Naqty sheshim, eleýli betburys

Prezıdent suhbatynda mem­lekettiń ishki jáne syrtqy saıa­saty, eldiń áleýmettik-ekonomı­kalyq damýy, otbasyndaǵy tur­mystyq zorlyq-zombylyq, AES qurylysy, Qańtar oqıǵasynyń sebep-saldary sekildi basqa da ózekti taqyryptar qamtylǵany málim. Almaty qalasy Qoǵamdyq keńesiniń múshesi Borıs Japarov, respýblıka azamattary Memleket basshysy tańdaǵan eldiń damý baǵytyn qoldaıtynyn, bul bas­tamalar barlyq óńirde kezeń-kezeńimen júzege asyrylatynyn atap ótti.

«Jańa jyl aıtýly jańa­lyqpen bastaldy. Prezıdent elimizdiń orta merzimdi bola­sha­ǵyna qatysty óz oı-maqsat­tarymen bólisti. Ol bes jyldyq kezeńdegi ekonomıkalyq, qoǵam­dyq-saıası jáne áleýmettik sala­lardaǵy eldiń damý baǵytyn egjeı-tegjeı baıandady. Shyn máninde, muny mańyzdy ári sal­maqty qadam dep qabyldadym. Aıtylǵan jaılardyń ishinde el­diń ekonomıkalyq damý maqsa­ty týraly jospar kóńilime qondy. Prezıdenttiń Qazaqstan halqy aldyndaǵy maqsaty – 5 jyl ishin­de ishki jalpy ónimdi eki esege deıin arttyrý. Osylaısha, 2029 jyly elde óndirilgen IJО́ 450 mıllıard dollarǵa jetýi kerek. Bul el ekonomıkasy aldaǵy bes jylda eki esege ósýge tıis degendi bildiredi. Naqtyraq aıt­­­saq, osy bes jyl ishinde ár­­bir azamattyń tabysy eki ese­ge ar­týy kerek. Prezıdent byltyr kúzdegi Joldaýynda osy maqsat týraly málimdegen bolatyn. Strategııalyq maqsattyń mańyzdylyǵy – bıliktegi belgili bir toptardyń múddesi emes, bar­­lyq halyqtyń múddelerine sáıkes keletin maqsat. Bul tań­daý­dy ulttyq ıdeıa deńgeıinde qarastyrǵan abzal. Osy maqsatqa jetýdiń basty kúshi – halyq. Pre­zıdent naqty maqsat qoıǵan­­nan keıin, Úkimet ony júzege asyrýy kerek. Sondyqtan Úkimet bul máselege jan-jaqty daıyn­da­lyp, ony ǵylymı negizdep, resýrstarmen jáne kadrlarmen qamtamasyz etýge tıis. Bul baǵytta arnaıy jospar ázirlenip, zańmen bekitiledi dep kútemiz. Eger osy maqsatqa qol jetkizsek, bul elimizdiń damýyndaǵy taǵy bir úlken kezeń bolady», dedi Borıs Japarov.

Sarapshy ótken jyldyń qo­ry­­tyndysy boıynsha el ekonomıkasy 5 paıyzǵa jýyq ósim kórsetkenin atap ótti. Onyń sózin­­she, barlyq negizgi salada oń dı­namıka baıqalady.

«О́sý qarqynymyz úsh ese artýy kerek jáne biz jyl sa­ıyn osyndaı úlken nátıjege qol jetkizýge tıispiz. Ol úshin bilim, eńbekqorlyq jáne tabandylyq qajet. Bul halyq pen Úkimettiń birlesken jumysy bolýy kerek. Al Almaty qalasyna keletin bolsaq, onyń ekonomıkasy Qa­zaqstan deńgeıinde 14,5%-ǵa ósip otyr. Ekonomıkalyq óris­teý ár óńirdiń ekonomıkasy­na tikeleı baılanysty, sondyqtan bul qala basshylyǵy men turǵyndary úshin úlken maqsat. Qazir bas­qa salalarda da mańyzdy kezeń­der belgilenip jatyr», dep tolyq­tyrdy sarapshy.

Almaty Azamattyq alıansy­nyń tóraǵasy, qalalyq Qoǵamdyq keńes múshesi Qaıyrjan Ábdi­halyqov Prezıdent suhbaty ót­ken jyldyń dástúrli qory­tyn­dysy ekenine toqtalyp, bul ba­ǵyttaǵy óziniń saıası kóz­qarasta­rymen bólisti.

«Memleket basshysy «Ege­men Qazaqstan» gazetine ber­gen suhbatynda 2024 jylǵy, sondaı-aq aldaǵy jyldardaǵy basym­dyq­tardy naqty atap ótti. О́ıt­keni onda aıtylǵandardyń bári baǵ­darlamalyq túrde negiz­del­­gen. Bul degenimiz, osy baǵyt­tar boıynsha – qoǵamdyq-saıa­sı, gýmanıtar­lyq, mádenı, ekono­mıkalyq salada Úkimetke jeke tapsyrmalar beriledi. Sondaı-aq Má­jilis, Senat, basqa da ókildi organdar, azamattyq qoǵam deń­geıinde talqylap, maqsatty jos­pardyń júıeli oryndalýy­na atsalysýǵa tıis. Memleket bas­shysy Qańtar oqıǵasynyń negizgi sebepterin «kópjyldyq sheshilmegen áleýmettik-ekono­mıkalyq problemalar jáne bılik pen qoǵamnyń degradasııasyna ákelgen jalpy toqyraý» dep atady. Men azamattyq qoǵam­nyń ókili retinde suhbatta Prezı­denttiń bizde qoǵamdy túsinetin, halyqty túsinetin jetkilikti kúshti azamattyq qoǵam bar eke­nin birneshe ret atap ótkenine qýanyshtymyn. Prezıdent eli­­mizde demokratııalandyrý úde­risi joǵary ekenin jáne ol da­myp kele jatqanyn atady. Beı­bit sherýler týraly, sondaı-aq qazan aıynda qabyldanǵan pe­tısııa berýdi retteıtin qoǵam­dyq baqylaý týraly zańdar Memleket basshysynyń «halyq únine qulaq asatyn memleket» tu­jyrymdamasynan týyndap otyr», dedi Qaıyrjan Ábdi­halyqov.

