Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasynda: «Biz jat ıdeologııalardyń áseri týraly aıtqanda, olardyń artynda basqa halyqtardyń belgili bir qundylyqtary men mádenı sımvoldary turǵanyn este ustaýymyz kerek. Tıisinshe, olarǵa ózimizdiń ulttyq qundylyqtarymyz arqyly ǵana tótep bere alamyz» degen bolatyn.
Joǵaryda Nursultan Ábishuly aıtqan ulttyq qundylyq ulttyq tárbıe arqyly qalyptasary anyq. Osy oraıda, «Rýhanı jańǵyrý» Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty ulttyq qundylyqty qalyptastyrýǵa baılanysty tujyrymdama ázirleýde. Osyndaǵy basym baǵyttyń biri – mektepke deıin jáne mektep jacyndaǵy jasóspirimderdi pýhanı-adamgepshilikke tárbıeleý isi qolǵa alynýda.
«Rýhanı jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty KeAQ «Rýhanı jańǵyrý» ortalyǵynyń basshysy Janar Boqanovanyń pikirinshe, ulttyq qundylyqtarymyzdy ult bolashaǵynyń negizgi dińgegi etý «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń basty ózegi eken. О́ıtkeni halqymyzda úlkenge qurmet, kishige izet, sypaıylyq, qarapaıymdylyq, beıbit qarym-qatynas, jaýapkershilik, qonaqjaılylyq syndy qasıetter urpaqtan-urpaqqa berilip kele jatqan myzǵymas tárbıe negizderi ekeni anyq.
О́kinishke qaraı, qazirgi tańda zamanaýı jahandyq tárbıe úlgileri bizdiń ulttyq tárbıemizge tikeleı áser etýde. Onyń keri saldary da barshylyq. Mysaly, ótken jyldyń qańtar men maýsym aılary aralaǵynda 45 036 neke tirkelse onyń 12 747-si ajyrasqan. Iаǵnı elimizde árbir úshinshi otbasynyń nekesi buzylýda.
Onyń syrtynda búgingi pandemııalyq ahýal búkil álemde qundylyqtar almasýyna áser etip otyr. Bul ózgeristen elimiz syrt qalmaıtyny shyn. Osyǵan baılanysty, 2021 jyly Ulttyq tárbıe ıdeologııalyq platformasy boıynsha aqparattyq jáne ádistemelik materıaldar keshenin ázirleý jumystary bastaldy.
Atalǵan jobanyń maqsaty – ulttyq qundylyqtardy saqtaı otyryp, básekege qabiletti, jan-jaqty damyǵan, adamgershilik turǵysynan kemeldengen tulǵany qalyptastyrý.
«Rýhanı jańǵyrý» Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty mamandarynyń aıtýynsha, joǵarydaǵy joba aıasynda otbasynda úılesimdi qarym-qatynasty nasıhattaýǵa baǵyttalǵan pedagogıka jáne psıhologııa salasynda tájirıbeli mamandardyń qatysýymen beınedárister túsirý, otbasylyq qundylyqtar týraly beınerolıkter taratý, memlekettik qoldaý júıesin halyqqa túsindirýge baǵyttalǵan beınerolıkter ázirleý kózdelgen kórinedi.
Sonymen qatar jastar arasynda ulttyq salt-dástúrlerdi dáripteý úshin synyptan tys is-sharalar ssenarııleriniń, teatrlyq qoıylymdardyń, tanymdyq kvestterdiń jáne Dästür start zııatkerlik oıyndarynyń elektrondy broshıýrasyn ázirleý, ata-analarǵa arnalǵan «Balany eńbekqorlyqqa qalaı tárbıeleımiz?» atty qalta nusqaýlyǵyn daıyndaý, 5-7 synyp oqýshylaryna arnalǵan «Týǵan eliń – Qazaqstandy jaqsy bilesiń be?» atty respýblıkalyq balalar oqýlary baıqaýyn, oqýlyqtar men kvest oıyndaryn uıymdastyrý sharasy qolǵa alynyp otyr eken.
«Jastarǵa rýhanı-adamgershilik tárbıe berýde Abaıdyń «tolyq adam» ilimin úıretýdiń mańyzy zor. Sebebi árbir adamnyń rýhanı jetilýiniń birden-bir túıini osy ilimde jatyr. Onyń máni – súıispenshilik, izgilik, qaıyrymdylyq, ımandylyq áreketter, ómirdiń mánin uǵyný, ómirlik maqsat qoıý jáne jalpy adamgershilik qasıetterdi adam boıynda jetildirý bolyp tabylady. Shyndap kelgende, «Tolyq adam» tujyrymdamasy ómirimizdiń kez kelgen salasynyń, memleketti basqarý men bilim júıesiniń, bıznes pen otbasy ınstıtýttarynyń negizgi tuǵyryna aınalýy kerek», deıdi «Rýhanı jańǵyrý» ortalyǵynyń basshysy.