Zamanaýı memleketke tán reformalar

 Florın IORDAKE,

Rýmynııa Parlamenti depýtattar palatasynyń vıse-spıkeri

Reformalar men usynystardy iske asyrý maqsatynda azamat­tarǵa arnalǵan biryńǵaı zańdy onlaın-petısııa ınstıtýtyn qurý mindeti qazirgi álemde asa mańyzdy másele ekendigi sózsiz. Sebebi bul halyqpen ashyq dıa­logqa, azamattyq qoǵam men qo­ǵam­dyq kelisimdi nyǵaıtýǵa baǵyt­talǵan zamanaýı tıimdi mem­lekettiń odan ári damýynyń alǵy­sharty.

Men Prezıdent Q.Toqaevtyń bilim berý sapasyn arttyrý, otba­sy ınstıtýtyn qoldaý, medı­sı­nalyq qyzmetterdiń sapasyn qamtamasyz etý, medısına qyz­metkerlerin jáne áleýmettik qoldaý júıesin damytý qajettiligi týraly aıtqan sózimen tolyqtaı kelisemin. О́ıtkeni olar búgingi tańda eń mańyzdy qundylyqtar bolyp tabylady.

 

Aleksandr RAR,

nemis saıasattanýshysy

Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirleri men usynystary qazirgi zaman talabyna saı. Ol Qazaqstan ekonomıkasyn jańǵyrtý úshin jasaýy tıis sharalar men qadamdardy dál anyqtady: memlekettik she­neý­nikterdi qysqartý, bıýrokra­tııamen qúres, jeke kásipkerlikti jan-jaqty qoldaý. Jergilikti basshylardy saılaý – óte durys shara. Q.Toqaevtyń sheteldik ınves­torlarǵa arnaǵan usynystary da óte tartymdy. Pandemııadan keıin ekonomıkany jańǵyrtý – Qazaqstannyń álemdegi róli men mártebesin kúsheıtýge jasalǵan qısyndy qadam.

 

 

Andreas IаN,

Býndestagtyń halyqaralyq ister jónindegi komıtetiniń parlamenttik hatshysy

Qazaqstandaǵy memlekettik qyzmetkerlerdi qysqartý jaqsy ıdeıa dep sanaımyn. Bul memlekettik apparat jumysynyń tıimdiligi men sapasyn arttyrady. Biz, sondaı-aq Qazaqstandaǵy sybaılas jemqorlyqqa qarsy qabyldanyp jatqan sharalardy da qoldaımyz. Meniń oıymsha, memleket qyzmetkerleriniń eńbekaqysyn arttyrý da durys strategııa bolyp tabylady.

  

 

Hadı SOLEIMANPÝR,

Ekonomıkalyq ynty­maqtastyq uıymynyń Bas hatshysy (ECO)

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart To­qaev­tyń Joldaýynda kóńil bólin­gen ǵylym men óndiristiń ózara yqpaldastyǵy arqyly ekonomı­kany ártaraptandyrýdyń mańy­zy erekshe. Prezıdenttiń bilim, ekonomıka, eńbek ónimdi­ligin art­tyrý, ınnovasııalardy da­my­tý jáne jasandy ıntellekt engizý týraly aıtqandary qazir­gi kez­de ózekti jáne tıimdi. Osyn­daı ba­ǵyt­tardaǵy jumys qosym­sha qun sa­lyǵy qosylǵan ónim­der­di óndi­rýge, ulttyń ıntel­­lek­týal­dyq áleýetiniń ósýi­ne, son­­daı-aq adamdardyń ómi­rin jaq­­sartýǵa múmkindik bere­tin ǵy­lymdy qajet etetin óndi­ris­terge ákeledi.

 

Voıteh FILIP,

Chehııa Parlamenti de­pý­tattar palatasy tóra­ǵasynyń orynbasary

Qazaqstan Prezıdentiniń halyqqa Joldaýynda Qazaq­stan halqyna jáne óskeleń ur­paqqa erekshe kóńil bólingen áleý­mettik qoldaýlar meni erek­she qyzyqtyrdy. Árıne bul ma­ńyzdy ınvestısııalar ekeni sózsiz. Qazaqstan ekonomıkasynyń damýy týraly sóz qozǵaıtyn bolsaq, Pre­zıdent Toqaev mańyzdy qaǵı­dalardyń qataryna adal báseke­lestik, kásipkerlerdiń jańa býyny úshin naryqtar men múmkin­dikter ashý qaǵıdalaryn atady. Bul Chehııa úshin de mańyzdy.

Azamattardyń áleýmettik ál-aýqatyn qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdaryldy, ol bolashaqtyń basty basymdyǵy dep ataldy.

