Áıelder quqyǵyn qorǵaýǵa arnalǵan jıyn

Konferensııa BUU Bas Assam­bleıa­synyń 75-sessııasynda áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaý týraly Beıjiń dek­la­rasııasynyń 25 jyldyǵyna arnalǵan.

Qatysýshylar aldynda Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıa­sat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy Lázzat Ramazanova sóz sóıledi.

Ol Beıjiń deklarasııasy Qa­­­zaq­standaǵy genderlik prog­res­­tiń katalızatoryna aınal­­ǵa­nyn atap ótti. Gen­der­lik saıa­sattyń ulttyq modeli, áıel­der­diń quqyqtaryn qorǵaý­dyń qu­qyqtyq bazasy men tetik­teri quryldy. 2030 jylǵa de­ıin­gi otbasylyq-genderlik saıasat tujyrymdamasynyń ekin­shi kezeńi júzege asyrylýda. Ol Beıjiń deklarasııasy men Áıelderge qatysty kemsi­týshi­liktiń barlyq túrlerin joıý týra­ly konvensııany júzege asy­rýǵa baǵyttalǵan. Áıelder men ba­lalardyń quqyqtaryn qor­ǵaý boıynsha keshendi sharalar qabyldanýda.

Jyl basynda áıelder men ba­lalardyń jynystyq qol suǵyl­maýshylyǵyna, adam saýda­syna jáne turmystyq zor­lyq-zombylyqqa qarsy qyl­mys­tar úshin qylmystyq jaýap­ker­shilik kúsheıtildi. Parla­mentte depýtattardyń Ult­tyq komıssııamen birlesip otbasylyq zorlyq-zom­by­lyqtyń aldyn alý jáne genderlik saıasat týraly zań jobalary qaralýda. Áıelderdiń saıasattaǵy ókildiginde, olardyń ekonomıkalyq múmkindikterin keńeıtýde progreske qol jet­kizi­lýde», dedi Lázzat Ramazanova.

Búgingi tańda Qazaqstannyń mem­lekettik qyzmetindegi basshy­lyq qyzmetterdegi áıelder­diń úlesi 40%-dy quraıdy. Parla­ment Májilisinde – 27%, jergilikti ókildi organdarda – 22%. Áıel sýdıalardyń sany 51%-ǵa jetti. Sonymen birge áıel­­­derdiń 43%-y shaǵyn jáne or­­ta bızneste jumys isteıdi, al 78%-y jeke kásipkerler. Ekinshi deń­­­geıli bankterdiń basqarý qu­ra­­myn­da­ǵylardyń 25%-y áıelder.

Ulttyq komıssııa tóraıymy Qazaq­stan áıelderi pandemııa jaǵdaıynda jan­qııar­lyqpen jumys istep jatqanyn atap ótti. Bul, eń aldymen densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy qyzmetkerler, olardyń osy salalardaǵy úlesi 71%-dy quraıdy. Qazaqstan aqshalaı jáne azyq-túlik kó­mek­ten, áleýmettik tólemderdi ındeksteý jáne bıznesti qol­daý boıynsha shuǵyl shara­lar qabyldaýdan turatyn daǵ­da­rysqa qarsy sharalar paketin qabyldady.

Qazaqstan BUU bastamasy­men BUU-75 formatynda Álem­niń bolashaǵy týraly jahandyq dıskýssııany qol­daıdy. Bú­ginde adamzatqa tez arada qaýip tóndiretin qaterge qarsy elder­diń kúsh-jigeri men ıntegrasııasyn biriktirý qajet.

«Biz BUU platformasynda ja­handyq daǵdarystan kezeń-kezeńimen shyǵý bo­ıynsha usy­nys­tar ázirleıtin daǵdarysqa qar­sy ortalyq, sondaı-aq áıel­der­diń quqyqtaryn qorǵaý, olar­dyń saqtalýyn baqylaý jó­nindegi sharalardy júzege asy­rýdaǵy memleketterdiń ozyq táji­rıbelermen jedel almasý úshin biryńǵaı Bank qurýdy usy­namyz. Birlesken tájirıbe zamanaýı syn-qaterlerden ımmýnı­tetke aınalatyny sózsiz jáne bul alǵa jyljýdyń negizi», dep atap ótti L.Ramazanova.