• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 21 Naýryz, 2024

Qazaqtyń kelinderi-aı!

123 ret
kórsetildi

Qaraǵandydaǵy ózge etnos ókilderi de Ulystyń uly kúnin jatsynbaıdy, qýana qarsy alady. Naýryznamanyń onkúndigi bastalǵaly beri kóbi túrli is-sharada tóbe kórsetip júr. Solardyń qataryndaǵy Temirtaý qalasy isker áıelder qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Natalıa Arystanova týraly erekshe aıtýǵa bolady. Qazaqqa kelin bolyp túsken Natalıa baýyrsaqty da, naýryzkójeni de enesi úıretken mázirimen ózi daıyndaıdy.

Qazaqy dástúr-ǵurypty boıyna sińirip alǵan Natalıany Temirtaý qalasynyń jurtshy­lyǵy jaqsy tanıdy. Natasha alǵashqyda qaladaǵy «Bıdaı-Nan» kásiporny dúkenderinde satýshy bolyp, 2005 jyly jeke kásipkerlikke den qoıdy. Oǵan deıin Qytaı men eki ortada san qatynap, taýar tasydy. Qazaq tilin erkin bil­geni kádege jarap, Astanadaǵy L.Gýmı­lev atyndaǵy ýnıversıtettiń eko­­no­­mı­ka fa­kýl­tetin de syrttaı oqyp bitir­­di. Bilimi men tájirıbesi tolys­­­qan ol ulttyq úlgidegi tósek-oryn jab­dyq­ta­ryn tigetin seh ashyp, búginde 15 adamdy jumyspen qamtyp otyr.

Natasha úshin Naýryz meıra­mynyń orny erekshe. Asyǵa kútedi. Nege deseńiz, byltyr «Damý» baǵdar­lama­symen alǵan nesıesine «Arna» dúkenin ashty. Dúkenniń ashylýyn da Naýryz merekesine oraı uıymdas­tyrǵan kórinedi. Kópqabatty úıdiń birinshi qabatyn tutas alyp jatqan bul saýda núktesinde 25 adam nápaqasyn ta­ýyp otyr. Til bilmegenderdi tutyný­shy­lar­men qazaqsha sóılesýge ózi úıretip júr.

«Byltyr kóp jyldan beri arman­daǵan «Arna» atty dúke­nimizdi Naýryz merekesine oraı ashtyq. Esik aldyna ústelder qoıyp, qala jurtshylyǵyna ystyq palaý men shaı, tátti-dám­dilerdi tegin usyndyq. Berekeli as – naýryz­kójeni de tarattyq. Jalpy, ózim yrym­shylmyn. Byltyrǵy Naýryz osyn­daı jaqsylyǵymen, berekesimen keldi. Bıyl da otbasymyzben, qyzmet­kerlerimizben jaqsylap atap ótemiz. О́ıtkeni bul mereke­niń berekesi mol. Jyldy mol­shylyqpen bastasań, ári qaraı da ár kúniń toq bolady degen ishki túısigimde oı bar», deıdi kásipker kelinshek.

Natasha únemi qaıyrymdylyq ak­sııa­laryna qatysady. Jomart­tyǵymen úlgi. Mysaly, jylda «Mek­tepke jol» aksııasyna atsalysyp, qaladaǵy Qarttar úıi men Daǵdarys ortalyǵynan qoldan kelgen kómegin aıamaıdy. Oǵan qosa byltyr qysta sýyqtan tońǵan temirtaýlyq 60 otba­syǵa jyly kıim taratyp bergeni bar. Tipti bir kezderi ózimen birge satýshy bolyp istegen orystyń jetim qyzy Krıstınany joldasy Nurlybek ekeýi toı jasap, qoldan uzatqanyn da adam­ger­shiliktiń úlken úlgisine jat­qyzýǵa bolady.

Qazaqtyń salt-dástúrine jetik Natalıany temirtaýlyqtar qurmettep, sábılerin qyrqynan shyǵartyp, besikke salǵyzyp, tusaýyn kestiredi eken. Byltyr orys jigitine turmysqa shyqqan qurbysy Gúljanattyń sábıi Davıdke de osyndaı joralǵy jasaǵan. Osy ýaqytqa deıin 24 ul balany qyrqynan shyǵa­ryp­ty. Qyrqynan shyǵarý­dyń jón-joralǵysyn keı­bir za­mandastarynyń áli bilmeıti­nine qynjylatynyn da aıtyp qal­dy.

Joldasy Nurlybek ekeýiniń Laýra men Jangeldi esimdi ul-qyzy bar. Týǵanynan besikke bólep ósirgen. «Besikke bóleý – naǵyz tazalyq qoı. Shúkir, odan balalarym kem bolǵan joq», deıdi keıipkerimizdiń ózi. Ras, eki balasy da joǵary bilimdi, IT sala­synyń bilikti mamandary. Qyzdary Laýra Astana qalasyndaǵy osyndaı kásiporynnyń bas dırektory bolsa, Jangeldi IT ýnıversıtetiniń magıs­tratýrasynda oqıdy. Al otaǵasy Nurlybek «Alaýtransgazdyń» apattan qutqarý qyzmetinde jumys istep, qazir qalaǵa gaz tartý máselelerimen shuǵyl­danyp júr. Bul sharýaǵa elimiz­diń túkpir-túkpirinen, ásirese ózderiniń týǵan jeri Aqtóbeden tájirıbeli mamandar aǵy­lyp kelip jatyr. Olarǵa qonaqjaı Arystanovtardyń esigi qa­shan­da ashyq. Alys­tan at arytqan meımandar Natalıanyń ózi aınaldyryp, tuzdaǵan qazy-qar­tasyn súısine jep, qaı­maq qatqan kúreń shaıyn qanyp iship, óz úılerine júrgendeı bolady. Árıne, munyń bári qazaqtyń kelisti kelini  bolǵan Natashanyń keń peıilinen.

Joldasy Nurlybek jas kelindi Aqtóbedegi Shalqarǵa alyp bar­ǵanda ata-enesi Oryn­basar men Aldan jatyrqamaı, jatsynbaı baýyryna basyp, aq oramalyn taǵyp, dúrildetip toı jasap be­redi. Sodan aýylda turyp, eneniń mektebinen ótedi. «Qazir enemniń eń súıikti kelinimin», dep marqaıady ózi. Atasynyń atyn aıtýǵa kelgende qysylyp, áreń degende baryp, «zamestıteldiń aýdarmasy ǵoı» degende biz «úlkendi syılaǵan izetińiz qandaı» dep tańyrqap qaldyq.

Natashanyń bıylǵy Naý­ryz me­re­­­kesine daıyndyǵy qyzý. Úlken das­tarqan ja­ıyp, ulttyq kıim kıip úıin­de, dúkeni men tigin sehyn­da da atap ótedi. Naýryzkójeni ózi úıi­nen da­ıyn­daıdy. Muny da enesi­nen úıren­gen. Jumy­syn­daǵylar Natasha­nyń ázirlegen baýyrsaǵyn, kójesin súı­sinip jep alady. Qazir kásip­ker kelin­shek merekedegi dastarqan­nyń qamy­men júgirip júr.

 

Qaraǵandy oblysy 

Sońǵy jańalyqtar