Qazirgi tańda álemde qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys ór­shý­de, halyqaralyq saýdanyń qalyp­tasqan tetikteri quldyrap jat­qanyna qaramastan, Qazaqstanda ekonomıkanyń naqty sektorynyń ósýin baıqaımyn, memlekettik baǵdarlamalar halyq ıgiligi úshin jumys istep jatyr, táýel­sizdik jyldarynan beri qalyp­tas­qan ult­aralyq kelisim men úıle­simdilik odan ári kúsheıip keledi, son­dyqtan Qazaqstanda halyq­ara­lyq bastamalar júzege asyrylýda.

 

 

Aleksandr SINKER,

ızraıldik saıasatker –Shyǵys Eýropa men TMD elderi ınstıtýtynyń dırektory

Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy qalyptasqan jaǵdaıdy sıpat­taı otyryp, bir jaǵynan – korona­vırýstyń áseri (elge qyzmet kór­setý jáne saýda salasyndaǵy kásip­oryndardyń jumysyn toqtata otyryp, eki ret karantın en­gizdi), ekinshi jaǵynan eldiń negizgi eksporttyq taýary – mu­naı baǵasynyń quldyraýyna qara­mastan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bolyp jatqan jaǵdaıǵa laıyqty baǵa berdi.

Prezıdent jańa ekonomıka­lyq saıasattyń jeti qaǵıdatyn túsindirýge egjeı-tegjeıli toqtalyp, ártaraptandyrylǵan ekonomıkany qurý – «jaı ǵana qajettilik emes, bul balamasy joq jol» – dep málimdedi.

 

 

Djanlýka ESPOZITO,

Eýropa Keńesiniń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy memleketter tobynyń atqarýshy hatshysy (GREKO)

Qazaqstan Prezıdentiniń halyqqa arnaǵan Joldaýynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy júıeli kúresti jáne aldyn alý sharalarynyń mańyzdylyǵyn atap ótkenin tolyqtaı quptaımyn. Sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý GRECO-nyń baǵalaý ju­mysynyń negizi. Sot tóreliginiń táýelsiz, beıtarap jáne ádil júıe­si óz kezeginde sybaılas jemqor­lyqqa qarsy kez kelgen tıimdi kúrestegi zań ústemdiginiń negizgi quramdas bóligi bolyp esepteledi. Men bul máseleniń Prezıdent Joldaýynda nazarǵa alynǵanyn erekshe atap ótkim keledi. Jalpy, sybaılas jemqorlyqqa qarsy tıimdi kúres qoǵamnyń ınstıtýttarǵa degen senimin arttyrady jáne ekonomıkalyq damý men ósýge yqpal etedi.

 

 

Mýhammed NIASS,

Islam Yntymaqtastyǵy Uıymy Parlamenttik odaǵynyń Bas hatshysy

Eń aldymen, qadirli Qazaqstan Prezıdentiniń óz eliniń órkendeýi men halqynyń ál-aýqaty týraly qamqorlyǵyn erekshe atap ótkim keledi.

Joǵary mártebeli Q.Toqaev­tyń kóshbasshylyǵymen memleket pen onyń halqynyń múd­delerin eskere, eldiń qoǵam­dyq-saıası ómirin jańarta otyryp, el óz maqsattaryna qol jet­ki­zetinine senimdimin. Atap kór­setilgenindeı, jalpy maqsat úkimet pen qoǵam ara­syndaǵy úz­diksiz dıalog, azamat­tyq qoǵamdy nyǵaıtý jáne ony talqylaýǵa tartý arqyly «Estıtin memleket» tujyrymdamasyn júzege asyrýǵa bolady.

Joldaýda Prezıdent myr­zanyń Qazaqstan halqy úshin jol kartasy retinde qarastyrýǵa bolatyn sózderinen shabyt alyp, bul bastamalar keleshek urpaqtyń beı­bit­shilikte, qaýipsizdik pen órken­deýde ómir súrýiniń kepili bola alatynyn atap ótemin.

 

  

Dragomır KARICh,

Serbııa Respýblıkasynyń Halyq Skýpshınasynyń depýtaty, akademık, professor, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory

Qazaqstan Prezıdentiniń Joldaýy memlekettiń jáne onyń ap­pa­ratynyń, sondaı-aq barlyq azamattardyń aldynda tur­ǵan strategııalyq mindet­terdi sheshýdegi kásibı kózqaras pen júıeliliktiń anyq úlgisi. Prezı­dent Q.Toqaev óziniń Joldaýynda qazirgi zamannyń qandaı da bir syn-qaterlerine qaramastan, tek tynymsyz damý arqyly barlyq salalardaǵy reformalardyń jal­ǵasýy memleketke senimdi túrde alǵa jyljýǵa múmkindik beretinin aıqyn atap kórsetti.