Sondaı-aq sarapshy «halyq únine qulaq asatyn mem­leket» tujyrymdamasy Prezı­dent saıa­­­sa­tynyń mańyzdy element­te­ri­niń birine aınalǵanyn jáne ádiletti Qazaq­stan qu­rý­da sal­maqty ról atqara­ty­nyn atady.

«Biz 2019 jyldan bastap osy tujyrymdamany júzege asyrýǵa kúsh salyp kelemiz. Qazirdiń ózin­­de kóp nárse jasaldy, bul týra­ly  Prezıdent «halyq úni­ne qulaq asatyn memleket» – halyq pen memleket arasynda áleý­mettik lıftiler qurylǵan kezde, jetkilikti kúshti azamattyq qoǵam, jetkilikti túsinikti jáne ashyq saılaý júıesi bolǵan kezde júzege asatynyn aıtty. Ásirese Qańtar sabaǵynan soń jáne 2022 jyl­­y 5 maýsymdaǵy Ult­tyq referendýmnan keıin Qazaq­stan halqy Memleket basshysyna joǵary senim bildirip, saıası reformalaryn tolyq qoldady. Sodan beri bir ja­rym jyldan astam ýaqyt ótti. Osy kezeńde saıası júıede de, áleýmettik-ekonomıkalyq damýda da oń ózgerister baıqaldy. Qazaq­stannyń syrtqy saıasatyn­da da saýatty pozısııa belgilendi. Azamattyq qoǵamda úlken ról atqaratyn «Halyq úni­ne qu­laq asatyn memleket» tu­jy­rym­­da­masy shyn máninde, iske asa bastaǵanyn kórip otyrmyz. О́t­ken jyldyń kúzinde aýdan­dar men oblystyq mańyzy bar qala­­lardyń ákimderin al­ǵash ret saı­laý ótti. Bul da kóp nárseni ańǵar­tady», dedi Q.Ábdihalyqov.

«Qazaqstan uıǵyr jastary odaǵynyń» tóraǵasy Rýstam Qaı­ryev memlekettiń negizgi messedji birlik pen tatýlyqta ekenin aıtyp, halyqaralyq qa­rym-qatynastardaǵy oń nátı­jelerge toqtaldy.

«Aýqymdy suhbatta kóp dú­nıe qamtylǵan. Memleket basshysy bir jyl ishinde qoǵamdaǵy qordalanǵan suraqtardyń bárine laıyqty jaýap berdi. Jalpy, ótken jyl Qazaqstan úshin basqa eldermen jemisti yntymaqtastyq jyly boldy. Memleket basshysy kóp eldi aralap, kelisimder jasady. Árbir odaq Qazaqstan úshin ekonomıkalyq ál-aýqatqa ákeledi, bul búgingi tańda bizge óte qajet. Qazirgi ýaqytta álem­de ekonomıkalyq, geosaıası ózge­rister oryn alyp jatqanyn es­kersek, elimiz álemmen ynty­maq­tastyǵyn nyǵaıtyp keledi», dedi R.Qaıryev.

Talqylaýda sóz alǵan Aýǵan qaýymdastyǵynyń ókili Omar Muhammedsarýar ótken jyly saıası reformalar aıasynda elde oń qadamdar bolǵanyn aıtty. Ol mańyzdy memlekettik laýa­zymdarǵa jańa býyn mened­jer­lerdiń taǵaıyndalýyn ońdy sheshim dep esepteıdi.

«Suhbatta jastardy qy­zyq­tyratyn birqatar suraq­qa ja­ýap berildi. Men jastarǵa áser etken oń ózgeristerdi atap ót­kim keledi. Máselen, ótken jyl­­­dyń qorytyndysy boıynsha má­­jilis pen máslıhat saılaýyn­da jas­tar, áıelder jáne múgedektigi bar adamdar úshin arnaıy kvotalar qoldanyldy. So­ny­men qatar mınıstrlerdiń, vıse-mı­nıstrlerdiń jáne vedomstvo bas­shy­larynyń laýazym­daryna Jas­tar kadrlyq rezer­vinen shyq­qan jańa býyn taǵaıyn­dala­dy. Elimizdiń qazirgi saıasaty, Pre­zıdentimiz tańdaǵan jol jas­tarǵa úlken múmkindikter ashady», dedi ol.

Jıynǵa qatysqan qoǵam qaı­ratkerleri men túrli uıym ókil­deri Qazaqstan jańarýyndaǵy senim men eńbektiń, kásibılik pen bastamashylyqtyń mán-mańyzyn erekshe atap ótti.

ALMATY