Jeldeı júıtkigen júıriktiń júgenimen alysý úshin árıne, úlken júrek kerek. Ásirese alamandaǵy dúbirde tulpar top jarý úshin shabandozdyń taqymy tastaı, jigeri qylysh, bilegi qurysh bolýy áste, mańyzdy. Bylaısha aıtqanda, qazanattyń babyn atbegi tapsa, baǵyn shabandoz bala jaǵady. Eldiń aýzynda júrgen Arqadaǵy Meıir Nurbolatov degen shabandoz taqymdaǵan tulparǵa Jaratqannyń nury túser me dersiz? Túkirip qoıalyq, alaman báıgeniń únemi aldynda keledi. О́zi shynashaqtaı bolyp-ap, asaýǵa aýyzdyq salǵanyn kórgende «myna jigit júregin jutyp alǵan ba?» degen oıda qalasyz…
Atsúıer qaýymnyń esinde shyǵar, Aqtaý qalasyndaǵy byltyrǵy maýsymjabar alaman báıgesi. Bas júldege «Nıva» kóligi tigilip, 30-40 at qıqýlap shapqanda Qobylan Tańatarovtyń «Aıkúreń» tulpary sońǵy aınalymda márege sál qalǵanda súrinip ketip, ajal qushqany. Sol «Aıkúreńniń» ústinde osy Meıir bolǵan edi. Aıaq astynan bolǵan jaıtqa abdyraǵan joq. Kóziniń mólt etken jasyn qaıys qamshymen súrtip, attyń basynan júgenin sheship alyp, márege jaıaý júgirip kelgen edi. Bul oqıǵa kópshiliktiń júregin eljiretken-tin. Áleýmettik jelige osy sát taspalanǵan vıdeo tarap, atsúıer qaýym Meıirge erekshe meıirlengen-tin. Mine, sol qarshadaı bala qazir Qaraǵandydaǵy ataqty atbegi Erbol Jákeshtiń komandasynda.
15 jastaǵy shabandoz balanyń qanjyǵasynda 10-15 alamannyń avtokóligi, 20-30 top báıgeniń baǵaly júldesi bar. Bul balanyń taqymy Qaraǵandynyń ǵana emes, eldegi nebir júıriktiń juldyzyn jaqqan. Meıir 2018 jyldan bastap, báıgege shaba bastaǵan. Mine, úsh jyldan beri úlken dúbirlerge qatysyp, qanjyǵasyn qomaqty júldelermen qampaıtyp júr. Onyń biri – 2020 jyly Astanada ótken Prezıdent kýbogi. 30 qaraly arǵymaq arasynan «Baqtory» atpen bas báıgeni alǵanyn jeke atap ta ótý kerek. Dál sol jyly «Sombalaq» atty tulparmen bas júldege tigilgen «Lada granta» avtokóligin de qanjyǵalaǵan.
Osydan keıin Meıir at qosqan eldiń aýzynda júrdi. 2022 jyly Erkindik aýylynyń týmasy, Arqanyń ataqty atbegileriniń biri Erbol Jákeshtiń «Úmit», «Ajara» syndy shashasyna shań juqpaǵan júırikterimen Meıir báıgeden oq boıy ozyq kelip júrdi. Sodan beri shabandoz bala Erbol Tursynulynyń komandasynda birneshe báıgede atqa shabady.
– Meıir óz balamdaı bolyp ketti. Mańaıymdaǵy atbegilerge ylǵı aıtarym – shabandoz balany durystap tárbıeleý kerek. At ústindegi bala qustyń qaýyrsynyndaı jeńil bolsa, onyń minezi men kóńil kúıi de dál sondaı bolýy shart. Bul kezde balaǵa da, atqa da jiger kerek. Kezinde jyraýlar jaýǵa shabar aldynda batyrlaryn jigerlendirip, jyr arnap, qaırap, arqalandyrǵan. Osynyń áserinen batyrlar rýhtanyp olar almaǵan qamal qalmaǵan. Sol sııaqty balaǵa sanaly sóz aıtyp, bap tárbıesi men baq tárbıesin júregine jetkize túsindirý kerek. Sonda ǵana ol astyndaǵy atqa ıe bola alady, – deıdi Arqa atbegisi E.Tursynuly.
Byltyrǵy Prezıdent kýbogi da aldyna qara salmaı kelgen «Qambar» sáıgúlikti de Meıir tizgindegen edi. Qaraǵandyda ótken Saıdaly baba asynda da «Taıvan» degen tulparmen «Djıp» avtokóligin utqan da osy bala batyr.
Já, júldeni tize berý maqsat emes. Meıirdiń taqymyna tıgen tulpar alamannan júldesiz qalmaǵanyn atsúıer aǵaıyn jaqsy biledi.
– Árıne, keıde top báıge, alaman báıgede alǵashynda tosyrqaý, sál qobaljý bolady. Biraq birde-bir báıgemde meniń atym qatarymnan osaldaý nemese ózime senimimdi joǵaltý degen bolǵan joq. Báıgege qatysqanda tek ózime jáne astymdaǵy attyń qabilet-qaýqaryna senemin. Oǵan senimim kámil ári aqtalady da, – deıdi Meıir shabandozdyń ózi.
Báıgege tegin bala shappaıdy. Dúbirdiń kórermenderi, jankúıerleri aınalymnyń kómbe jaq tusynda turyp, kóp dúnıeni kózderi shala bermeıdi. Al báıgedegi naǵyz jantalas ta, baqtalas ta tek at pen shabandozǵa ǵana aıan. Birin-biri sabaý, jol kesý, qysý, yǵystyrý sekildi túrli áreketterge qarsy kezigedi. Osyndaı da saǵy synbaǵan, qany týlaǵan shabandoz ǵana taqymyndaǵy tulparynyń shashasyna shań juqtyrmaıdy. Atyn aspandatqan sátin joǵaryda aıta ketkenbiz. Maqala túıinine taǵy tirkete ketelik, júgen jetektep márege jetken kezin. Bizdiń Meıirdiń mereıin tasytyp turǵany — álbette, taýdaı jigeri, jaýjúrek minezi.
Qaraǵandy oblysy