másele. Búginde almastyrylǵan organnyń 90 paıyzy tiri donorlardan alynady. Eger bulaı kete berse, endi bir 20 jylda bir búırekti ult ataný qaýpi barlyǵyn jasyrýǵa bolmaıdy. Odan shyǵýdyń joly qandaı?
28 Sáýir, 2017
Kórmeniń kórigin sport qyzdyrady
Aǵymdaǵy jyldyń 10 maýsymynda Astanada EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesi kelýshilerge aıqara esik ashady. Kúlli álem kóz tikken kórmeniń ótetin merzimi jaqyndaǵan saıyn boıdy tolqynys seziminiń bıleıtini túsinikti jaıt. Iá, «Qonaq az otyryp, kóp synaıdy». Álemniń ár qıyrynan aǵylǵan meımandardyń aldynda jaıylyp jastyq, ıilip tósek bolý óz aldyna, qoldaǵy bardy kórsete bilýdiń ózi óner hám zor mindet.
27 Sáýir, 2017
Etnostar múddesi barynsha qorǵalǵan el
Qazaqstan zamanaýı ómirge, halyqaralyq qoǵamdastyqqa senimdi túrde kirigip otyr. Biz elimizdiń ımıdjin kótere otyryp, ınvestısııalyq jáne eksporttyq áleýetimizdi, ekonomıkamyzdy qarqyndy damytýǵa basa nazar aýdaryp kelemiz. Osy saıasattyń arqasynda Qazaqstan álem moıyndaǵan elge aınaldy.
27 Sáýir, 2017
Ana qursaǵyndaǵy sharananyń 18 kúnde júregi soǵyp, 8 aptada aınalasyndaǵy tirshilikti seze bastaıdy eken. Al 12 aptada saýsaǵyn soryp, basyn qımyldatady. Mine, sol keýdesine jan bitip, adam keıpine kelgen shaqalaq ózine kele jatqan qaýipti, jasalatyn qııanatty sezgende jıyrylyp qarsylyq kórsetetin kórinedi. Demek, áıel aǵzasynda júrip jatqan tabıǵı qalypty kúshpen buzyp, balany jasandy jolmen aldyrtyp tastaý áıel úshin qudaı aldynda kúná, adam aldynda qylmys dese de bolǵandaı. О́ıtkeni, Islam dininde kisi óltirý eń aýyr kúná bolyp esepteledi. Al ana qursaǵyndaǵy keýdesinde jany bar sharanany kesip, bólshektep alyp tastaý aýyr kúnáǵa jatpaı ma?..
26 Sáýir, 2017
Ulttardy uıystyrýdyń utymdy úlgisi
1995 jylǵy 1 naýryzda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurý týraly Jarlyqqa qol qoıdy. Sóıtip, Prezıdent janynan basty mindeti memleket pen azamattyq qoǵam ınstıtýttary arasyndaǵy áriptestik negizinde etnostar múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etý, tıimdi etnosaralyq is-qımyl júrgizý, birtutas saıası, quqyqtyq, mádenı orta qalyptastyrý bolyp belgilengen jańa konsýltatıvti-keńesshi organ quryldy.
26 Sáýir, 2017
Ǵasyrǵa bergisiz osy 25 jyldyń ishinde biz sanamyzdaǵy «sarysýlardan» arylyp, eńsemizdi tiktedik, eldigimizdiń irgesin bekittik. Otarlyq saıasat qurdymǵa jibergisi kelgen ulttyq qundylyqtarymyzben qaýyshtyq. Dinimiz ben dilimiz qaıta jańǵyrdy. Taǵdyr jazýymen túrli kezeńderde kıeli Qazaq jerine kelip turaqtaǵan ulystardyń yntymaq-birligi nyǵaıyp, birtutas halyq retinde qalyptasýǵa bet aldy. Onyń búgingi aıqyn kórinisi – Elbasynyń Máńgilik El ıdeıasynyń Qazaqstan qoǵamy tarapynan durys qabyldanýy jáne osy murat jolynda uıysa bastaýy.
25 Sáýir, 2017
«Qazaǵymnyń kóp tarıhy Kókshede, qalanyp tur Oqjetpesteı tekshege»... Osydan biraz jyldar burynǵy bir óleńimizde osylaı deppiz. Shyn máninde de Kókshetaý halqymyzdyń kenen tarıhy qatparlanǵan qasıetti jerleriniń qatarynan oıyp turyp oryn alatynyna sóz bar ma?
25 Sáýir, 2017
О́tken 25 jyldyń ishinde damyǵan elderdiń úlgisinde tehnologııalyq transfertti júzege asyrdyq. Alys-jaqyn memlekettermen ekonomıkalyq qarym-qatynastardy rettedik. Osy úderisterdi qorytyndylaǵan ǵylymı ortalyqtar Qazaqstanda ekonomıkany naryqqa kóshirý úrdisi aıaqtaldy dep otyr. Iаǵnı, endigi kezekte áleýmettik-rýhanı, adamı-shyǵarmashylyq murattardy sol ekonomıka arqyly baıandy etýdi shuǵyl qolǵa alý kerek.
24 Sáýir, 2017
