Kúre jol kúrsindirip tur...

Statıstıkany sóı­let­sek, jyl bastalǵaly eki ortada 30 jol-kólik apaty tirkelken. Saldarynan 29 adam qaza tapqan. 44 jolaýshy túrli deńgeıde jaraqat alyp, aýrýhanaǵa túsken. Qorqynyshty kórsetkish!

14 shilde kúni ǵana jan túr­shigerlik taǵy bir oqıǵa oryn aldy. Aqshataý kentiniń ma­ńynda avtobýs pen jeńil kólik qaqtyǵysyp, 5 adam dál sol jerde til tartpaı ketti. Osy sekil­di qansha ǵumyr qyrshynnan qıy­lyp jatyr. Áleýmettik jelini ashyp qalsańyz boldy, osy bir baǵytta oryn alǵan jol apatynan kóz súrinedi. Jaǵańyzdy ustaısyz…

Iá, bul baǵyt tek Balqashqa ǵana aparmaıdy. Astana men Almatyny jalǵaıtyn úlken kúretamyr. Sol sebepti, kúnine myń san júk kóligi qatynaıdy. Jeńil kólikte tipti esep joq. О́kinishke qaraı, Qaraǵandy men Balqashtyń arasynda jol-kólik oqıǵasy jıi tirkeledi. El-jurt onyń sebebin saǵyzsha sozylǵan joldyń qurylysynan kóredi.

Jaqynda ǵana Qaraǵandydan Aqbastaý aýylyna deıin 4 jo­laq paıdalanýǵa berildi. Bul týraly buqaralyq aqparat qural­darynda súıinshiledik. Al Aqbastaýdan ári qaraıǵy jol eki-aq jolaq. 15 tamyzǵa deıin Balqash qalasynyń jolaı­ryǵynan Bektaý ata týrbazasyna deıin jalpy uzyndyǵy 50 shaqyrym bolatyn 2 jolaq ashylady. Quqyq qorǵaý organy­­­nyń ókili 4 jolaqtyń tolyq­taı ashylýy qaýipsiz kólik qoz­ǵalysyn qamtamasyz etedi deıdi.

Bul máselege qatysty «Qaz­Avto­Jol­dyń» da óz aıtary bar. Olar­dyń málimdeýinshe, Qa­ra­ǵan­dy – Balqash jol ýchaskelerin kezeń-kezeńimen josparly iske qosý jumystary júrip ja­tyr. Qazirgi ýaqytta asfalt jabynynyń joǵary qa­batyn tóseý jumystary tııanaq­ta­lyp keledi. Sáıkesinshe, qury­lys júrip jatqan jol ýchas­kesine tıisti jol belgileri, jyl­damdyqty shekteý belgileri qoıyl­ǵan. Biraq ony elep jatqan júr­gizýshi joq, tipti jabyq jol­ǵa da shyǵyp alyp, zýlaıtyn­dar bar eken. Sodan sońǵy bir so­raqylyq – jyldamdyq shekteý­leri eskerilmeıdi.

Jalpy, Qaraǵandydan bas­­tap, Jambyl oblysynyń she­ka­­rasyna deıingi jol 513 sha­qyrym. Al Qaraǵandy men Balqashtyń arasy 363 shaqyrym. Bıylǵa deıin osy eki ortada aınalma jol kóp boldy. Olardyń bári jabylyp, avtobannyń eki jolaǵy ashylyp, jaǵdaı áldeqaıda jaqsardy deıin desek, joǵarydaǵy kórset­kishke qarap, taǵy da oıymyz tusalady.

Qurylysy bastalǵaly beri qansha kólik qaqtyǵysyp, qansha adam qaza tapqanyn esepteýdiń ózine júrek barmaıdy. Sóıtip, el kútken avtoban ajal tasjolyna aınalyp shyǵa keldi. Joldy qysqartamyn dep qarsy baǵytqa shyqqandar, ýaqyt utamyn dep jyldamdyqty asyrǵandar ózine de, ózgege de qııanat keltirdi. Bala – jetim, jar jesir qaldy.

Jol qaýipsizdigin qamtamasyz etetin oblystaǵy polısııa de­partamenti patrýldik kólikter­diń sanyn kúrt kóbeıtken. Ob­lystyq polısııa departamenti jergilikti polısııa qyzmeti bas­qarmasynyń bastyǵy Qaıyr­bek Shákenov bul tasjol­men kúnine 33 myń kólik qatynaı­ty­nyn, patrýldik polısııa qyzmetkerleri kúnine 3500 kólikti toqtatatynyn aıtty.

«Respýblıkalyq mańyzy bar joldardaǵy apattylyqty turaqtandyrý úshin mamyr aıy­nan bastap, kezekshilik sany 17-den 37-ge deıin ul­ǵaı­tyldy. Qyzmet ótkerý kezinde patrýldik polısııa qyz­metkerleri apatqa áser etetin buzýshylyqtardy anyqtap qana qoımaı, júrgizýshilermen uıqy jáne demalys rejimin saqtaý týraly profılaktıkalyq áńgimeler júrgizedi. Polısııa qyzmetkerleri bir táýlikte 3,5 myń júrgizýshini qamtıdy. Bul ýchaskedegi kólik aǵyny táýligine 33 myńǵa jýyq avtokólikti quraıdy. Jol qozǵalysy qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda osy jyldyń basynan beri avtomobıl joldaryna, qalalar men aýdan ortalyqtarynyń kósheleri men jol jelisine 1217 tekserý júrgizildi. Nátıjeleri boıynsha jol-kommýnaldyq organdardyń basshylaryna avtojoldardaǵy kemshilikter úshin 1170 uıǵarym berildi. Keıingi 6 aıda merdigerlik uıymdarǵa («SıneMıdasStroı» JShS, «SıtıkKonstrakshn» JShS, «Kolıns SMS» JShS) qatysty 40 hattama toltyryldy. Sonymen qatar «QazAvto­Jolǵa» bıyldyń ózinde 36 920 teńge aıyppul salyndy», deıdi Qaıyrbek Shákenov.

Premer-mınıstr Oljas Bek­tenov Qaraǵandy men Almaty­ny jalǵap jatqan tas­­­­­jolda baılanys jelisiniń joq­tyǵyn kótergen edi. Bul da –­ kúıip turǵan máse­leniń biri. Nege deseńiz, jolda apat oryn alǵan jaǵdaıda birden habar taratý qıynǵa soǵady. Sodan alǵashqy kómek kórsetý qyzmeti kesheýildeıdi.

«Qalaaralyq joldarda she­shilmeı kele jatqan úlken másele bar. Alys saparǵa attanǵan jolaýshy mobıldi baılanystan múlde ajyraıdy. Máselen, Qaraǵandy men Almatynyń arasyndaǵy 500 shaqyrymdyq jolda apatqa túskender der kezinde kómek shaqyra almaıdy. Sıfrlandyrýǵa jaýapty vedomstvo osyny basty nazarǵa alýǵa tıis. Sonymen qatar qaýip­­­­sizdikti qamtamasyz etetin beı­nebaqylaý júıesi joq», dedi O.Bektenov.

Oblystyq polısııa departa­men­ti jalpy aımaq boıyn­sha jol-kólik oqıǵasy 55 paıyz­ǵa óskenin, al odan kóz jum­ǵandardyń úlesi 44,7 paıyzdy quraǵanyn aıtady. Buǵan qatysty saraptama nátıjesi jol apatynyń basym bóligi jyldamdyqty shekten tys asyrǵannan dep otyr.

Qaraǵandy oblysy