Jolda qalǵandarǵa janashyrlyq

Eki aptaǵa jýyq ýaqyt buryn tosyn minez tanytqan tabıǵat jambyldyqtardy bir synap aldy. Eki aýdanda tótenshe jaǵ­­daı jarııalanyp, onnan astam jolaýshy­lar po­ıyzy Shý beketinde aıaldaýǵa májbúr boldy. Jalpy, eki aýdandaǵy burqasyn boran kezin­de bes myńǵa jýyq adam qutqarylyp, olarǵa jergilikti bılik, aýyl halqy, kásipkerler qoldan kelgen kómekti aıaǵan joq. 

Birqatar baǵyttaǵy jol jabylǵan ýaqytta jolaýshylardyń eńsesi tústi, qamyqty, jabyqty. Biraq bul kúni tótenshe jaǵdaılar jónindegi departament ókil­deri, polısııa qyzmetkerleri jumyl­ǵan judy­ryq­taı iske kiristi. Jolda qalǵan jolaýshylardy jyly ǵımarattarǵa ornalastyrý, olardy ystyq tamaqpen qamtý jumystaryna jergilikti bılikpen qatar aýyl azamattary, kásipkerler de judyryqtaı jumyldy.

Jolaýshylar poıyzy arqyly myńnan astam azamat borandy beket sanalǵan Shý stansasy mańynda aıaldady. Bet qarıtyn úskirik aıaz ben jeldiń yzǵary olardy ábden qaljyratqan. Túksıgen qabaqtardan ishtegi ókinishtiń taby ańǵarylatyndaı.

Janaryn muń shalǵan otandasta­ry­myzdyń janyna demeý bolýǵa ty­rys­­qan jergilikti azamattar osy kúni kú­re­ joldyń boıyna da, temirjol be­ke­tine de asyqty. Biriniń qolynda sa­maýryn, endi biriniń qo­lyn­da ys­tyq tamaq salynǵan sómkeler. Jolda qalǵan jurt­­ty qoldaýǵa asyqqan aza­­mattardyń nıetine jan súı­sinedi. Aýdan, aýyl ákim­deri de shapqylap júr. О́z er­kimen iske kiriskender de bar. Báriniń nıeti de, peıili de taza, adal. Judyryqtaı jumylǵan jurt­tyń kózi­nen janashyrlyq baıqala­dy. Ja­ny jabyqqan aǵaıynǵa qolyn­daǵy jy­ly-jumsaǵyn úlestirip júr. Boıy jy­lyn­ǵan jurtqa da til bitti. Alǵysyn jaýdyryp jatyr.

Jolda qalǵan jolaý­shy­larǵa jyly-jumsaǵyn aparyp, ystyq tamaqpen qamtamasyz etken kásip­ker­­lerdiń bi­rin sózge tartyp kórgenbiz. Sabazyń basyn ala qashty. Nege? Túsindirdi.

«Mundaı jaǵdaıda bir­lik kerek. Jol­ǵa shyqqan aǵa­ıyn elsiz jerde qal­mady. Ja­ratqan ondaı qasiretten saq­tasyn. Bastysy, bári de eldiń ortasyna jaqyn mańda júr. Qazaq qashanda qolda baryn aıamaıtyn halyq qoı. Ta­rıhqa zer salsaq, ár elden aýyp kel­gen aǵaıynǵa da meıirimin tókti emes pe? Qolyndaǵy nanyn bólip jedi. Onysyn mindetsingen joq. Ol ýaqytta jaǵdaı basqasha edi. Qazir múlde basqa kezeń.

Tótenshe jaǵdaı ke­zin­­de barymyzdy ty­ǵyp qannen qapersiz jat­­saq, adam­dyǵymyzǵa, aza­­­­mat­tyǵymyzǵa syn ǵoı. Bir dúnıe anyq. Qoly­myz­da tıt­­teı de bolsa qar­jy bar bolsa, ol bizge Ja­rat­qannyń ámirimen bu­ıyr­­dy. Sondyqtan bul jaq­sy­lyqty Jaratqan jasap otyr dep túsingen abzal. Qa­­ıyrymdylyq Qudaı­­­dan. Biz sebepshimiz. Onymen maqtanýǵa bol­maıdy», dedi ol.

Mundaı sózdi aıtqandar az bolǵan joq. Jana­rynan meıirim nury sebezgi­legen aýyldardaǵy aǵaıynnyń jol­da qalǵan jolaýshy­lar­ǵa kórsetken qamqorlyǵy biz­diń de janymyzdy tebiren­tti. Jasaǵan jaqsylyǵyn jar­namalaýdan bas tart­qan jurttyń kir­shiksiz taza kó­ńili qýantty.

«Mundaı boran bolady dep esh­kim kútken joq. Qazaq qaı kezde de qam­qorlyq jasaýdan aldy­na jan salmaıtyn halyq qoı. Bul synaqta da bir­ligimizdiń bekem ekenin kórsettik. Qytymyr aıazda kez kelgenimiz jolda qalýymyz múmkin. Qıyndyqqa tap bol­ǵan jolaýshylarǵa qoldan kelgen kómegin aıamaǵan aza­mattarǵa tek al­ǵys aıta­myz», deıdi Eski Shý aýyl­dyq okrýginiń ákimi Nurlan Abashov.

Kúre joldyń boıynda kólikterin qańtaryp qoı­ǵan jolaýshylar jy­ly-jum­saǵyn alma-kezek usynǵan jer­gilikti jurtpen dostasyp ta úlgergen se­kil­di. «Ashtyqta jegen quı­qanyń dámi aýyzdan ketpes» deımiz ǵoı. Bul da tý­ra soǵan uqsas jaǵ­daı. Jol boıy. Tirshiliktiń ısi sezil­meı­di. Mundaıda ja­salǵan jaq­sylyq kimniń jadynan óshsin?

«Tolassyz jaýǵan qar men uıytqyp soqqan jel biz­di ábigerge túsir­di.Baǵy­tymyz beımálim. Qaıda tur­­­­ǵa­nymyz da túsiniksiz. Ne ınternet, ne bas­qa joq. Qan­daı amal qyla­rymyz­dy bilmeı turǵanda barlyq qurylymnyń qyzmetker­le­ri qoldan kelgen kómegin aıamady. Aýyldaǵy jurt ta ystyq tamaǵy men qolynda baryn alyp, qolushyn berdi. Sol úshin de olarǵa rııasyz alǵysymdy aıtamyn», deıdi jolda qalǵan Iýlııa esimdi orys qyzy.

Jel ysqyrǵan sol kún­­deri áleý­mettik jeli­ler­de túrli beınejazba ta­ra­dy. Qazaq halqynyń al­ǵaý­syz peıi­line alǵys bil­dir­gen­derdiń qata­ryn­da qazaq­tar­dan bólek, ár túrli etnos ókil­deri bar. Olardyń bári de al­ǵysyn jaýdyryp jatty.

Iá, alǵashqy qar Shý men Qor­daı halqyn ábden sastyrdy. Biraq jer­gilikti bılik pen jany jomart aza­mat­tardyń birlesýiniń arqasynda jam­byldyqtar bul synnan da súrinbeı ótti. Azamattar jumylǵan judyryqtaı iske kirisip, bes myńǵa jýyq adamdy der kezinde qutqardy. Osy­laısha, birlik bar jerde tir­lik bolatynyn ańǵartty.

Jambyl oblysy