«Qazaqstan» shahtasyndaǵy qaıǵy dúıim eldiń qabyrǵasyn qaıystyrdy. Qaraǵandydaǵy «Altyn ǵasyr» galereıasynda taıaýda atalǵan shahtada qaza bolǵan bes kenshini eske alýǵa arnalǵan «Jer astyndaǵy sansyz metr...» degen ataýmen kórme ashyldy.
27 týyndy qoıylǵan shaǵyn ekspozııanyń mán-mazmuny mynadaı: kómir úshin ómirin arnaǵan kenshilerdiń qajyrly qaıratyn, eseli eńbegin elge jetkizý. Galereıa basshysy Bıbigúl Espolova bıyl, 30 jyldan keıin qaraǵandylyq sýretshiler jer astyna túsip, «ArselorMıttal Temirtaý» AQ «Qazaqstan» shahtasynyń nóldik kókjıeginde kómir óndiriletin №3 ýchaskedegi lavada bolǵanyn atap ótti. «Shahter – eń qaýipti mamandyqtyń biri. Kenshiler ózine beımálim jerlerge aıaq basady, taý jynystaryn jaryp jiberedi, ken balǵasymen jumys isteıdi, jol salady. Olardyń jumysy – nátıjege jetý, uńǵymalaý, lavaǵa túsý. Kenshiler jumysynda romantıka joq: sheksiz qarańǵy jerasty týnnelderi arqyly qozǵalǵan, berik tirekteri bar, fızıkalyq zor kúsh jumsaıtyn beıne kóz aldyńa keledi», deıdi B.Espolova.
«О́z eńbekterinde avtorlar shahtany tiri organızm retinde kórsetti: zor, qorqynyshty, aýyr minezdi, biraq adamǵa baǵynǵan. Olar osy alyptyń ishine enip, múldem basqa álemdi kóre aldy», deıdi óz pikirin bildirgen uıymdastyrýshylardyń biri Tatıana Ábilova.
Shahtaǵa eki birdeı sýretshi toby túsken. Birinshi top bıyl kóktemde, ekinshisi jazda jer astyndaǵy ómirdi óz kózderimen kórgen. Alǵashqylardyń qatarynda Vladımır Trosenko, Aıdarhan Qalmahanov, Tańsyq Májıtova, Galına Kolomenskaıa jáne basqa avtorlar bar. Marıana Makeeva ekinshi topta bolǵan. Ol óziniń áserimenen osylaı bólisti. «190 qabatty úıdiń tereńdiginde, jer qoınaýynda, álemdegi eń qaýipti shahtalardyń birinde kórgenderim uzaq ýaqyt boıy jadymnan óshpes. Izgilendirý, sıfrlandyrý, jasandy ıntellekt, krıptovalıýta kezeńinde jer astynda, tas qarańǵyda, tar jerde, shańda jáne shýda eń aýyr jumys jasap jatqan adamdardyń qaharman eńbegi árkimge oı salmaı ma?! Bul jumys quddy qarapaıym eńbek adamdarynyń jerge taǵzym etkeni sekildi», deıdi Marıana.
«Buryn sýretshiler shahtalarǵa turaqty túrde túsetin jáne kórmelerde eńbek adamyna, onyń ishinde, kenshi beınelengen portretterge basty oryn beriletin. Osydan keıin 30 jyldyq úzilis boldy. Shahtaǵa túsip, jer astyndaǵy tirshilikti kórgen áserimizden osyndaı kartınalar týdy», dep atap ótti Vladımır Prosenko. Vladımırdiń «Shahter Nıkolaı Romanovskııdiń portreti» atty týyndysy kórmege qoıyldy. Sýretshi óziniń keıipkerin birinshi toppen shahtaǵa túskende kezdestirgen.
Kórmedegi shyǵarmalar birneshe stılde: ınterer jumystary, ulttyq taqyryptaǵy jumystar, shahtalary bar sándik peızajdar, sonymen qatar zamanaýı kenepter. «Meniń atam 1930 jyldary osynda kelip, shahtalardy jobalaǵan, al ákem ómir boıy taý-ken salasynda jumys istegen. Ol «Shahter dańqy» ordeniniń tolyq kavaleri. Men úshin shahtaǵa túsý buryn-sońdy bolmaǵan erekshe áser qaldyrdy», deıdi Galına.
Aıta keteıik, «Altyn ǵasyr» galereıasyndaǵy «Jer astyndaǵy sansyz metr...» kórmesi 4 qyrkúıekke deıin jalǵasady.
Qaraǵandy oblysy