Joldaý «azamattarǵa laıyqty ómir, olardyń quqyqtaryn qorǵaý, zań ústemdigin nyǵaıtý, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúresti kúsheıtý» sııaqty baǵdarlardy belgilep berdi. Naqty is-qımyl jospary usynyldy.

Joldaýda azamattardyń áleý­met­tik ál-aýqatyn qamtamasyz etý máselelerine erekshe kóńil bó­lingen. Turǵyn úı máselesin sheshýdiń naqty joldary usy­nyldy, otbasy jáne demografııa, qoljetimdi jáne sapaly bilim berý, densaýlyq saqtaý júıesi, ekologııa máseleleri kóterildi.

«Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy barlyq jerde engizilýde. Endi bul – zamanaýı Qazaqstannyń normasy. Bul alǵa basqan qadam jáne osy joldaǵy reformalar jalǵasýda.

 

 

Muhammad ASIF NUR,

Beıbitshilik jáne dıplomatııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory, Pákistan

Prezıdent Q.Toqaev óz Jol­daýynda Qazaqstan azamatta­ry­nyń tynys-tirshiligin qamtamasyz etýdiń, olardyń quqyqtaryn qor­ǵaýdyń, zańdylyqty nyǵaıtýdyń kóptegen kúrdeli mindetterine baılanysty sharalardy qabyldap jatqanyn jáne bul sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúresti de kózdeıtinin atap ótti.

Qazir Prezıdent mınıstr­likter men basshylardyń aldyna halyqtyń máselelerin sheshý jáne ekonomıkalyq damýdyń jeti negizgi qaǵıdatyn tıimdi iske asyrý arqyly óz jumysyn qaı­ta qurýǵa kómektesý mindetin qoı­dy. Olar Qazaqstan halqynyń áleý­mettik jaǵdaıynyń jaqsarýyna múmkindik jasaýy tıis.

 

 

Iаlchyn TOPChÝ,

Túrkııa Respýblıkasy Prezıdentiniń Bas keńesshisi

Qazaqstan Prezıdentiniń ha­lyqqa Joldaýynda «Halyq­qa qyzmet – Haqqa qyzmet» tú­si­­­nigi basshylyqqa alynyp, mem­le­kettik basqarýda «jarııa­­ly­lyq», «teń­dik», «tıim­dilik», «ádiletti bóli­sý», «zańnyń ústem­digi», «tarı­hı muraǵa ıe bolý» sııaqty qundy­lyqtardy kúsheı­týge jáne zamanaýı álemde tıisti óz ornyn alýǵa degen talpynys kórinis tapqan.

Joldaýda memlekettegi sa­baq­tastyq prınsıpine negizdelgen, zaman talabyna saı saraptamalar jáne ádistermen ótken men bolashaqty baılanystyratyn jol salýǵa daıyn, óz sheshimine bekem memlekettik erik-jigerdi kórip qýanyp otyrmyz.

Biz óziniń qurylý kezeńin aıaq­taǵan memlekettiń odan ári órken­deýge bel býǵanyn baı­qa­dyq.

Qazirgi álemde ekonomıkasynan saıasatyna, memlekettik bas­qarý júıesinen qorǵanysyna, bilim berýden densaýlyqqa deıin­gi ár salada óziniń erkin jáne táýelsiz tirshiligimen Qazaqstan­nyń ózindik orny bar ekeni aıqyn.

Sıfrlanǵan dáýirdiń talaptaryn ıgergen, aqparattyq tehnologııalar ındýstrııasy jaǵynan jetilgen Qazaqstannyń óte qysqa merzimde búkil álem qyzyǵa jáne qyzǵana qaraıtyn elge aınalatynyna senimdimin.

Bárinen de buryn eń mańyz­dysy, tarıhı sana jáne ultqa degen súıispenshilik negizinde birinshi orynǵa adamdy qoıatyn, barlyǵy adam úshin dep aıtatyn, ádil basqarýdy bizdiń eń úlken tájimiz dep baǵalaıtyn kóshbasshysy bar Qazaqstan hal­qynyń rasynda da baǵy bar.

