• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 25 Jeltoqsan, 2020

Ǵalym-shyǵystanýshy Nyǵmet Sábıtovtyń 125 jyldyq mereıtoıyna oraı konferensııa ótti

401 ret
kórsetildi

Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýty men QR Ulttyq kitaphanasy birlesip ǵalym-shyǵystanýshy, bıblıograf, etnolog, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Nyǵmet Sábıtovtyń 125 jyldyq mereıtoıyna oraı «N.Sábıtovtyń ǵylymı murasy men qoǵamdyq-aǵartýshylyq qyzmetine» arnalǵan halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Konferensııanyń maqsaty – Qazaqstan shyǵystanýy men etnologııasynyń jáne tarıh ǵylymdarynyń qazirgi problemelaryn talqylaý jáne N. Sábıtovtyń shyǵystaný, bıblıografııa, etnografııa, mádenıet tarıhy salalaryndaǵy ǵylymı muralaryn zerdeleý. Is-shara aıasynda Sh. Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynda 2020 jyly shyqqan Á.Shashaev pen M.Begmanovanyń ǵalym jóninde «Nyǵmet Sábıtov: shyǵystanýshy, tarıhshy-etnograf, bıblıograf» kitabynyń tusaýkeseri ótti. Sonymen birge QR Ulttyq kitaphanasynyń qyzmetkerleri daıyndaǵan «Nyǵmet Sábıtov (1895–1955). Bıblıografııalyq kórsetkish» (Almaty, 2020) shaǵyn basylymy tanystyrylyp, vırtýaldy kitap kórmesin usyndy. Sondaı-aq Tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynyń qyzmetkerleri Áshim Baǵlan men Kúrkeev Erjan arnaıy Nyǵmet Sábıtov atyndaǵy stıpendııaǵa ıe boldy.

N. Sábıtov 1935 jyly KSRO OAK janyndaǵy N.N. Narımanov atyndaǵy Máskeýdiń Shyǵystaný ınstıtýtyn bitirgen. 1924–29 jyldarda Astrahanda shyǵyp turǵan «Kedeı tili» atty qazaq gazetiniń redaktory, 1935–36 jyldarda Stalınabad qalasynda (qazirgi Dýshanbe) Tájik KSR Halyq aǵartý komıssarıatynyń ádebıet jáne baspa isi jumystary boıynsha bas basqarmasynda orynbasar jáne áskerı senzor. 1936 jyly Glavlıt qyzmetkeri retinde Stalınbadtaǵy kóptegen kitaphanalardan troskııshildik ádebıetterdi ýaqytyly alyp tastamaǵandyqtan partııadan shyǵarylyp, qýdalanǵan.

1938–42 jyldarda Qazaq memlekettik kópshilik kitaphanasynda (qazirgi Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasy) ǵylymı qyzmetker bolyp, asa qundy ári ǵylymı ortada suranysqa ıe birqatar bıblıografııalyq kórsetkishterdi qurastyrady. 1942 jyldyń mamyr aıynan bastap  ómiriniń sońyna deıin N. Sábıtov Ǵylym akademııasynda, bastapqyda KSRO ǴA fılıaly bolǵan Til, ádebıet jáne tarıh  ınstıtýtynda, al 1945 jyldan bastap – QazKSR ǴA Tarıh, arheologııa jáne etnografııa ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, etnografııa bóliminiń alǵashqy meńgerýshisi, dırektordyń ǵylym jónindegi orynbasary qyzmetin atqarǵan. Sonymen qatar, 1945–1952 jyldar aralyǵynda QazKSR mınıstrligi janyndaǵy dinı ister jónindegi Keńestiń ýákiletti ókili boldy.

N. Sábıtov – Keńestik Qazaqstandaǵy alǵashqy kásibı shyǵystanýshy, bıblıograf jáne alǵashqy etnografııalyq ekspedısııany uıymdastyrýshy, tarıh jáne mádenıet boıynsha mańyzdy ǵylymı-anyqtamalyq jáne ádistemelik jumystardyń avtory, ǵylymı izdenis jumystaryn ózine júktelgen memlekettik-ákimshilik qyzmetterimen ushtastyra bilgen.

Qazaqstannyń ár óńirinen, sondaı-aq Reseı men Tájikstannan kelgen ǵalymdar qazirgi zamanǵy ǵylymı jáne rýhanı kózqaras turǵysynan oıshyldyń tarıhı murasynyń ózekti máselelerin qyzyǵýshylyqpen jáne yqylaspen talqylady. Is-shara barysynda Shyǵystaný irgetasyn qalaýǵa ǵalymnyń qosqan úlesi jáne onyń kóptegen ıdeıalarynyń perspektıvalary týraly pikirler aıtyldy.

 

Sońǵy jańalyqtar