 

  

Svante KORNELL,

Qaýipsizdik saıasaty jáne damý ınstıtýtynyń dırektory jáne teń quryltaıshysy (ISDP), Shvesııa

Prezıdent Q.Toqaevtyń Jol­­daýynda jarııalanǵan refor­malar memlekettik satyp alýǵa, iskerlik ahýalǵa, kóleń­keli ekonomıkaǵa jáne belgili bol­ǵan­daı, joıylýy qıyn sy­baı­las jemqorlyqtyń prob­le­­ma­syna baǵyttalǵan. Eger iske asyrylsa, Q.Toqaevtyń kóz­qarasy Qazaqstandy shynymen zamanaýı memlekettiń damýyna jeteleıdi. Árıne bul ońaı másele emes, oǵan tolyqtaı qol jetkizý úshin kóptegen jyl qajet bolady. Biraq Prezıdent usynyp otyrǵan ákimshiliktiń jańa túrin­de oryn alý múmkindikterin kór­gen jas, zamanaýı jáne bilim­di azamattardyń kóptiginiń arqa­synda jetistikterge qol jetkizý úshin Qazaqstanda óte jaqsy múmkindikter bar.

Prezıdent Q.Toqaev tek sóz arasynda naǵyz kóppartııalyq júıeni qurý umtylysyn aıtyp ótti. Munyń ornyna ol ener­gııasynyń úlken bóligin basqarýdyń sapasyna baǵyttady. Osyndaı basymdyqty túsinýge bolady, sebebi reformalardyń boljaldy túri jetistikter úshin qýatty basshylyqty talap etedi. Biraq qazaq memleketi kóbirek «estıtin» ǵana emes, sonymen birge «ádilettirek» bola bastaǵan kezde, azamattardyń ózin saıası maqsattarda uıymdastyra alýy da, sondaı-aq sol progresstiń sózsiz bóligi jáne úkimetke olardy yntalandyrýdyń tásil­derin tabý kerek bolady.

 

  

Laslo VAShA,

Majarstan­nyń Syrtqy ekono­mı­kalyq baılanys­tar jáne Syrtqy ister mınıstr­ligi janyndaǵy ınstı­tý­tynyń bas keńesshisi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri

Qazaqstan ǵylymı-zert­teý­lerdi, ázirlemelerdi jáne bilim berýdi basym jáne oılastyrylǵan qoldaý turǵysynan resýrstyq-baǵdarlanǵan ekonomıkalardyń arasynda árqashan alǵashqy izashar boldy. Bul sharalar ekonomıkany ártaraptandyrý turǵysynan qaraǵanda qazaq­stan­dyq ǵylymı sektordyń mańyzdy róli men múm­kindikterin odan ári kúsheıtedi.

Bilim berý júıesiniń barlyq deń­geılerinde kásipkerlikke oqy­týdy engizý óte jaqsy ıdeıa bolyp tabylady; ol ulttyq eko­­nomıkanyń damýyna, shaǵyn jáne orta bıznestiń nyǵa­ıýyna óte jemisti áser etýi múm­kin. Alaıda bul trenıngter bız­nes-qaýymdastyqtar men pala­ta­lardyń ómirlik mańyzdy rólin atqara alatyn tájirıbege baǵyt­talýy tıis.

 

Tarıq Álı Bahıt,

elshi, IYU Bas hat­shysynyń gýmanıtarlyq, mádenıet jáne áleýmettik máseleler jónindegi orynbasary

Biz Qazaq­stan Respýb­lı­ka­sy­nyń Prezıdenti Joǵa­ry már­tebeli Qasym-Jomart Toqaev­tyń Qa­zaqstan hal­qy­na Jol­daýymen úlken qyzyǵý­shy­lyqpen muqııat tanystyq. Onda Joǵary mártebeli asa ma­ńyz­dy taqyryptardy qozǵap, óz eli­niń odan ári damýyna baǵyt­tal­ǵan reformalar men jobalardy jalǵastyrý úshin tıisti min­dettemelerdi belgiledi. Olardyń qatarynda bilim berý, densaýlyq saqtaý, damý, kedeı­likpen kúres, ınvestısııalar tartý, áıelderdi kótermeleý, jas­tardyń áleýetin arttyrý men qorshaǵan ortany qorǵaý jáne basqa da ómirlik mańyzy zor salalar bar.

Biz Qazaqstan halqynyń gúl­de­nýi men ál-aýqatyn kóterýdi kóz­degen bul mańyzdy reformalar men josparlaryn joǵary baǵa­laımyz. Atalǵan jobalar Uıym Jarǵysynyń jáne 2025 jylǵa deıingi on jyldyq damý baǵ­dar­lamasynyń maqsattaryna sáı­kes keletinin atap ótkimiz ke­le­di.

Joǵary mártebeli Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik jáne ǵylymı reformalarǵa qatysty dana kózqarasy eldi jańa beles­terge jeteleıtinine senemiz. Jal­py, Qazaqstan halqynyń da­mýyn, ilgerileýin, órkendeýin, qaýip­sizdigi men turaqtylyǵyn qoldaı­tynymdy maqtana bildir­gim keledi.

 

Daıyndaǵan

Ǵabıt ISKENDERULY,

«Egemen Qazaqstan»